Eρωτικές καντάδες στο βυθό

Ορισμένα ψάρια επικοινωνούν με ήχους όταν πρόκειται να αναπαραχθούν. Υπάρχουν όμως και ψάρια που παράγουν ήχους για άλλους λόγους, τους οποίους η επιστήμη δεν έχει ακόμη κατανοήσει

Ειδικοί του Κολεγίου Θαλασσίων Επιστημών του Πανεπιστημίου της Νότιας Φλώριδας
ανακάλυψαν ότι ορισμένα ψάρια στα βαθιά νερά του ωκεανού εκπέμπουν ήχους που
μοιάζουν με κοασμούς. Χρησιμοποιώντας υποθαλάσσια μικρόφωνα τα οποία είχαν
ποντίσει στα βαθιά, ανοικτά των νησιών Μπαχάμες, τούς μαγνητοφώνησαν. Όταν
αργότερα ανέλυσαν στο εργαστήριο τους ήχους, αποφάνθηκαν ότι επρόκειτο για
ερωτικό κάλεσμα ανάμεσα σε κάποια είδη ψαριών που θεωρούνται ακόμη άγνωστα,
καθώς δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς.

Οι ήχοι ή τα παλμικά κύματα που παράγουν ορισμένα ψάρια αποτελεί ως επί
το πλείστον ένα άγνωστο κεφάλαιο για την επιστήμη της βιοακουστικής. Όπως λέει
στα «NEA» ο κ. Ευστράτιος Γεωργακαράκος, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα
Θαλασσίων Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, «υπολογίζεται ότι περίπου το 5%
των ψαριών μπορεί να παράγει ήχους, οι οποίοι μάλιστα παίζουν σημαντικό ρόλο
στην κοινωνικότητά τους».

Ένας από τους ρόλους αυτούς είναι και η διαδικασία της ωοτοκίας. Ο Ντέιβιντ
Μαν, βιολογικός ωκεανογράφος στο Πανεπιστήμιο της Φλώριδας, υποψιάζεται ότι οι
ήχοι από τα βαθιά νερά στις Μπαχάμες μπορεί να προέρχονται από άγνωστα είδη
μπακαλιάρων ή χελιών. Ισχυρίζεται ότι η παραγωγή ήχων είναι ιδανικό μέσο για
να επικοινωνούν κάποια ψάρια στον ωκεανό και ότι η ανακάλυψη αυτή μπορεί να
αποτελέσει το ξεκίνημα μιας προσπάθειας για να εντοπιστούν άγνωστα είδη και να
κατανοηθούν οι συνθήκες αναπαραγωγής τους.

Τα ψάρια παράγουν ήχους με διάφορους τρόπους. Μπορούν να
χρησιμοποιήσουν τη νηκτική τους κύστη η οποία περιέχει αέρα, λάδι ή λίπος και
περιβάλλεται από μυώνες. H κύστη παράγει ήχους που η συχνότητά τους μπορεί να
κυμαίνεται από 300 Hz μέχρι 1.500 Hz. Αυτούς τους ήχους είναι δυνατόν να τους
ακούσει ο άνθρωπος μέσα στο νερό, αφού οι συχνότητες που πιάνει το αυτί μας
φθάνουν μέχρι τα 16.000 Hz. H νηκτική κύστη δεν εκπέμπει μόνο τους ήχους αλλά
βοηθά τα ψάρια να τους αισθανθούν κιόλας. Αυτό συμβαίνει επειδή τα περισσότερα
είδη δεν έχουν καλό ακουστικό σύστημα.

Από την άλλη πλευρά, όπως λέει στα «NEA» ο κ. Αργύρης Καλλιανιώτης, από το
Ινστιτούτο Αλιευτικών Ερευνών στη Νέα Πέραμο, ορισμένα ψάρια που ζουν σε γλυκά
νερά εκμεταλλεύονται τη λεγόμενη γραμμή πλεύσης που διαθέτει το σώμα τους για
να παράγουν παλμικά κύματα. H γραμμή πλεύσης είναι ένα εξόγκωμα που εκτείνεται
από τα βράγχια μέχρι την ουρά και βοηθά το ψάρι να αντιλαμβάνεται τις αλλαγές
στην πίεση του νερού.

Ένα λαλίστατο είδος ψαριού που ζει στη Βόρεια Αμερική είναι το βατραχόψαρο, το
οποίο παράγει ήχους σαν τρίγλισμα. H κηλιδωτή πέστροφα παράγει ήχους που
μοιάζουν με βογκητό, ενώ αρκετά έντονους ήχους εκπέμπει και η ασημένια
πέστροφα. Μάλιστα, αν μαζευτούν κοπάδι, οι ήχοι τους είναι ευδιάκριτοι ακόμη
και έξω από το νερό.

Πάντως, δεν λείπουν και οι περιπτώσεις όπου κάποια γένη ψαριών παράγουν
ήχους από το έντερό τους δημιουργώντας φυσαλλίδες στη θάλασσα. Πολλοί ειδικοί
πιστεύουν ότι ο κυριότερος λόγος που συμβαίνουν αυτές οι υποθαλάσσιες
συγχορδίες είναι η προσέλκυση των θηλυκών κατά την περίοδο της αναπαραγωγικής
διαδικασίας. Τα αρσενικά προσελκύουν με τον τρόπο αυτό τα θηλυκά που μπορεί να
βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση. Ο Ντέιβιντ Μάν λέει πως από την ανάλυση των
ήχων μπορεί να εξαχθούν πολύτιμες πληροφορίες για τη συμπεριφορά κάποιων
ψαριών και κυρίως για την ωοτοκία τους. Αν δηλαδή αυτή γίνεται συνεχώς ή σε
συγκεκριμένες χρονικές περιόδους.

Εκτός όμως από την αναπαραγωγή, οι ήχοι χρησιμεύουν σε ορισμένα ψάρια για να
οριοθετήσουν την περιοχή που κινούνται, ενδεχομένως για να αποθαρρύνουν
κάποιους διώκτες τους και φυσικά για άλλους σκοπούς που ακόμη δεν γνωρίζουμε.

«Δεν είναι ήχοι φάλαινας»

Ο Ντέιβιντ Μαν, βιολόγος – ωκεανογράφος στο Κολέγιο Θαλασσίων Επιστημών του
Πανεπιστημίου της Νότιας Φλώριδας, λέει στα «NEA» ότι «οι ήχοι που
μαγνητοφωνήσαμε δεν φαίνεται να προέρχονται από κάποιο κητώδες. Βεβαίως,
υπάρχουν ήχοι από φάλαινες που δεν έχουμε ποτέ ακούσει, αλλά κρίνοντας από τη
χαμηλή συχνότητα των ήχων εικάζουμε πως πρόκειται για μικρά ψάρια».

Ο Αμερικανός ειδικός λέει ακόμη ότι έστειλε το μαγνητοφωνημένο αρχείο σε
συναδέλφους του σε διάφορα ερευνητικά κέντρα που ασχολούνται με την ακουστική
των κητωδών, αλλά «κανείς τους δεν έδειξε να αναγνωρίζει αυτούς τους ήχους».
Και προσθέτει ότι σε μια περίπτωση η εκπομπή του ήχου γινόταν συνεχώς από το
ίδιο περίπου σημείο για διάστημα μεγαλύτερο της μισής ώρας, «γεγονός που
αποκλείει την περίπτωση κάποιας φάλαινας, η οποία θα ανέβαινε στην επιφάνεια
για να αναπνεύσει».

Link

http: //personal.ecu.edu/spraguem/drumming.html