Eίχε «δει» το ταξίδι στη Σελήνη από το 1600

O Βρετανός ιερωμένος Τζον Γουίλκινς διατύπωσε τις πρώτες του σκέψεις για ένα ταξίδι πέρα από τα σύνορα της Γης το 1638 στο βιβλίο του «The Discovery of a World in the Moone» («H ανακάλυψη ενός κόσμου στη Σελήνη»), το οποίο όμως δεν έφερε το όνομά του. Αργότερα επεξεργάστηκε την ιδέα ενός «ιπταμένου άρματος», το οποίο θα συνέβαλε όχι μόνο στη μεταφορά του ανθρώπου στο φεγγάρι αλλά και στη δημιουργία αποικιών

Γοητευμένος από τις υπερπόντιες εξερευνητικές αποστολές που οδηγούσαν στην
ανακάλυψη καινούργιων ηπείρων, ο Τζον Γουίλκινς (1614-1672) σκέφθηκε το 1640
ότι ο άνθρωπος θα μπορούσε να κάνει ακόμη ένα βήμα περισσότερο και να πατήσει
το πόδι του στο φεγγάρι. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν μια καλή πτητική μηχανή
εφοδιασμένη με ένα σύστημα προώθησης από πτερύγια και πυρίτιδα, το οποίο θα
της έδινε τη δυνατότητα να ξεφύγει από τα 20 μίλια στα οποία έφθανε – όπως
πίστευε – η βαρυτική δύναμη της Γης.

Μετά, όλα θα ήταν ελεύθερα για το ταξίδι στη Σελήνη χωρίς μάλιστα να είναι
αναγκαία η μέριμνα για άλλα συναφή ζητήματα όπως το τι θα έτρωγαν οι
συμπατριώτες του που θα γίνονταν οι πρώτοι αστροναύτες. Στο Διάστημα, πίστευε
ο Γουίλκινς, ο άνθρωπος δεν χρειάζεται να τρώει. H ανάγκη αυτή υπάρχει μόνο
στη Γη εξαιτίας της βαρύτητας που αναγκάζει την τροφή να κινείται κατακόρυφα
και να εγκαταλείπει το σώμα αδειάζοντας το στομάχι.

Ο Άλαν Τσάπμαν, καθηγητής της Ιστορίας της Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της
Οξφόρδης, είπε σε διάλεξή του στο Κολέγιο Γκρέσχμαν του Λονδίνου ότι τα σχέδια
του Γουίλκινς (που υπήρξε και γραμματέας της Βασιλικής Εταιρείας Επιστημών)
αποτέλεσαν την πρώτη σοβαρή πρόταση για διαστημική πτήση, με βάση την ανάλυση
όλων των μέχρι τότε γνωστών επιστημονικών δεδομένων.

H ιδέα ενός ταξιδιού στη Σελήνη είχε διατυπωθεί εκατοντάδες χρόνια νωρίτερα
αλλά παρέμενε στη σφαίρα της φαντασίας επειδή κανείς δεν είχε καθήσει να κάνει
υπολογισμούς, λέει στα «NEA» ο διευθυντής του Πλανηταρίου του Ιδρύματος
Ευγενίδου Διονύσης Σιμόπουλος. «Το να οραματιστείς ένα πτητικό μέσο που
μπορεί να σε μεταφέρει σε άλλους κόσμους, δεν κοστίζει τίποτα. Από την ιδέα
του Γουίλκινς και πολλών άλλων πριν και μετά από αυτόν λείπουν οι υπολογισμοί.
Δεν υπάρχει, δηλαδή, ένα μοντέλο εργασίας αντίστοιχο με εκείνο που εφάρμοσε ο
Νεύτωνας ο οποίος κάθησε κάτω και υπολόγισε». Βέβαια εκείνη την εποχή,
προσθέτει ο κ. Σιμόπουλος, λίγα πράγματα ήταν γνωστά για τις φυσικές δυνάμεις,
τη βαρύτητα, το ηλιακό μας σύστημα. Κατά τον Άγγλο ιστορικό Άλαν Τσάπμαν, η
ιδέα ενός ταξιδιού στην Σελήνη είχε εμπνεύσει παλαιότερα ποιητές και
φιλοσόφους, όμως η περίπτωση του Γουίλκινς ήταν διαφορετική επειδή το όραμά
του το εμπνεύστηκε σε μια περίοδο που η επιστημονική έρευνα έκανε τα πρώτα της
σοβαρά βήματα και μάλιστα στον τομέα της αστρονομίας, με τις παρατηρήσεις του
Γαλιλαίου και του Κοπέρνικου που άφησαν ανοιχτό το παράθυρο για την υποψία
ύπαρξης ζωής σε άλλους πλανήτες.

Ναυάγησε στο… κενό

Ο Τζον Γουίλκινς εκτός από επιστήμονας ήταν και ιερωμένος. Τα καθήκοντά του
όμως δεν τον εμπόδισαν στο επιστημονικό του έργο που συνέχιζε τόσο στην
Οξφόρδη όσο και στο Κέμπριτζ. Για τον λόγο αυτό ο καθηγητής Άλαν Τσάπμαν
θεωρεί ότι το σχέδιο του Γουίλκινς είχε και θρησκειολογικά κίνητρα, καθώς
εξέφραζε την πεποίθηση ότι από τη στιγμή που ο Θεός είχε φτιάξει κόσμους ήταν
απόλυτα φυσιολογικό να είχε τοποθετήσει έμβια όντα. H ιδέα του Γουίλκινς,
βέβαια, ναυάγησε λίγα χρόνια αργότερα όταν με τις εργασίες τους οι Ρόμπερτ
Μπόιλ και Ρόμπερτ Χουκ, άρχισαν να ανακαλύπτουν τη φύση του κενού ανάμεσα στη
Γη και τη Σελήνη.