Δρόμοι

Είχαν περάσει…

… μόλις λίγες ώρες. Και όμως οι θεατές ήδη προσπαθούσαν με απόγνωση να
πείσουν ο ένας τον άλλο πως οι μέτριες μνημονικές ικανότητές τους δεν σήμαιναν
απαραιτήτως πως ήταν ηλίθιοι. Στο κάτω-κάτω, ποιος θα σπαταλούσε ένα τόσο
ωραίο πρωινό στη Νέα Υόρκη για να παρακολουθήσει ένα διαγωνισμό μνήμης, αν δεν
ήταν αρκετά έξυπνος;

Ήταν δύσκολο…

… όμως, να μη νιώθει κανείς βλάκας μπροστά σε τρεις ντουζίνες ανθρώπους που,
μέσα σε πέντε λεπτά, απομνημόνευαν τις θέσεις των 52 χαρτιών μιας τράπουλας
και ύστερα τα αράδιαζαν πάνω σε ένα τραπέζι ένα-ένα με τη σειρά τους. «Νιώθω
το μυαλό μου να επιστρέφει σε εμβρυακή στάση από ντροπή», ακούστηκε να
μονολογεί ένας καθηγητής της στατιστικής επιστήμης (χωρίς να ξέρει πως δίπλα
του καθόταν η δημοσιογράφος Μισέλ Ντέλιο από το περιοδικό «Γουάιαρντ», που
κατέγραφε όσα έβλεπε και όσα άκουγε καταλεπτώς). Ύστερα από μια σειρά πέντε
δοκιμασιών, που προφανώς ήταν πιο επίπονες για τους θεατές από όσο ήταν για
τους ίδιους τους διαγωνιζόμενους, ο τίτλος του πρωταθλητή μνήμης των ΗΠΑ
απονεμήθηκε στον Σκοτ Χάγκγουντ, έναν μηχανικό, που κατάφερε να θυμηθεί την
ακριβή σειρά των τραπουλόχαρτων μέσα σε κάτι παραπάνω από δυο λεπτά.

Το παγκόσμιο…

… πρωτάθλημα μνήμης, όμως, είναι ακόμη δυσκολότερο. Κρατάει τρεις μέρες και
οι διαγωνιζόμενοι πρέπει να απομνημονεύσουν, μεταξύ άλλων, ένα άγνωστο και
αδημοσίευτο ποίημα χωρίς ρίμα μέσα σε 15 λεπτά και ύστερα να το γράψουν χωρίς
κανένα ορθογραφικό ή άλλο λάθος. Ο Χάγκγουντ λέει πως δεν γεννήθηκε με αυτή
την καταπληκτική μνημονική ικανότητα. Και πως μπορεί κανείς να εκπαιδεύει τη
μνήμη του με σταυρόλεξα, σκάκι, παίζοντας ένα μουσικό όργανο ή μαθαίνοντας μια
ξένη γλώσσα. Γιατί όσο απαιτητική και αν είναι η δουλειά που κάνει κάποιος,
δεν φτάνει. H φαιά ουσία πεθαίνει από την πληκτική επανάληψη. Χρειάζεται
συνεχείς προκλήσεις. Όπως αυτές που βάζει στον εαυτό του ο παγκόσμιος
πρωταθλητής μνήμης Άντι Μπελ. Ο Μπελ κατάφερε να απομνημονεύσει τις προάλλες
τις θέσεις 52 χαρτιών μέσα σε 100 τράπουλες και ύστερα απάντησε σε ερωτήσεις
σαν και αυτήν: «Ποιο είναι το δέκατο έβδομο χαρτί στην εικοστή δεύτερη
τράπουλα;» Είχε ποσοστό επιτυχίας 89%, αλλά δεν είναι ευχαριστημένος. Λέει πως
άλλες φορές τα είχε καταφέρει ακόμη καλύτερα.

Είναι μεγάλος…

… ο φόβος των ανθρώπων μήπως λησμονήσουν, μήπως πάψουν να θυμούνται ονόματα,
πρόσωπα, τόπους, στιγμές, συναισθήματα, ιδέες ή ακόμη και πληροφορίες (φωτ.
Νταλί, «H εμμονή της μνήμης»). Ίσως, όμως, η μεγάλη τέχνη του μέλλοντος
αποδειχτεί όχι πια η τέχνη της μνήμης, αλλά της λήθης. Έτσι και αλλιώς, σε
κάθε γωνιά της ζωής μας βρίσκουμε πάντα χίλιους δυο λόγους για να θυμόμαστε
και άλλους τόσους για να ξεχνάμε. Δεν αποκλείεται το μυστικό να βρίσκεται στη
σωστή δόση και από τα δυο.