Διαστάσεις H ημιπληγική Eυρώπη

Ο μεγάλος νικητής είναι η αποχή, το ακούμε όλο και περισσότερο στις εθνικές
εκλογές, το είδαμε και το ακούσαμε κατά κόρον στις τελευταίες ευρωεκλογές,
βαρεθήκαμε να το ακούμε, θα κάνει κανείς τίποτα γι’αυτό;

Ζαν-Πιερ Ραφαρέν: «Ποια ψήφος τιμωρίας; Μπρος! Δουλειά!» (σκίτσο του Πλαντύ από τη Μοντ)

Οι θεολόγοι αναφέρονται συνήθως στην οντολογική απόδειξη για την ύπαρξη του
Θεού. Γύρω από μια ανάλογη πρόταση περιστράφηκαν και αυτές οι ευρωεκλογές:
υπάρχει η Ευρώπη ή όχι, και τι Ευρώπη είναι αυτή που υπάρχει, ουσία ή μόνο
θεωρία, ταυτότητα ή απλή γραφειοκρατία; Οι ψηφοφόροι δεν κλήθηκαν να
αποφασίσουν αν θέλουν μια συγκεκριμένη εξωτερική πολιτική ή μια άλλη, δεν
κλήθηκαν να διαλέξουν ανάμεσα σε μερικά πρόσωπα ποιον προτιμούν για πρόεδρο
της Ευρώπης, δεν ρωτήθηκαν αν συμφωνούν με μια συγκεκριμένη πρωτοβουλία για το
Μεσανατολικό ή με την εντελώς αντίθετή της. Όχι, οι ψηφοφόροι που έκαναν τον
κόπο να προσέλθουν στις κάλπες ψήφισαν πρώτα απ’ όλα υπέρ ή εναντίον της
κυβέρνησής τους. Και στη συνέχεια ψήφισαν υπέρ ή εναντίον της Ευρώπης.

Τα κράτη της Ένωσης, γράφει στη Στάμπα η Μπάρμπαρα Σπινέλλι, θέλουν μια Ευρώπη
ημιπληγική. Μια Ευρώπη που κατά το ήμισυ συνιστά μια οικονομική δύναμη,
εξοπλισμένη με μια κοινή αγροτική και εμπορική πολιτική, αλλά κατά το άλλο
ήμισυ είναι παράλυτη, απρόθυμη να μεταφράσει τα λόγια σε πράξεις, ανίκανη να
αντισταθεί στην αμερικανική αυτοκρατορία θεσπίζοντας τους δικούς της κανόνες,
παράγοντας τη δική της πολιτική. Με την έννοια αυτή, οι εθνικές πρωτεύουσες
«απήγαγαν» την τελευταία εκλογική αναμέτρηση και τη μετέτρεψαν σε μια
αντιπαράθεση ευρωπαϊστών και αντιευρωπαϊστών. H αντιπαράθεση αυτή όμως είναι
πλαστή. Το οντολογικό δίλημμα αν η Ευρώπη υπάρχει ή δεν υπάρχει σκοτώνει τη
συζήτηση γύρω από τα υπαρκτά προβλήματα, αφού γι’ αυτά μιλούν μόνο οι
ευρωπαϊστές (της Δεξιάς ή της Αριστεράς), ενώ οι αντιευρωπαϊστές πιπιλάνε
μονότονα την καραμέλα της εθνικής κυριαρχίας.

Όσοι θέλουν λοιπόν μια εξήγηση για την πρωτοφανή αποχή, που στην περίπτωση της
Πολωνίας έφτασε το τερατώδες 80% (!), ας μην την αναζητούν στην κόπωση των
ψηφοφόρων από τις πολλαπλές εκλογές. Το αντίθετο συμβαίνει: οι ψηφοφόροι
διαμαρτύρονται επειδή δεν ψηφίζουν αρκετά, επειδή δεν συμμετέχουν αρκετά,
επειδή οι ηγέτες τους δεν τους σέβονται και δεν τους δείχνουν εμπιστοσύνη.
Ρίχνουν αρνητική ψήφο ή απέχουν επειδή ακόμη κι αυτό το περιβόητο Σύνταγμα της
Ευρώπης, που κανείς δεν τους εξήγησε τη χρησιμότητά του, κινδυνεύει να γίνει
μια άνοστη σούπα. Το κείμενο διατηρεί το δικαίωμα του βέτο σε πολλούς τομείς
της ευρωπαϊκής πολιτικής – οδηγεί δηλαδή μαθηματικά σε αδιέξοδο -, είχε όμως
ώς τώρα μια έξοδο κινδύνου: τη λεγόμενη «ενισχυμένη συνεργασία», τη δυνατότητα
δηλαδή ορισμένων χωρών να προωθούν μια κοινή πολιτική χωρίς να περιμένουν τις
υπόλοιπες, όπως συμβαίνει με το ευρώ ή με τη συνθήκη του Σένγκεν. Τώρα, ακόμη
κι αυτή η έξοδος κλείνει ερμητικά – είναι η παραχώρηση που έκανε ο
Μπερλουσκόνι στον Μπλαιρ κατά τη διάρκεια της ιταλικής προεδρίας. Θα επιτραπεί
σε δύο ευρωσκεπτικιστές να σκοτώσουν την Ευρώπη;