Διαστάσεις Kαπιταλιστής ή αριστερός;

Τελικά, τι είναι ο Χάρυ Πότερ; Ένας νεοφιλελεύθερος καπιταλιστής που
ασχολείται μόνο με το συμφέρον του ή ένας μαχητικός αριστερός που ενδιαφέρεται
για την τύχη των κατατρεγμένων και καταπιεσμένων; H συναρπαστική συζήτηση
γίνεται από τις στήλες της Μοντ.

Οι φίλοι: ο Χάρυ Πότερ (Ντάνιελ Ράντκλιφ) και η Ερμιόνη Γκρέιντζερ (Έμα Ουάτσον) στην ταινία «Ο Χάρυ Πότερ και ο Αιχμάλωτος του Αζκαμπάν»

Πρώτος έριξε το γάντι στις 4 Ιουνίου ο Ηλίας Γιόκαρης, που διδάσκει γαλλική
λογοτεχνία στο Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Εκπαίδευσης Καθηγητών της Νίκαιας.
Κατά την άποψή του, ο φανταστικός κόσμος του Χάρυ Πότερ – όπως και ο δικός μας
– είναι ένας καπιταλιστικός κόσμος. Τα πέντε βιβλία στα οποία πρωταγωνιστεί
είναι γεμάτα με νεοφιλελεύθερα στερεότυπα που προβάλλουν το αγγλοσαξωνικό
κοινωνικό μοντέλο. Όλοι οι αντιπρόσωποι του κράτους (δηλαδή του υπουργείου
Μαγείας) είναι γελοίοι, μοχθηροί ή ανίκανοι. Ο Χάρυ πηγαίνει σε ένα ιδιωτικό
σχολείο, ο μικρόκοσμος του οποίου είναι μια ανελέητη ζούγκλα όπου κυριαρχούν ο
ατομισμός, ο υπέρμετρος ανταγωνισμός και η λατρεία της βίας. Οι δημόσιοι
θεσμοί είναι ανίκανοι να προστατεύσουν τους πολίτες. Ο Χάρυ και οι φίλοι του
διαπιστώνουν ότι πρέπει να παραβιάζουν συνεχώς τους κανόνες που επιβάλλει το
μαγικό κράτος, προκειμένου να προστατεύονται από τις δυνάμεις του κακού.

Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, τα βιβλία της Τζάνετ Ρόουλινγκ είναι ένα παράδειγμα
εφαρμογής του ολοκληρωτικού κράτους που φαντάστηκε ο Όργουελ. Ο καπιταλισμός
προσπαθεί τώρα να διαμορφώσει κατά τα πρότυπά του όχι μόνο τον πραγματικό
κόσμο των πολιτών-καταναλωτών, αλλά και τον φανταστικό τους κόσμο.

Ανοησίες, απαντά η Ιζαμπέλ Σματζά, που διδάσκει φιλοσοφία στο Λύκειο Λορίτζ
του Νανσύ. Ο Χάρυ Πότερ όχι μόνο δεν είναι λακές του καπιταλισμού, αλλά
αποτελεί τον πρώτο φανταστικό ήρωα της γενιάς που υποστηρίζει τον Τρίτο Κόσμο
και αντιτίθεται στην παγκοσμιοποίηση και στην ελεύθερη αγορά – με άλλα λόγια
της γενιάς του Σηάτλ. Ο κ. Γιόκαρης έχει παρερμηνεύσει τη μεγάλη επιτυχία των
βιβλίων της Ρόουλινγκ. Αν τα διαβάσει προσεκτικά, θα διαπιστώσει ότι
επικρίνουν με σφοδρότητα την καταναλωτική κοινωνία και τον ανεξέλεγκτο
επιχειρηματικό κόσμο. Αρκεί να δει κανείς το ενδιαφέρον που δείχνουν ο Χάρυ
και οι φίλοι του για τα «σπιτικά ξωτικά», που υπηρετούν αμισθί τον μαγικό
κόσμο. Το γεγονός ότι τα ξωτικά είναι ευχαριστημένα με την τύχη τους αποτελεί
από μόνο του μια κριτική της παγκοσμιοποίησης. Οι φτωχές χώρες είναι τόσο
τυφλωμένες και ταυτόχρονα γοητευμένες από το σύστημα που τις εκμεταλλεύεται,
ώστε δεν έχουν καμιά επιθυμία να εξεγερθούν εναντίον του.

H συζήτηση έχει ανάψει. Ορισμένοι διανοούμενοι βρίσκουν τα βιβλία αντιδραστικά
ή «σεξιστικά». Άλλοι διαμαρτύρονται, επειδή ορισμένοι από τους σκοτεινούς
χαρακτήρες, όπως ο Βόλντεμορτ, έχουν γαλλικά ονόματα («vol de mort» σημαίνει
πτήση θανάτου). H στήλη αδυνατεί να πάρει θέση. Το βέβαιο είναι ότι αν η
Τζάνετ Ρόουλινγκ παρακολουθεί αυτή τη διαμάχη, θα γελάει με την ψυχή της. Και
θα μαθαίνει πράγματα που δεν τα είχε σκεφτεί ποτέ.