KAMIΛΟ XΟΣE ΘEΛA Nομπελίστας και καταδότης

Ο Καμίλο Χοσέ Θέλα με τη σύζυγό του, Μαρίνα Καστάνο. Ισπανός ιστορικός υποστηρίζει ότι ο Θέλα συνεργάστηκε με το φρανκικό υπουργείο Πληροφοριών τη δεκαετία του ’60

Ο Καμίλο Χοσέ Θέλα είχε ζητήσει να γράψουν στον τάφο του: «Εδώ βρίσκεται
κάποιος που προσπάθησε να εξαπατήσει τον συνάνθρωπό του όσο το δυνατόν πιο
λίγο». H φράση γράφτηκε – ο νομπελίστας συγγραφέας έχει ήδη δύο χρόνια που δεν
βρίσκεται στη ζωή -, η αλήθεια του περιεχομένου της όμως αμφισβητείται έντονα
τον τελευταίο καιρό.

Διότι μπορεί αρκετοί να του συγχώρεσαν το γεγονός ότι χρησιμοποιούσε μια
στρατιά «νέγρων» – συγγραφέων δηλαδή που του δάνειζαν ιδέες πλοκής στα
μυθιστορήματά του. Μπορεί να του συγχώρησαν ακόμη και λογοκλοπές – αν και ο
ίδιος ουδέποτε παραδέχθηκε να τις έχει διαπράξει. Πόσοι όμως θα αψηφήσουν τη
νέα κατηγορία, ότι υπήρξε πληροφοριοδότης του Φράνκο; Ο μόνος Ισπανός που πήρε
Νόμπελ για έργα μυθοπλασίας παρουσιάζεται από έναν γνωστό στην Ισπανία
ιστορικό, τον Πέρε Ίσας, να έχει συνεργαστεί με το φρανκικό υπουργείο
Πληροφοριών και μάλιστα οικειοθελώς!

H «συνεργασία» φέρεται να έχει πραγματοποιηθεί τη δεκαετία του ’60. Όπως
γράφει ο ανταποκριτής του «Guardian» στη Μαδρίτη, Τζάιλς Τρέμλετ, ο Ίσας βρήκε
έγγραφα που δείχνουν ότι ο Θέλα είχε υποδείξει αντιφρονούντες, οι οποίοι θα
μπορούσαν να επανακάμψουν στον «ορθό» δρόμο, μέσω δωροδωκιών, ή με κίνητρο το
να επιτραπεί η έκδοση του έργου τους. Ο Ίσας βρήκε εσωτερική αλληλογραφία
απευθυνόμενη στον υπουργό Πληροφοριών της εποχής, τον Μανουέλ Φράγκα. Εκεί
αναγράφεται ότι ο Θέλα είχε υποδείξει 42 μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος,
ανάμεσα σε 102 πολίτες που υπέγραψαν κείμενο διαμαρτυρίας κατά της αστυνομικής
βίας προς ανθρακωρύχους απεργούς. Στην αναφορά προτείνεται να ακολουθήσει η
κυβέρνηση τις συμβουλές του Θέλα και να αποδεσμεύσει το ποσό των 20 εκατ.
πεσετών, με το οποίο θα επιχειρούνταν οι δωροδοκίες. Ο Πέρε Ίσας υποστηρίζει
ότι από πουθενά δεν προκύπτει εξαναγκασμός σε συνεργασία και θεωρεί ότι «σε
κάποια περίοδο της ζωής του ο Θέλα έπαιξε όλα τα χαρτιά της τράπουλας». Εκείνη
την εποχή, συμπληρώνει ο Ίσας, ο Θέλα προσπαθούσε να αποσπάσει κάποια τιμητική
διάκριση, ένα μετάλλιο ως ένδειξη αναγνώρισης ότι είναι από τους
σημαντικότερους Ισπανούς συγγραφείς.

INFO

Στην Ελλάδα κυκλοφορούν: «H οικογένεια του Πασκουάλ Ντουάρτε» (Καστανιώτης,
11,44 ευρώ), «H κυψέλη» (Αφοί Ζαχαρόπουλοι, 10,40 ευρώ) και οι «Ανοιξιάτικοι
έρωτες» (Αφοί Ζαχαρόπουλοι, 9,36 ευρώ), «Πυξάρι» (Μεταίχμιο, 17 ευρώ)