AΠΟΣTΟΛIA ΠAΠAΔAMAKH «Έβαλα στοίχημα ανθρωπιστικό»

«Το παιδί μου με έχει ευαισθητοποιήσει πολύ. Την ημέρα των γεγονότων στην Οσετία δεν μπορούσα να σταματήσω το κλάμα. Όλοι συγκλονιστήκαμε. Αλλά αν έχεις παιδί είναι διαφορετικά…» λέει στα «NEA» η χορογράφος (της Τελετής Έναρξης των Παραολυμπιακών Αγώνων) Αποστολία Παπαδαμάκη

Ο ελληνικός χορός προσέφερε και πάλι για συζήτηση – συζήτηση θετική – διεθνώς
ένα όνομα που έλαμψε στην Τελετή Έναρξης, των Παραολυμπιακών, αυτή τη φορά,
Αγώνων: Αποστολία Παπαδαμάκη. H δημιουργός της χορογραφίας «Ταξίδι στον ήλιο».

Λίγες ημέρες μετά τον Δημήτρη Παπαϊωάννου των Τελετών Έναρξης και Λήξης των
Ολυμπιακών, η Αποστολία Παπαδαμάκη έδωσε το Σάββατο ένα αποτέλεσμα –
τηρουμένων βέβαια των αναλογιών, διότι τα «μεγέθη» μεταξύ των δύο Τελετών ήταν
εντελώς, μα εντελώς διαφορετικά… – που άρεσε και αγαπήθηκε για τη λιτότητά
του και το ανθρωποκεντρικό του μήνυμα.

Θεσσαλονικιά, απόφοιτη της Γυμναστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης και της Κρατικής
Σχολής Ορχηστικής Τέχνης, με σπουδές και μελέτη των νέων τεχνικών χορού στη
Νέα Υόρκη με υποτροφίες, συνιδρύτρια το 1992 και καλλιτεχνική διευθύντρια από
το 1996 μέχρι το 2002, οπότε και αποχώρησε, του χοροθεάτρου «Sine Qua Non» και
ιδρύτρια το 2002 του δικού της χοροθεάτρου «Quasi Stellar», με πολλές
χορογραφίες – ορισμένες εξαιρετικές – στο ενεργητικό της που την καθιέρωσαν ως
ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα του νέου ελληνικού χορού, η Αποστολία
Παπαδαμάκη έχει κάνει επίσης σειρά συνεργασιών στο θέατρο, ενώ η δουλειά της
βγήκε και εκτός ελληνικών συνόρων.

Την επέλεξαν οι άνθρωποι της ECA2, της γαλλικής εταιρείας που ανέλαβε την
παραγωγή και καλλιτεχνική επιμέλεια των Τελετών Έναρξης και Λήξης των
Παραολυμπιακών. Είδαν την Πλατφόρμα Ελληνικού Χορού που οργανώθηκε στο Μέγαρο
Μουσικής Αθηνών και ζήτησαν βίντεο από προηγούμενες ολοκληρωμένες δουλειές,
επτά – οκτώ, από τους χορογράφους για να καταλήξουν στην Αποστολία Παπαδαμάκη.

Κουβεντιάζουμε πρωί Κυριακής. Μόλις τελείωσε την «τουαλέτα» του Βασίλη, του
γιου της από τον μουσικό – συνθέτη Νίκου Βασιλείου, που είναι ενάμισι έτους,
τον λατρεύει φυσικά και τον κουβαλάει μαζί της – οι φωνούλες του ακούγονται
στο βάθος. Ακτινοβολεί ομορφιά και υγεία. Επικοινωνιακή, με προσωπικότητα,
ξεχειλίζει από ενέργεια και καλή διάθεση. Είναι, εξάλλου, χαρούμενη που όλα
πήγαν καλά.

«Μου είπαν ότι με διάλεξαν γιατί βρήκαν στη δουλειά μου πολύ έντονο το
ανθρωπιστικό στοιχείο, μια και τα θέματά μου είναι κυρίως η ζωή και ο θάνατος
και γιατί έχει ελληνικότητα, αλλά με έναν ιδιαίτερο τρόπο».

Υπήρχαν στοιχεία δεδομένα για να δουλέψετε πάνω τους τη χορογραφία σας;

«Ήταν δεδομένο το δέντρο στο μέσο του σταδίου. Αποφάσισαν τελικά να είναι ο
πλάτανος. Επίσης, από την αρχή των συζητήσεων έγινε σαφές ότι η Τελετή θα έχει
ανθρωπιστικό χαρακτήρα και δεν θα βασίζεται στην πολύ υψηλή τεχνολογία. Όπως
και ότι ήθελαν το πρώτο μέρος της χορογραφίας να είναι ένα “μηχανιστικό”,
“ψυχρό”, γεωμετρικό δημιούργημα πάνω σε φωτεινούς διαδρόμους που θα δήλωνε τη
μεγάλη πόλη και τη δυσκολία του ανθρώπου στην πρόσβαση προς το δέντρο –
σύμβολο της συμφιλίωσης, της θεραπείας… Κατόπιν ήθελαν τη γέννηση του
κόσμου. Υπήρχε δηλαδή όλη η σύλληψη και δουλέψαμε πάνω σ’ αυτή.

Όσο για τη μουσική, έχουν μόνιμους στην ομάδα δύο Γάλλους μουσικούς, τον Φιλίπ
Βιλάρ και τον Πασκάλ Λενγκάν, με τους οποίους είχα την απόλυτη δημιουργική
συνεύρεση (σ.σ.: στο τελευταίο μέρος η μουσική ήταν του Θοδωρή Οικονόμου)».

Δεν σας φόβισε ο «γιγαντισμός» του εγχειρήματος; Εξακόσια άτομα, ένας
τεράστιος χώρος…

«Όχι. Καθόλου δεν το σκέφτηκα. Δεν πρόλαβα να το σκεφτώ. Ήταν μεγάλη η κλίμακα
του χώρου, αλλά η κλίμακα της παραγωγής ήταν “οικογενειακή”. Και λίγος ο
χρόνος που είχαμε. Δουλέψαμε όμως ουσιαστικά. Γιατί δεν υπήρχε η πίεση των
“μεγάλων προσδοκιών” για την Τελετή αυτή. Ούτε υπήρχε κάποιος μεγάλος
προϋπολογισμός. Τι απαιτήσεις άλλωστε θα μπορούσαμε να έχουμε όταν ξέρουμε
πόσο κοστίζει ένα αναπηρικό καροτσάκι;»…

Ποιο ήταν το σκεπτικό της χορογραφίας;

«Όλη η βασική ιδέα μετά τον “πρόλογο” ήταν η δημιουργία του κόσμου. Να
περάσουμε από το μάγμα που υπήρχε στην αρχή – πάρα πολλά υλικά που δεν είναι
στερεοποιημένα και παλεύουν για το ποιο θα επικρατήσει, γίνονται εκρήξεις… –
στο νερό, στη γη, στον αέρα και, στην κορύφωση, στον ήλιο – πέντε βασικά
στοιχεία. Με τη σκέψη ότι ο ήλιος φωτίζει το ίδιο όλους μας.

Άλλος στόχος ήταν η κυκλικότητα της χορογραφίας – μια διαρκής κίνηση από έξω
προς τα μέσα και από μέσα προς τα έξω – ώστε θεατές και αθλητές να βλέπουν το
ίδιο από οποιοδήποτε σημείο του Σταδίου κι αν βρίσκονταν. Επιπλέον, ο κύκλος
ως σχήμα δηλώνει την ισότητα και τη συναδέλφωση».

Μήνυμα ελπίδας δοσμένο ποιητικά

«Από την αρχή ετέθη θέμα αν θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε στη χορογραφία
ανθρώπους με ειδικές ανάγκες ή όχι. Χρησιμοποιήσαμε βέβαια κωφούς, μέλη του
Θεάτρου Κωφών. Αλλά δεν θέλαμε, για να δείξουμε τη συμφιλίωση, να
χρησιμοποιήσουμε ανθρώπους με κινητικά προβλήματα πλάι σε ανθρώπους χωρίς
τέτοια προβλήματα. Γιατί αμέσως θα γινόταν η σύγκριση και θα τονιζόταν η
διαφορετικότητα. H γραμμή ήταν να περάσουμε μέσα από μια πιο ποιητική και
αφαιρετική κατάσταση το μήνυμα αυτό της συμφιλίωσης, της ελπίδας και της
ανθρωπιάς. Ο κόσμος θα κρίνει αν το πετύχαμε».

Το στοίχημα για σας, με τις δεδομένες παραμέτρους, ήταν αποκλειστικά
καλλιτεχνικό;

«Βασικά ήταν ανθρωπιστικό. Το ζητούμενο δεν ήταν να βάλω το προσωπικό
καλλιτεχνικό μου ζήτημα πάνω από το μήνυμα που έπρεπε να μεταφερθεί και τον
τρόπο που έπρεπε να μεταφερθεί».