Δρόμοι

Οι μεγαλύτερες…

… εκλογές του κόσμου έγιναν το τελευταίο δίμηνο στην Ινδία και την Ευρωπαϊκή
Ένωση. Το συμπέρασμα που έβγαλε ο αρθρογράφος της εφημερίδας «Ιντιπέντεντ» από
τις ινδικές εκλογές ήταν αυτό: ο παράδεισος της παγκοσμιοποίησης που είχε
υποσχεθεί η προηγούμενη ινδική κυβέρνηση σε όλους τους Ινδούς, έστειλε τους
περισσότερους από αυτούς στην κόλαση.

Στην Ευρώπη…

… όπως και στην Ινδία, κέρδισε η αντιπολίτευση. Σχεδόν παντού, ανεξάρτητα
από το «χρώμα» τους, οι κυβερνήσεις, είτε συντηρητικές είτε προοδευτικές ήταν
αυτές, είτε κεντροδεξιές είτε κεντροαριστερές, έχασαν τις εκλογές. Έχασαν οι
κεντροαριστεροί του Τόνι Μπλερ και του Γκέρχαρντ Σρέντερ, που υπέστησαν τη
χειρότερη μεταπολεμική ήττα τους, αλλά έχασαν και οι κεντροδεξιοί του Ζακ
Σιράκ και του Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Οι μοναδικές κυβερνήσεις που γλίτωσαν ήταν
η ελληνική και η ισπανική – ύστερα από τις πρόσφατες εθνικές εκλογές, ο μήνας
του μέλιτος με τους ψηφοφόρους δεν έχει τελειώσει ακόμη. Οι μεγαλύτεροι
νικητές ήταν οι ευρωσκεπτικιστές, που υπερδιπλασίασαν τα νούμερά τους.

Από το αποτέλεσμα…

… των ευρωεκλογών, ο πρώτος που φαίνεται να καταλήγει σε λανθασμένα
συμπεράσματα είναι εκείνος που δεν θα έπρεπε, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου Πατ Κοξ. Είπε πως οι ηγεσίες απέτυχαν «να πουλήσουν την Ευρώπη
στο κοινό» και πως τα πολιτικά κόμματα δεν επικεντρώθηκαν στα ευρωπαϊκά, αλλά
στα εσωτερικά ζητήματα. Όμως, από πότε στην Ευρώπη της ενιαίας δημοσιονομικής
και νομισματικής πολιτικής, η υπονόμευση του κράτους πρόνοιας, η οικονομική
στασιμότητα και η ανεργία του 9% είναι πια μόνο εσωτερικά ζητήματα; Οι
ψηφοφόροι σκέφτηκαν πιο «ευρωπαϊκά» από τον Πατ Κοξ: προτίμησαν μαζικά τους
ευρωσκεπτικιστές, αποδίδοντας όλα τα δεινά τους στις «σφιχτές» πολιτικές της
Ευρωπαϊκής Ένωσης (έτσι πήρε η μπάλα όλους τους κυβερνώντες). Πιο διορατικοί
από τον Πατ Κοξ, οι Γερμανοί και οι Ολλανδοί είχαν προτείνει τις προάλλες να
αντικατασταθεί ο ζουρλομανδύας του Μάαστριχτ με ένα πιο χαλαρό σύμφωνο
σταθερότητας. Το εκλογικό αποτέλεσμα τούς δικαίωσε. Άραγε για πόσο καιρό ακόμη
θα τους δικαιώνει;

Στις πρώτες…

… ευρωεκλογές, η αποχή ήταν μόλις 37%. Το 1999 ανέβηκε στο 50%. Και στις
φετινές εκλογές ακόμη παραπάνω, κοντά στο 60%. Το Ευρωκοινοβούλιο είναι ο
μοναδικός δημοκρατικός θεσμός όπου μπορεί να ακουστεί η φωνή του ευρωπαϊκού
λαού, χωρίς ωστόσο να εισακούεται. Επειδή, από όλες τις σημαντικές εξουσίες
που έχει αποκτήσει με τα χρόνια, του λείπει μία: η εξουσία να επιβάλλει τις
αποφάσεις του. Οι λαοί της Ευρώπης γίνονται ολοένα και πιο επιφυλακτικοί σε
υπερεθνικούς οργανισμούς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι,
όπως έδειξε η ψήφος τους και η αποχή τους, δεν φαίνεται να έχουν πειστεί πως
αυτοί οι οργανισμοί, τουλάχιστον όπως είναι σήμερα, εξυπηρετούν τα λαϊκά
συμφέροντα. Υπάρχει κάτι σταλινικό στις υποσχέσεις τους: θα θυσιαστείτε σήμερα
στην κόλαση της λιτότητας, αλλά θα ζήσετε καλύτερα αύριο στον παράδεισο της
παγκοσμιοποίησης.