Δρόμοι

«Υπήρχε…

… μονάχα ένα έθνος που αρνιόταν να υποδουλωθεί. Οι Τσετσένοι». Πριν ο
Αλεξάντερ Σολζενίτσιν γράψει αυτά τα λόγια στο «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ», ο Λέων
Τολστόι και ο Καρλ Μαρξ είχαν γράψει για τη σθεναρή αντίσταση των Τσετσένων
στον ρωσικό ιμπεριαλισμό. Και ο Πούσκιν: «Όπου κοιμάται ένας Ρώσος,
παραμονεύει ένας Τσετσένος». Οι απόπειρες που έγιναν τα τελευταία διακόσια
χρόνια για την υποδούλωσή τους, όπως και για την υποδούλωση των Νταγκεστανών
και των Ινγκουσέτιων, απέτυχαν εντυπωσιακά.

Οι ερμηνείες…

… για τη σκληρή στάση που τηρεί η Ρωσία στην Τσετσενία είναι πολλές. Ότι
μετά την πτώση της ΕΣΣΔ, η Ρωσία θέλει να ανακτήσει το γόητρό της. Ή ότι η
Μόσχα θέλει να καθησυχάσει τους Ρώσους που είναι τρομοκρατημένοι από τις
βομβιστικές επιθέσεις των Τσετσένων. Ή ότι είναι η «καλλιέργεια» ενός
πολιτικού προφίλ, με το οποίο προσπάθησαν να κερδίσουν τις καρδιές των Ρώσων
τόσο ο πρόεδρος Γιέλτσιν όσο και ο πρόεδρος Πούτιν. Ή ότι είναι μια πρόφαση
για να αποσπάσουν οι Ρώσοι αμερικανική υποστήριξη, προκειμένου να διώξουν τους
ισλαμιστές από την ασταθή περιοχή της Κασπίας, όπου η Δύση έχει πετρελαϊκά
συμφέροντα.

Κάθε τόσο…

… ξεπροβάλλει το φάντασμα της ισλαμικής επανάστασης. H περιοχή του λεγόμενου
«ισλαμικού τόξου» γίνεται ολοένα και πιο ευέλικτη, όσο χρειάζεται για να
χωρέσει κάθε φορά τις διάφορες «ερμηνείες» για κάθε νέα κρίση, όταν σε αυτήν
εμπλέκονται και μουσουλμάνοι. Αυτήν τη φορά, το φάντασμα ξεπροβάλλει μέσα από
τον ρωσικό πόλεμο στην Τσετσενία. Το φάσμα των ισλαμιστών ζηλωτών ρίχνει τη
σκιά του από τον Καύκασο μέχρι την Κεντρική Ασία και τις δυτικές επαρχίες της
Κίνας. Είναι αλήθεια πως όλες οι τουρκόφωνες περιοχές διέρχονται μια
μεταβατική περίοδο, στην οποία το Κρεμλίνο, οι περιφερειακοί ηγεμόνες, οι
αρχιμαφιόζοι και οι μουσουλμάνοι οπλαρχηγοί κάνουν κλεφτοπόλεμο. Ο ισλαμικός
παράγοντας δεν είναι ο μοναδικός. Περιφερειακές δυνάμεις όπως η Τουρκία, το
Ιράν, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν θέλησαν να μπουν στην περιοχή, με
χρήμα για τζαμιά, με Κοράνια, με εμπορικά κίνητρα. H Αμερική, η Γερμανία και
το Ισραήλ με οικονομική και τεχνική βοήθεια.

Οι λαοί…

… της περιοχής μπορεί τώρα να ανακαλύπτουν ξανά την ισλαμική τους ταυτότητα,
αλλά πολύ λίγοι από αυτούς είναι φανατικοί θρησκόληπτοι και ακόμη λιγότεροι
είναι φανατικοί ισλαμιστές. Οι περισσότεροι από αυτούς δεν έχουν καμιά διάθεση
να πέσουν μέχρις ενός στον «ιερό πόλεμο» κάποιου φανατικού. Αν κάτι σήμερα
τους έχει ξεσηκώσει είναι η αδυναμία της Ρωσίας να παρουσιάσει μια αξιόπιστη
πολιτική λύση στο πρόβλημα της Τσετσενίας. Υπάρχει όμως τέτοια λύση; H
τοποθέτηση προέδρων-ανδρεικέλων τροφοδοτεί τον ισλαμικό φανατισμό. Οι
ελεύθερες εκλογές θα σημάνουν την ανεξαρτησία. Το φάσμα της ισλαμικής
επανάστασης θα αργήσει να φύγει από τον Καύκασο.