Ψήγματα δημοκρατίας και εμπόριο

«Ίχνη» από την αθηναϊκή Δημοκρατία δίνουν το «παρών» πίσω από την ήρεμη μαρμάρινη πρόσοψη του μουσείου στη Στοά του Αττάλου

Δυο βήματα χωρίζουν την (ανανεωμένη) Αρχαία Αγορά από το πολύβουο
Μοναστηράκι με τις κάθε λογής πραμάτειες του όπου καλείσαι να διαπραγματευτείς
τις τιμές αποδυομένος σε μια άσκηση διαλεκτικής μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.
H Αγορά συνοψίζει το θρησκευτικό, πολιτικό, πνευματικό, εμπορικό και
καλλιτεχνικό κέντρο της Αθήνας. Και πίσω από την ήρεμη μαρμάρινη πρόσοψη του
μουσείου της μακράς Στοάς του Αττάλου, βρίσκει κανείς αρχαιότητες, γλυπτά,
κεραμεική, αρχιτεκτονικά μέλη κι επιγραφές, αλλά και δείγματα από το πιο
πολύτιμο «προϊόν» αυτού του τόπου, το δημοκρατικό πολίτευμα.

H κλεψύδρα που όριζε τον χρόνο ομιλίας τρία λεπτά, το κληρωτήριο για
την επιλογή των δικαστών, οι ψήφοι με μια τρύπα στο κέντρο για την
καταδικαστική, τα όστρακα του εξοστρακισμού με χαραγμένα πάνω τους ονόματα
Αθηναίων που θεωρήθηκαν επικίνδυνοι για την αθηναϊκή δημοκρατία – του
Αριστείδη του Δικαίου που εξορίστηκε το 484 π.X., του Θεμιστοκλή, του Κίμωνα,
που επίσης εξορίστηκε, κ.ά. -, τα επίσημα μέτρα και τα σταθμά.

Δώρο ευγνωμοσύνης του βασιλιά της Περγάμου Αττάλλου B’ (159-138
π.X.)προς την Αθήνα για την παιδεία που είχε λάβει στην πόλη των φιλοσόφων, η
διώροφη στοά έχει μήκος 120 μ. και από το μπαλκόνι προσέφερε θαυμάσια θέα στην
οδό των Παναθηναίων που περνάει μπροστά της. H διπλανή κιονοστοιχία ανοιγόταν
σε 21 καταστήματα με χωριστή πόρτα και παράθυρο. Ανακατασκευάστηκε το 1953-56
από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Αρχαιοτήτων ενσωματώνοντας κυρίως στα δύο
άκρα τα αρχαία τμήματα που είχαν διασωθεί. Κάποια καταστήματα διαμορφώθηκαν με
έκθεση αμφορέων, το βασικό αρχαίο σκεύος αποθήκευσης και μεταφοράς προϊόντων,
και σε σύγχρονο πωλητήριο.

H περιήγηση ξεκινάει με τα αρχαιότερα δείγματα ανθρώπινης παρουσίας
γύρω απ’ την Ακρόπολη. Θραύσματα αγγείων της Νεολιθικής Εποχής, ένα σπάνιο
ξαπλωμένο κυκλαδικό ειδώλιο, άλλα ειδώλια, κοσμήματα και κεραμεική των
μυκηναϊκών και γεωμετρικών χρόνων όταν ο τόπος ήταν γεμάτος νεκροταφεία.

Δημοκρατία: Έμβλημα της πόλης – κράτους, στην οποία ο πολίτης ήταν
ισόβιος βουλευτής και δικαστής, είναι η μαρμάρινη Στήλη της Δημοκρατίας, του
336 π.X., όπου πάνω της είναι χαραγμένος ο νόμος κατά της τυραννίας: Αν
κάποιος θελήσει να καταλύσει τη δημοκρατία… και κάποιος τον φονεύσει να μην
τιμωρείται.

Νεωτερισμός: Καρδιά της πόλης, η Αγορά άλλαζε συνέχεια μορφή.
Καινούργια ιερά και κτίρια για τη στέγαση των νεοπαγών θεσμών έπαιρναν τη θέση
των παλιών κατοικιών και των νεκροταφείων. Κάθε διαφορετική οικοδομική φάση
και μορφή της Αγοράς εμφανίζεται σε σχεδιαγράμματα μαζί με τα ευρήματα της
αντίστοιχης εποχής.

INFO

Μουσείο Αρχαίας Αγοράς. Στοά του Αττάλου. Καθημερινά 8.00 – 20.15. Είσοδος: 4 ευρώ.