Διαστάσεις Aγέννητα θύματα βίας

Πότε αρχίζει το δικαίωμα στη ζωή; Μπορεί να θεωρηθεί το έμβρυο πρόσωπο; Αν
μια γυναίκα χάσει το παιδί που κυοφορεί από λάθος του ιατρού, μπορεί αυτός να
θεωρηθεί υπεύθυνος ανθρωποκτονίας; Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων
Δικαιωμάτων πάντως σηκώνει τα χέρια ψηλά.

Το έμβρυο. Μπορεί να θεωρηθεί πρόσωπο;

Το δικαστήριο απεφάνθη πως δεν μπορεί να απαντήσει στο ερώτημα τού πότε
αρχίζει να υφίσταται το δικαίωμα στη ζωή και είναι υποχρεωμένο να παραπέμψει
τις αποφάσεις για το θέμα αυτό σε εθνικό επίπεδο. Αφορμή γι’ αυτή την
«ομολογία αδυναμίας» ήταν η υπόθεση της Τι-Νο Βο, Γαλλίδας βιετναμέζικης
καταγωγής. H 36χρονη Βο προσέφυγε στο δικαστήριο του Στρασβούργου εναντίον
νοσοκομειακού γιατρού, ο οποίος προκάλεσε από λάθος την αποβολή του εμβρύου
της όταν αυτό ήταν ήδη έξι μηνών.

Ο γιατρός επρόκειτο να κάνει στη Βο εξέταση ρουτίνας. Την μπέρδεψε όμως με
μιαν άλλη γυναίκα με βιετναμέζικο όνομα, από την οποία έπρεπε να αφαιρέσει ένα
αντισυλληπτικό σπιράλ και το αποτέλεσμα ήταν να ξεκινήσει μια περισσότερο
παρεμβατική διαδικασία, και να τρυπήσει στη διάρκεια της εξέτασης τον αμνιακό
σάκο. Αρχικά η Βο προσέφυγε σε κατώτερο γαλλικό δικαστήριο όπου και έχασε όμως
την υπόθεση. Δικαιώθηκε στο εφετείο – το 1999, ωστόσο το ανώτατο δικαστήριο
της Γαλλίας ανέτρεψε τη δευτεροβάθμια απόφαση υποστηρίζοντας πως ένα έμβρυο
δεν είναι νομικό πρόσωπο και γι’ αυτό δεν απολαμβάνει το δικαίωμα στη ζωή. H
Βο θα μπορούσε να είχε προσφύγει εναντίον του γιατρού σε αστικό δικαστήριο για
πλημμελή άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος, επέμεινε όμως στην ποινική
διαδικασία.

«Το δικαστήριο θεωρεί ότι το θέμα τού πότε ξεκινά το δικαίωμα στη ζωή είναι
ζήτημα που πρέπει να αποφασιστεί σε εθνικό επίπεδο», ανέφερε χθες στην απόφασή
του το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επισημαίνοντας πως επί του
θέματος δεν υπάρχει συναίνεση ούτε στη Γαλλία ούτε ανάμεσα στις χώρες που
έχουν υπογράψει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. H απόφαση
του δικαστηρίου, η οποία αποτελεί πλέον νομικό προηγούμενο για τις ευρωπαϊκές
χώρες, έρχεται σε αντίθεση με τους αμερικανικούς νόμους που αναγνωρίζουν
ολοένα και περισσότερο στα έμβρυα ορισμένα νομικά δικαιώματα.

Τον περασμένο Απρίλιο, ο Τζορτζ Μπους υπέγραψε στις ΗΠΑ τον Νόμο περί
Αγέννητων Θυμάτων Βίας, ο οποίος καθιστά ομοσπονδιακό έγκλημα το να βλάψει
κανείς το έμβρυο εγκύου. Τριάντα μία αμερικανικές πολιτείες διαθέτουν «νόμους
για ανθρωποκτονίες εμβρύων», οι οποίοι καθιστούν έγκλημα τον φόνο αγέννητου
παιδιού – χωρίς να περιλαμβάνουν τις αμβλώσεις. Οι νόμοι αυτοί ωστόσο έχουν
προκαλέσει έντονες διαμάχες, διότι οι υποστηρικτές του δικαιώματος στην
άμβλωση υποστηρίζουν ότι μπορεί να ανοίξουν τον δρόμο σε μια διάβρωση των
αναπαραγωγικών δικαιωμάτων προσφέροντας στα έμβρυα ειδικό νομικό καθεστώς.