«Mίλησαν» οι νάνοι ιπποπόταμοι

Σε υψόμετρο περίπου 1.200 μ., στο οροπέδιο του Καθαρού, στο νομό Λασιθίου, εκεί που άλλοτε βρισκόταν ο πυθμένας λίμνης με βάθος όχι μεγαλύτερο από 2,5 μέτρα, βρέθηκαν τα ίχνη των νάνων ιπποπόταμων, που βρέθηκαν στην Κρήτη έως και πριν 400.000 χρόνια

Οι ιπποπόταμοι φαίνεται πως κολύμπησαν έως και 400.000 χρόνια πριν προς την
Κρήτη από την ηπειρωτική Ελλάδα ή και τις ακτές της Μικράς Ασίας και εξαιτίας
της έλλειψης τροφής δεν κατάφεραν να διατηρήσουν το αρχικό τους μέγεθος. Στις
ανασκαφές που διενεργεί το Τμήμα Παλαιοντολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο
οροπέδιο του Καθαρού, έχει αποκαλυφθεί η ύπαρξη μιας αρχέγονης λίμνης, που
είχε έκταση όσο τέσσερα Ολυμπιακά στάδια (αρχαίο μέτρο) και στην οποία
περνούσαν το καλοκαίρι τους οι μικροί ιπποπόταμοι αναζητώντας τροφή και δροσιά
στα νερά της.

«Το επόμενο βήμα είναι να λάβουμε δείγμα από το DNA των οστέινων απολιθωμάτων
και να το συγκρίνουμε με το αντίστοιχο των σημερινών ιπποπόταμων που ζουν στην
Αφρική και την Ασία, για να διαπιστώσουμε τις ομοιότητές τους», λέει στα «NEA»
ο αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών και καθηγητής Γεωλογίας Μιχάλης
Δερμιτζάκης.

Τα απολιθώματα των μικρών ιπποπόταμων που εντοπίστηκαν στο Καθαρό,
καλύπτουν μια χρονική περίοδο από 415.000 έως και 14.000 χρόνια πριν. H
ανασκαφή έγινε σε υψόμετρο περίπου 1.200 μ., εκεί που άλλοτε βρισκόταν ο
πυθμένας της λίμνης, ο οποίος είχε βάθος όχι μεγαλύτερο από 2,5 μέτρα. Ο
καθηγητής Μιχάλης Δερμιτζάκης εξηγεί ότι τα ζώα πέθαιναν από έλλειψη τροφής
και σε τυμπανιαία κατάσταση καθώς ήταν, επέπλεαν στη λίμνη μέχρι τα σώματά
τους να καταβυθιστούν στα ιζήματα του πυθμένα.

Εκείνη την εποχή το κλίμα ήταν υποτροπικό. Στην Κρήτη υπήρχε πυκνή βλάστηση,
κυρίως φοίνικες και χορτάρι, το οποίο καταβρόχθιζαν επτά είδη ελαφιών που
βρίσκονταν στο νησί. Τα ελάφια, ανάμεσα στα οποία υπήρχε και ένα γιγαντιαίο
είδος, έφθασαν στο νησί όπως και οι ιπποπόταμοι. Κολυμπώντας! Και μάλιστα
επειδή κατανάλωναν πολλή τροφή δεν άφηναν περιθώρια στους ιπποπόταμους. Έτσι,
σταδιακά εξαφανίστηκαν.

Το μέγεθος των ιπποπόταμων της Κρήτης περιορίστηκε στο 1/2 ή το 1/3 του αρχικού εξαιτίας της έλλειψης τροφής

Οι ιπποπόταμοι της Κρήτης με τη βοήθεια των ρευμάτων έφθαναν στο νησί, αλλά
επειδή η απόσταση ήταν πολύ μεγάλη δεν μπορούσαν να γυρίσουν πίσω.
Εγκαθίσταντο εκεί και αναπαράγονταν. H μετανάστευση μέσω θαλάσσης ήταν
συνήθεια για αρκετά είδη στο απώτερο παρελθόν. Όμως, ακόμη και σήμερα, τόσο
στη Σκωτία όσο και στην Ελλάδα, είναι γνωστό ότι τα ελάφια, για παράδειγμα,
κάνουν τέτοια ταξίδια. Στη χώρα μας παρατηρήθηκε ότι ελάφια από το νησί
Σπετσοπούλα περνούσαν στις πελοποννησιακές ακτές τα βράδια, έτρωγαν σε
περιβόλια και επέστρεφαν.

Οι ιπποπόταμοι, άρχισαν σταδιακά να αποκτούν διαφορετικά χαρακτηριστικά
απο τους προγόνους τους. Το μέγεθός τους περιορίστηκε στο 1/2 ή το 1/3 του
αρχικού εξαιτίας της έλλειψης τροφής. Το γεγονός αυτό τους εξασφάλιζε
μεγαλύτερη κινητικότητα και καλύτερη προσαρμογή σε μικρές περιοχές διαβίωσης.
Τα πόδια τους κατέληγαν σε τρία δάκτυλα, με αποτέλεσμα τα ζώα να μπορούν να
περπατούν περισσότερο και να σκαρφαλώνουν τα καλοκαίρια σε ορεινές περιοχές,
απομακρυνόμενα από τις πεδιάδες όπου ζούσαν τον χειμώνα. Επομένως,
μετανάστευαν μέσα από άγρια πετρώδη και απόκρημνα περάσματα. Όταν βρίσκονταν
στα πεδινά, και ειδικότερα σε παράκτιες περιοχές, ζούσαν μέσα σε σπηλιές,
επειδή εκεί ήταν πιο δροσερά σε περιόδους που έκανε ζέστη.

Απολιθώματα σε 65 περιοχές της Κρήτης

Τα απολιθώματα των ιπποπόταμων που βρέθηκαν στο οροπέδιο του Καθαρού είναι
σε πολύ καλή κατάσταση, αλλά οι ειδικοί δεν τα έχουν απομακρύνει. Τα έχουν
σκεπάσει στον χώρο της ανασκαφής και τόσο το Πανεπιστήμιο όσο και οι Αρχές της
περιοχής θέλουν να προχωρήσουν στη δημιουργία ενός εκθετηρίου, όπου θα
μεταφερθούν τα υπολείμματα. Συνολικά, στην Κρήτη έχουν εντοπιστεί απολιθώματα
ζώων που έζησαν πριν από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, σε 65 περιοχές. Κάποια
απ’ αυτά αποδείχτηκε ότι ήταν εντελώς άγνωστα είδη για την επιστήμη, όπως για
παράδειγμα μια μεγαλόσωμη κουκουβάγια η οποία δεν πετούσε, αλλά περπάταγε.