Zητείται νέα Γη

H Αστρονομία θα αναζητά στο μέλλον όλο και περισσότερο πλανήτες σαν τη Γη.
Δεν είναι μόνο η αναζήτηση ζωής έτσι όπως μπορούμε να την αντιληφθούμε.
Περισσότερο έχει να κάνει με μια προσπάθεια κατανόησης του σύμπαντός μας ή των
συμπάντων που αποτελούν τον κόσμο.

Ο «Μίλκι Γουέι», ο γαλαξίας μας, έχει περίπου 200 δισεκατομμύρια αστέρια και
στο Σύμπαν υπάρχουν τουλάχιστον 200 δισεκατομμύρια άλλοι γαλαξίες. Στις αρχές
Σεπτεμβρίου, ο επίσημος αριθμός των πλανητών που έχουν έως τώρα ανακαλυφθεί
μακριά από το ηλιακό μας σύστημα είναι 111, σύμφωνα με τη Διεθνή Αστρονομική
Ένωση (www.ciw.edu/boss/IAU/div3/wgesp/planets.shtml.).

Ο αριθμοί αλλάζουν γρήγορα. Αυτό που ξεκίνησε σαν «ρυάκι» ανακαλύψεων πριν από
μία δεκαετία, τώρα έχει μετατραπεί σε χείμαρρο καινούργιων πλανητών που μας
φαίνονται ολοένα και πιο… επιρρεπείς στη φιλοξενία ζωής.

Μία πρόσφατη ανακάλυψη αφορά έναν πλανήτη που περιφέρεται γύρω από ένα μουντό
αστέρι, το Gliese 436, η μάζα του οποίου είναι κάτι λιγότερο από τη μισή του
δικού μας Ηλίου. Πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκε ότι ο πλανήτης αυτός έχει
μάζα 20 φορές μεγαλύτερη από τη Γη – είναι δηλαδή σε μέγεθος σαν τον Ποσειδώνα
στο δικό μας ηλιακό σύστημα.

Συμπτώσεις. Ο πλανήτης περιφέρεται γύρω από το αστέρι κάθε 2,6 ημέρες
σε μία απόσταση 2,6 εκατομμύρια μιλίων. Θα μπορούσε να είναι ένας ακόμη κοινός
πλανήτης – χωρίς ζωή -, όπως δεκάδες άλλοι που έχουν ανακαλυφθεί έως τώρα. Μια
σειρά από συμπτώσεις κάνει τους ειδικούς να βάζουν διάφορα στο μυλό τους. Και
φυσικά να ονειρεύονται.

Οι αστρονόμοι υπολόγισαν ότι ο πλανήτης είναι τόσο κοντά στο αστέρι, ώστε οι
παλλιρροϊκές δυνάμεις το έχουν εγκλωβίσει με τέτοιο τρόπο που να το «κοιτάει»
συνέχεια. Όπως δηλαδή συμβαίνει και μ’ εμάς στη Γη, που βλέπουμε μονίμως τη
μία πλευρά της Σελήνης. Αυτό σημαίνει ότι η μία πλευρά του πλανήτη πρέπει να
είναι πολύ ζεστή, ενώ η από πίσω πλευρά ιδιαίτερα παγωμένη. Ένα ερώτημα που
δημιουργείται είναι «τι συνθήκες άραγε επικρατούν στη Ζώνη του Λυκόφωτος,
δηλαδή στο ενδιάμεσο των δύο πλευρών».

Μέχρι τώρα ουδείς γνωρίζει τι μορφή έχει ο πλανήτης. Αν είναι φτιαγμένος από
πέτρωμα και σίδηρο όπως η Γη ή αν αποτελείται από πάγο και χιόνι όπως ο
Ποσειδώνας. Κανείς δεν ξέρει αν εκεί υπάρχει ατμόσφαιρα και ποια δυναμική έχει
αυτή. Αν δηλαδή υπάρχει νερό που εξατμίζεται από το φως και πέφτει σαν χιόνι
στην πίσω, ψυχρή πλευρά.

Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αστρονόμοι φαίνεται πως κατάφεραν να φωτογραφίσουν έναν πλανήτη γύρω από το αστέρι που ονομάστηκε 2M1207. Απέχει περίπου 230 έτη φωτός, στον αστερισμό της Ύδρας

Σκαμπανευάσματα. Όλοι οι πλανήτες που ανακαλύφθηκαν προσφάτως,
ανιχνεύθηκαν εμμέσως, κυρίως εξαιτίας των σκαμπανευασμάτων που η βαρύτητά τους
προκαλεί στην κίνηση των αστεριών τους. Έτσι ο αγώνας για όλα τα αστεροσκοπεία
στον κόσμο είναι να καταφέρουν να φωτογραφίσουν αυτούς τους πλανήτες. Οι
πρώτοι πλανήτες που ανακαλύφθηκαν είχαν μεγάλο όγκο και δημιουργούσαν μεγάλα
σκαμπανευάσματα. Ήταν γίγαντες αερίων όπως ο Δίας. Πολύ ζεστοί και πυκνοί για
να μπορέσουν να φιλοξενήσουν μορφές ζωής. Αργότερα, όταν οι παρατηρήσεις
επικεντρώθηκαν σε ακόμη μεγαλύτερη απόσταση και έγιναν πιο λεπτομερειακές,
άρχισαν να ανακαλύπτονται πιο «φιλικά» πλανητικά συστήματα.

Ο πλανήτης του αστεριού Gliese 436 είναι ο ένας από τους τρεις πρόσφατα
ανακαλυφθέντες πλανήτες, ο οποίος είναι πολύ μικρότερος από τους γίγαντες
αερίων. Ένας άλλος πλανήτης, που ονομάστηκε 55 Cancri e, αποτελεί τμήμα ενός
συστήματος τεσσάρων πλανητών. Το σύστημα αυτό είναι παρεμφερές με το δικό μας
ηλιακό σύστημα.

Ο δρ Γκέοφ Μάρξι, ο οποίος είναι αστρονόμος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας,
στο Μπερκλεϊ, λέει πως όλες αυτές οι ανακαλύψεις έχουν δώσει νέα διάσταση στο
«παιχνίδι». Όταν ο ίδιος μαζί με τον συνάδελφό του Πολ Μπάτλερ από το Ίδρυμα
Κάρνεγκι άρχισαν να ψάχνουν για πλανήτες στις αρχές της δεκαετίας του 1990,
«πολλοί μας θεωρούσαν σαν κυνηγούς UFO». Τώρα η NASA δίνει όλο και περισσότερα
λεφτά γι’ αυτήν την ιστορία. Τρεις αποστολές που θα γίνουν το 2007, το 2009
και άλλη μία σε περίπου 10 χρόνια από τώρα θα έχουν αυτόν τον σκοπό. Την
ανίχνευση πλανητών και ιδιαίτερα στο μέγεθος της Γης. Για τον λόγο αυτό πρέπει
να πάνε βαθιά μέσα στο Διάστημα.

H ύπαρξη ζωής παραμένει μυστήριο

H τελευταία ανακάλυψη στην αναζήτηση μιας νέας Γης. Ο πλανήτης που περιφέρεται γύρω απο το αμυδρό αστέρι Gliese 436

Την περασμένη εβδομάδα, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο,
αφού ανέλυσαν δεδομένα τα οποία συνέλεξαν δύο διαστημοσυσκευές από τον Άρη,
κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το μέρος στο οποίο προσεδαφίστηκε το σκάφος
«Opportunity» της NASA ήταν κάποτε ωκεανός, με μέγεθος όσο η Βαλτική Θάλασσα.

Άλλοι ειδικοί πιστεύουν στη ύπαρξη ωκεανών κάτω από τους πάγους της Ευρώπης, η
οποία είναι φεγγάρι του Δία, και στην υπάρξη υδρογονανθράκων κάτω από την
επιφάνεια του Τιτάνα, που είναι φεγγάρι του Κρόνου. Κανείς δεν ξέρει αν κάποτε
υπήρξε ζωή σε κάποιον πλανήτη του ηλικακού μας συστήματος. Μορφές ζωής έχουν
βρεθεί σε ολόκληρη τη Γη, από τα πιο ξηρά και άνυδρα μέρη έως τα πιο ζεστά και
υγρά.

Επίσης έως τώρα κανείς δεν ξέρει πώς δημιουργήθηκε η ζωή στη Γη και κανείς
φυσικά δεν είναι βέβαιος πως μπορεί να αναγνωρίσει μορφές ζωής εντελώς
διαφορετικές από αυτές που γνωρίζουμε σήμερα. Κανείς δεν είναι βέβαιος αν ο
δικός μας κόσμος είναι φτιαγμένος για να συντηρεί τη ζωή έτσι όπως εμείς την
αντιλαμβανόμαστε ή αν έξω από το δικό μας Σύμπαν υπάρχουν άλλα σύμπαντα, τα
οποία διέπονται από νόμους ικανούς να υποστηρίξουν εντελώς διαφορετικά είδη ζωής.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου