Διαστάσεις Tο «μικρό Γκουαντάναμο» της Aγγλίας

Το έχει πει ο Έρικ Χόμπσμπομ: ο Τόνυ Μπλαιρ είναι μια Θάτσερ με παντελόνι.
Ανάλογες κατηγορίες έχουν εκτοξεύσει κι άλλοι. Ο Βρετανός υπουργός Εσωτερικών
έρχεται τώρα να τους επιβεβαιώσει.

«Τον εμπιστεύομαι για στρατιωτικά ζητήματα» (σκίτσο από τον Νιου Γιόρκερ)

Στις αγγλικές φυλακές Μπέλμαρς κρατούνται εδώ και δύο χρόνια δώδεκα
Μουσουλμάνοι. Για 22 ώρες την ημέρα είναι περιορισμένοι σε μικροσκοπικά κελιά.
Το έγκλημά τους; Κανείς δεν ξέρει. Για πόσο διάστημα θα μείνουν εκεί;
Απροσδιόριστο. Με βάση τον νόμο του 2000 για την Πρόληψη της Τρομοκρατίας,
ακόμη κι οι δικηγόροι τους δεν έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν με ποια κατηγορία
κρατούνται οι πελάτες τους ή αν θα παραπεμφθούν κάποια στιγμή σε δίκη. Ο
υπουργός Εσωτερικών Ντέηβιντ Μπλάνκετ έχει αρκεστεί να δηλώσει δύο πράγματα.
Πρώτον, ότι οι άνθρωποι αυτοί είναι επικίνδυνοι τρομοκράτες. Δεύτερον, ότι
είναι έτοιμος να τους στείλει σε όποια χώρα επιθυμεί να τους πάρει.

Μα οι δύο αυτές δηλώσεις είναι αντιφατικές μεταξύ τους. Αν έχεις στα χέρια σου
έναν άνθρωπο που απειλεί τη δημόσια ασφάλεια, πώς είναι δυνατόν να προσφέρεσαι
τόσο εύκολα να τον παραδώσεις σε όποιον το ζητήσει; Ο Μπλάνκετ παραδέχεται
ουσιαστικά ότι το «μικρό Γκουαντάναμο» της χώρας του είναι γεμάτο με
μικροπαραβάτες του νόμου ή ακόμη και αθώους, όπως ακριβώς συμβαίνει με το
αυθεντικό Γκουαντάναμο που έχουν στήσει οι Αμερικανοί στην Κούβα. Ακόμη πιο
ανησυχητική από την τύχη 12 ανθρώπων είναι όμως η ευκολία με την οποία
παραβιάζονται τα ατομικά δικαιώματα σε μια δημοκρατία όπως η Βρετανία. Την
περασμένη φορά που συνέβη κάτι τέτοιο, γράφει ο Τζόαν Χάρι στην
Ιντιπέντεντ, ήταν οι δεκαετίες του ’70 και του ’80, με αφορμή το
Βορειοϊρλανδικό. Και το αποτέλεσμα ήταν ότι η τρομοκρατία, αντί να υποχωρήσει,
αναζωπυρώθηκε.

«Κι εσείς τι θα κάνατε;», απαντά ο Μπλάνκετ στους επικριτές του (όταν δεν τους
κατηγορεί ότι είναι σύμμαχοι με τους τρομοκράτες). Πολλά. Οι σουηδικές αρχές,
ας πούμε, εντόπισαν πρόσφατα έναν πυρήνα υπόπτων για τρομοκρατική δράση,
εναντίον των οποίων όμως δεν μπορούν να προσκομίσουν τεκμηριωμένες αποδείξεις
στο δικαστήριο. Συνέλαβαν μερικούς απ’αυτούς, τους ανέκριναν, αλλά
προσέκρουσαν σε τείχος σιωπής. Τι έκαναν; Δεν τους βασάνισαν, φυσικά, ούτε
τους έκλεισαν επ’αόριστον στην απομόνωση με βάση κάποιον αντιτρομοκρατικό
νόμο. Αποφάσισαν ότι το νομοθετικό τους σύστημα είναι πολύτιμο και δεν μπορεί
να παραβιαστεί στο όνομα οποιασδήποτε απειλής. Άφησαν τους ύποπτους
ελεύθερους, αλλά τους παρακολουθούν 24 ώρες το 24ωρο. Δεν είναι ευχάριστο, δεν
είναι δημοκρατικό, αλλά μερικές φορές είναι αναγκαίο.

H τρομοκρατία παρουσιάζει δύο κινδύνους, επισημαίνει ο Βρετανός αρθρογράφος. Ο
πρώτος είναι η βλάβη που οι τρομοκράτες μπορεί να προκαλέσουν σε μας, όπως
έδειξαν οι επιθέσεις στη Νέα Υόρκη ή στη Μαδρίτη. Ο δεύτερος είναι η βλάβη που
μας οδηγούν να προκαλέσουμε στον εαυτό μας ως αποτέλεσμα του φόβου και του
πανικού. Ο Μπλάνκετ θέλει να εφαρμόσει τώρα τις ιδέες του και στους χούλιγκαν
των γηπέδων. Υπάρχει κανείς να τον σταματήσει;