Tο παραμύθι της ελπίδας

Είναι μεγάλο όνειρο η νίκη αλλά και η αναγνώρισή της με την χρυσή σφραγίδα μιας μεγάλης γιορτής γιατί τότε επιβεβαιώνεται στα μάτια του κόσμου

Με τα μάτια στραμμένα στην Πορτογαλία. Οι πόθοι του έθνους στα πόδια της
Εθνικής Ομάδας. Πώς να αρνηθεί κανείς τη λαχτάρα της νίκης. Πώς να παραβλέψει
κανείς την ανάγκη της αναγνώρισης. Γιατί αυτό το νόημα έχει.

Τα δάκρυα του Πελέ, καθώς κρατάει την Ολυμπιακή δάδα, από συγκίνηση έχουν την
αναγνώριση της νίκης αιτία. Όχι ότι δεν είναι αναγνωρισμένος. Έχει τον τίτλο
του μεγαλύτερου ποδοσφαιριστή όλων των εποχών – πολλοί λένε πως τον διεκδικεί
ο Μαραντόνα, αλλά αυτός δεν υπήρξε και τόσο καλόπαιδο.

Ωστόσο ο καημός του Πελέ, που μέσω της τηλεοπτικής κάμερας
αναμεταδίδεται στον κόσμο, είναι ότι δεν μπόρεσε να πάει ποτέ ένα χρυσό
Ολυμπιακό μετάλλιο στην πατρίδα του. Συγκίνησαν τα δάκρυα του Πελέ στο κοντινό
πλάνο. Αληθινά αυτά, για ένα όνειρο, για ένα παραμύθι, για μια νίκη με
παγκόσμια αναγνώριση. Αλλά ποιος αρνείται τα παραμύθια σε τέτοιες εποχές; Τα
‘χει ανάγκη.

Είδαμε τον ενθουσιασμό και το χαμόγελο της ανθρώπινης χαλαρότητας να
κυριαρχούν στα εκλογικά πάνελ κάθε φορά που ερχόταν η κουβέντα στην
ποδοσφαιρική νίκη του Έθνους. Μια νίκη που περιέκλειε πλήθος μύθων και
ονείρων. Να δείξουμε πως μπορούμε να είμαστε νικητές, αλλά και ενωμένοι,
τουλάχιστον υπό την ελπιδοφόρο σκέπη της μπάλας, κάτι είναι και αυτό. Θέαμα
ελπίδας, αυτό είναι που παθιάζει. Το ίδιο και στη Γιουροβίζιον. Τι σημασία
έχει το κιτς, το εφήμερο κλαμπατσίμπανο, αρκεί να φέρει το βραβείο.

Το θέαμα της Ρουσλάνας στο πλατό του «Fame Story» προχθές το βράδυ, που
ούρλιαζε και χοροπηδούσε σαν ζουλάπι ανάμεσα στο κοινό, με το πέτσινο φουστάκι
και μ’ εκείνες τις φλόγες μες στο κατακαλόκαιρο, άγγιζε τη γελοιότητα. Μα αυτό
πάθιασε την Ευρώπη; Μήπως αν βλέπαμε το «Shake it» και τον Sakis εκτός της
γιουροβιζιονικής σκηνής θα παθαίναμε το ίδιο εθνικό παραλήρημα που μας συνέβη
εκείνη τη βραδιά; Το πιθανότερο είναι πως όχι.

Στο βλέμμα του κόσμου ακριβώς εκείνη τη γιορτινή στιγμή βρίσκεται η διαφορά.
Όχι στη διάρκεια του επιτεύγματος, ούτε καν στην ποιότητά του. Και η τηλεόραση
κάνει το μέγεθος της γιορτής και το πάθος του αγώνα ακόμη μεγαλύτερα. Αλλά και
το κυνήγι για την ηδονή της στιγμιαίας νίκης, ακόμη πιο παθιασμένο. Το εθνικό
γίνεται παγκόσμιο. Χαλάλι!

«Θα φυλάξω το πρωτοσέλιδο αυτής της εφημερίδας», έλεγε ο ανταποκριτής
του Alpha από το Λονδίνο, καθώς επεδείκνυε στο ελληνικό κοινό τον υμνητικό
τίτλο για την Εθνική μας ομάδα. Και μάλιστα μια εφημερίδα που συνήθως κάθε
άλλο παρά επαινετικά σχόλια φιλοξενεί για τη χώρα μας. Αχ! H εθνική μυθολογία
της ξένης επιβουλής, που αξιοπρεπώς την κατατροπώνουμε. Θερμοπύλες, Αλβανικό
Μέτωπο… πάμε γι’ άλλα!!!

Το ποδόσφαιρο δεν είναι Γιουροβίζιον φυσικά. Απαιτεί κανόνες, τεχνική,
μυαλό, σωματική ρώμη, πειθαρχία, ομαδικό πνεύμα. Είναι αξίες του πολιτισμού
αυτές.

Άλλο αν τη στιγμή που η ομάδα της Αγγλίας έχανε στην Πορτογαλία, οι χούλιγκαν
τα ‘σπαγαν πίσω στην πατρίδα. Στο ποδόσφαιρο αντανακλώνται και οι αξίες και οι
αποτυχίες του ίδιου πολιτισμού.

Γι’ αυτό παθιάζει τόσο. Και αν για την πολιτική της Ευρώπης η αδιαφορία
του εκλογικού σώματος είναι σημάδι αποτυχίας, να που μια ποδοσφαιρική γιορτή
μπορεί να γίνει ιδανικό προπέτασμα για την αδυναμία της να ανταποκριθεί στις
ανάγκες των λαών.

Ουδείς αρνείται την απόλαυση του θεάματος, που σήμερα θα μαγνητίσει το βλέμμα
του έθνους από την Πορτογαλία, σε απ’ ευθείας μετάδοση, ούτε τη χαρά μιας
νίκης.

Αδυναμία για τη στιγμή

Μόνο που δεν μπορούμε να μη διαπιστώσουμε μια υπερβολική πλέον αδυναμία για
τη στιγμή. Σπεύδουν όλοι να την προσκυνήσουν, άλλοι επιδεικτικά για να
κερδίσουν ενδεχόμενα οφέλη, όπως οι πολιτικοί, άλλοι ιδιωτικά. Τη «στιγμή» της
Γιουροβίζιον, τη «στιγμή» του ευρω-ποδοσφαίρου. Ίσως γιατί η τηλεοπτική
τεχνολογία επιτρέπει την ταυτόχρονη απόλαυσή της από κοινό μεγαλύτερο απ’ όσο
μπορεί να χωρέσει ένα στάδιο, από κοινό εθνικό και παγκόσμιο. Άρα μεγεθύνεται
η «στιγμή». Ίσως, όμως, γιατί χάνονται όλο και περισσότερο οι δυνατότητες των
επιτευγμάτων που έχουν διάρκεια.

«Τα πραγματικά μεγάλα έργα και επιτεύγματα», έλεγε ο Πεσόα, «αναγνωρίζονται
στη διάρκεια της μελλοντικής τους ζωής. Τα πιο δεύτερα αναγνωρίζονται στην
εποχή τους». Και ζούμε, είναι αλήθεια, στην εποχή της λατρείας του εφήμερου.