Θηριωδία σαν «τεστ ιβέντ»

Έχουν καταντήσει οι σκηνές βίας να αποτελούν κάτι σαν τεστ στιγμιαίας εγρήγορσης των «θετικών αξιών»

Πόσες φορές θα προβληθεί η ανατριχιαστική ανθρώπινη πυραμίδα που εμπνεύστηκαν
ως τρόπο ταπείνωσης των Ιρακινών κρατουμένων Αμερικανοί βασανιστές, πόσες
φορές χρειάζεται να δούμε την σκηνή που σκύβει στα τέσσερα ο γυμνός άνδρας και
μετά προστίθενται και άλλοι, όλοι με σακούλες στο πρόσωπο; Πόσες φορές θα
προβληθεί η φωτογραφία με τον δυστυχή με την κουκούλα που έχει λιποθυμήσει
επάνω στα κάγκελα; Και προφανώς η διαστροφή δεν μπορούσε να ικανοποιηθεί αν
δεν απαθανάτιζε τη στιγμή της καθολικής της νίκης. Καθημερινή η προβολή της
φρίκης.

Και μαζί το βίντεο με Καναδούς κυνηγούς τη στιγμή που κοπανούν με φονική ορμή
νεογέννητες φώκιες και το αίμα έχει ποτίσει το χιόνι. Την ίδια ώρα μια είδηση
από την εγχώρια εγκληματική «επικαιρότητα» για τον βασανισμό Ινδού μετανάστη
από τον Έλληνα εργοδότη του. Αναίσθητος στο νοσοκομείο με τα σημάδια του
βασανισμού σε κοντινό πλάνο, αδιάψευστη μαρτυρία μιας απάνθρωπης βίας. Ο
δράστης συνελήφθη και κλείστηκε στο ψυχιατρείο.

Πρόκειται για τρέλα λοιπόν; Για «ασθένεια» που εντοπίζεται σε
συγκεκριμένους «οργανισμούς»; Ή μήπως είναι απλώς ο θρίαμβος της
μολυσματικότητας των εικόνων που κατακλύζουν τα δίκτυα, κυριαρχούν στην
καθημερινότητα, εθίζουν στο αποτρόπαιο και μετατρέπουν την εγκληματική βία σε
«κακό» που συνεχίζεται με τρόπο ενδημικό, ακατάπαυστο και προβάλλεται
ακτινοβόλο με τη σατανική γοητεία του περιθωριακού και κατά κάποιον τρόπο
«μοιραίου».

Θα έλεγε κανείς πως στην αγωνία τους να εξασφαλίσουν το θέαμα απειλής
που θα καθηλώσει το κοινό τους από τον τρόμο, τα παγκόσμια δίκτυα ανακάλυψαν
στο σίριαλ των εικόνων από τα βασανιστήρια ή στο βίντεο με τη βίαιη
εξολόθρευση της φώκιας το ιδανικό υλικό για να τροφοδοτούν τους καθημερινούς
ειδησεογραφικούς εφιάλτες. Από μία διαστροφική έφεση προς την καταστροφή. Από
μία προδιάθεση για το χειρότερο, που είναι ταυτοχρόνως και θεαματικό.

Και όμως, υπάρχει κάτι ακόμη πιο σπουδαίο πίσω από αυτή την επιμονή
στην προβολή της βίας. Σαν να μετατρέπεται, από τη στιγμή που γίνεται
εικόνα-είδηση, σε μέσο έντονης «διανοητικής» απόλαυσης. Σαν να ενεργοποιεί
έναν υπνωτισμένο «πολιτισμό» για να ξανασυζητήσει το προφανές. Ανανεώνοντας τα
τετριμμένα επιχειρήματα.

Ανατριχιαστικό, αλλά μοιάζει αυτή η καθημερινή, αδιάλειπτη προβολή της
χυδαίας, πρωτόγονης βίας με κάτι σαν «τεστ ιβέντ» του πολιτισμού. Σαν τα
«τεστ» που έκανε το αμερικανικό Πεντάγωνο με μολυσματικούς ιούς των κομπιούτερ
για να ελέγξει την αποτελεσματικότητα του συστήματος προστασίας.

Μόνο που η μολυσματικότητα είναι ανεξέλεγκτη. Δεν υπάρχει τρόπος
περιορισμού της. Ιδίως όταν λαμπρύνεται από τη φαντασμαγορία της τεχνολογίας.
Τα κομπιούτερ μολύνονται χωρίς να «σκεφθούν». Οι εικόνες «μολύνουν» πριν να
τις προλάβει η σκέψη. Γιατί η προβολή ήδη τέτοιας βίας καταργεί το νόημα.
A-νόητη βία και α-νόητη η θέασή της.

«Ένεση κακής συνείδησης»

Προσποιούνται οι εικόνες το νόημα, αλλά δεν υπάρχει. Μπορεί να εξηγείται η
βία διά της σύνδεσής της με την εξουσία. Ωστόσο, αυτές είναι φιλοσοφικές
ερμηνείες. Είναι αδύνατον να υπάρξουν λογικά επιχειρήματα για τη βία που
αναφέραμε πιο πάνω και της οποίας τις εικόνες καταναλώνουμε. Φέρνει σε
αμηχανία τον πολιτισμό, ο οποίος υποτίθεται έχει συγκροτηθεί μέσα από την
προσπάθεια καταπολέμησής της. Βρίσκεται πέραν του νοήματος. Εκτός και αν της
προσδώσουμε το νόημα του ελέγχου των ορίων της πολιτισμένης αντοχής μας.

Οι εικόνες της φρίκης γίνονται κάτι σαν «ένεση κακής συνείδησης» σε έναν
ήδη πάσχοντα πολιτισμό από την υπερβολική «θετικοποίηση» του Κακού: ο πόλεμος
γίνεται για τα «ανθρώπινα δικαιώματα», η τεχνολογία παρακολούθησης προστατεύει
τον φιλήσυχο από τον εγκληματία, ευτυχία σημαίνει «θετική ενέργεια» και λοιπά
κουραφέξαλα της σύγχρονης ιδεολογίας του «καλού καγαθού».

Όσο για τις εικόνες; Θα προβληθούν ως θέαμα κάθαρσης μέχρι να βρεθεί το
επόμενο «τεστ ιβέντ» αντοχής στη φρίκη.