H επέλαση των βαρβάρων

Για τον μίστερ Στίβεν Σόμερς του «Van Helsing» (αλλά και της «Μούμιας») η αξία
της Αισθητικής ζυγίζει κάτι λιγότερο από τη ζωή ενός παρία του Ιράκ. Είδος
προς περιφρόνηση. Όπως περίπου, ασυστόλως και γενοκτονικώς, βομβαρδίζουν κάθε
σπιθαμή αραβικής γης, έτσι κι αυτός. Αρπάζει οποιοδήποτε όπλο βρεθεί κοντά του
και αποκεφαλίζει οτιδήποτε έγραψε ιστορία στο σινεμά των «βαμπίρ»!

Για να αντιληφθείτε το μέγεθος του κακουργήματος, αρκεί να παραθέσω εν
συντομία τον οχετό της ιστορίας. Πάνοπλος, ογκώδης και φονικός Αρχάγγελος του
Βατικανού (το Δόγμα που κατά τον Στίβεν Σόμερς έχει συνάψει με τον Ύψιστο
αποκλειστικό συμβόλαιο επίγειας εκπροσώπησης) λαμβάνει εντολή να μεταβεί στα
σατανικά μέρη της ευρύτερης βαλκανικής περιοχής αλλά και της Κεντρικής
Ευρώπης, προκειμένου να εξολοθρεύσει τον Κόμη Ντρακούλ. Ο Βαν Χέλσινγκ (Χιού
Τζάκμαν, ο οποίος στην πραγματικότητα είναι η επί Γης μετενσάρκωση του
Γαβριήλ) καταφθάνει στα Καρπάθια Όρη και με τη βοήθεια μιας λαχταριστής
Τσιγγάνας (Κέιτ Μπέκινσεϊλ) αρχίζει να επιδίδεται στο θεάρεστο έργο του Πάπα.
Με οπλισμό επιπέδου… Τζέιμς Μποντ και με αόρατο αλεξίσφαιρο την Αθανασία
του, καταρρίπτει εναέριες νύφες του Δράκουλα, κονιορτοποιεί… αυγά
(κληρονόμους) του αρχι-βρικόλακα, αποκεφαλίζει λυκανθρώπους, δύσμορφους
νάνους, καθώς και τέρατα κατασκευασμένα διά χειρός Φρανκενστάιν. Όλα τα κακά
του Εωσφόρου μεταβάλλονται σε στάχτες και αποκαΐδια. Ξέχασε κανέναν; A, ναι.
Τον Van Helsing!

«Van Helsing». Οι σιαγόνες του… κυρίου αποτυπώνουν με τον καλύτερο τρόπο την αισθητική της ταινίας

Θα μου πείτε πως το σπορ της ηλεκτρονικής και κονσερβοποιημένης δράσης
είναι τόσο διαδεδομένο στην αμερικανική οθόνη, όσο είναι η ρεμούλα στην
ελληνική γραφειοκρατία. Συμφωνώ και επαυξάνω. Μόνο που τούτο είναι κάπως
διαφορετικό. Πρώτον, άκρως ξενοφοβικό και κλειστοφοβικό. Ο θεατής επί 131
λεπτά ψυχοπλακώνεται από ένα κατακλυσμιαίο σκοτάδι που μπορεί να προκαλέσει
συμπτώματα μεταφυσικού τρόμου. Δεύτερον, άκρως μεσαιωνικό και…
ιεροεξεταστικό. Εκ προοιμίου ο ορθολογισμός θεωρείται εχθρός και κάθε ίχνος,
κάθε ρανίδα, κάθε κόκκος στοιχειώδους λογικής εκπαραθυρώνεται από τους
αρχιερείς της χολιγουντιανής Ιερής Εξέτασης. Τρίτον, άκρως… δολοφονικό.
Διότι με πρωτοφανή αυθαιρεσία αναμειγνύονται τα πάντα, με αποτέλεσμα να
συντελείται κατά συρροή ασέλγεια επί των πάντων. Από το «Άλιεν» μέχρι το
«Δόκτωρ Τζέκιλ και μίστερ Χάιντ» και από τον «Δράκουλα» μέχρι το
«Φρανκενστάιν». Όλα για πούλημα!

Και κάτι ακόμα. Προερχόμενο από τα υπόγεια. Διότι όποιος νομίζει πως
αυτός ο δηλητηριώδης χυλός κατασκευάστηκε στην τύχη, πλανάται πλάνην μεγάλη.
Προσέξτε τη γεωγραφική έδρα του Κακού: Ρουμανία, Τσεχία. Προσέξτε το όνομα του
προϊσταμένου του Exterminator και Αρχάγγελου του Καλού: Βατικανό. Προσέξτε
ακόμα το όνομα του Γαβριήλ: Van Helsing. Περίπου, δηλαδή, αφού τους νίκησαν,
αφού τους ταπείνωσαν, αφού τους εκτόπισαν, αφού τους εκπόρνευσαν, τώρα τη
βρίσκουν με το να τους λοιδορούν και να τους χλευάζουν. Μπορεί να γελάτε, αλλά
αν πάρω ως μέτρο τις ηλεκτρονικές αλλά εντελώς μεσαιωνικές εικόνες του Στίβεν
Σόμερς, τότε κούνια που μας κούναγε. H αισθητική των νικητών είναι ό,τι
καλύτερο μπορεί να προκύψει από τη διασταύρωση της τεχνολογίας του Διαστήματος
με τις καλλιτεχνικές ανησυχίες των ανθρώπων των σπηλαίων. Σε τέτοιο σημείο που
στο τέλος ψέλλισα: Λες το όνομα Βαν Χέλσινγκ να είναι το καλλιτεχνικό
ψευδώνυμο του Τσαρλς Μάνσον;

Θάνατος πάνω από την έρημη χώρα

Είναι πιστοποιημένο και αναμφισβήτητο. H ευρωπαϊκή πρωτοπορία, τόσο στο στυλ
όσο και στην ουσία, είναι προελεύσεως Κέντρου και Βορρά. Καθόλου λοιπόν δεν με
εξέπληξε που το Βέλγιο των αδελφών Νταρντέν («Υπόσχεση», «Ροζέτα») είναι η
πατρίδα του «ανώνυμου» Τομά ντε Τιέρ, ενός εκ των καλύτερων πρωτοεμφανιζόμενων
των τελευταίων χρόνων. Και καθόλου, επίσης, δεν με εξέπληξε που η αισθητική
«διαγωγή» αυτού του 38χρονου filmmaker – αποτυπωμένη στην ταινία του «Φτερά
στο κεφάλι» – διαμορφώθηκε από μια συστηματική αφοσίωση στην «προπαίδεια» του
ντοκιμαντέρ!

«Φτερά στο κεφάλι». Ένα παιδί πεθαίνει στην έρημη χώρα

Σε μια μικρή πόλη με το όνομα Ζενάπ, όπου ο βιομηχανικός «καπνός» και τα
εργοστασιακά απόβλητα ανακατεύονται με την πληθωρική χλωρίδα και τη
μελαγχολική πανίδα, ένα μικρό, αθώο, πλάσμα, ο γιος μιας τυπικής μικροαστικής
οικογένειας, «εξαφανίζεται» ως διά μαγείας. Στην αρχή η απώλεια προκαλεί
μητρικές, υπόγειες αναταράξεις, στη συνέχεια όμως οι παρατεταμένες δονήσεις
γκρεμίζουν τον ψυχισμό της και περίπου μετατρέπουν τη μητέρα σε υποψήφιο
τρόφιμο της «Γαλήνης». Κυκλοφορώντας σαν ζόμπι και «βλέποντας» διαρκώς το
αγόρι της μπροστά της, αρχίζει να ταυτίζει την οπτασία του με έναν έφηβο που
εξ αποστάσεως παρατηρεί και καταγράφει στο ημερολόγιό του τις ανεπαίσθητες
αλλαγές που συντελούνται στην επιφάνεια της «νεκρής» (ανθρώπινης) Φύσης. H
εμμονή της στον άφαντο γιο και η πλήρης άρνησή της να συμφιλιωθεί με τη σκληρή
πραγματικότητα θα τη στείλουν στην αγκαλιά του έφηβου και στην κατά
φαντασίαν… αιμομειξία!

Το γύρισμα, το πλανάρισμα, η ρυθμολογία, η σχεδόν σαρκική ταύτιση του φακού,
των χρωματικών αποχρώσεων, αλλά και των ψιθυριστών…. σιωπών με την υπόγεια
νοσηρότητα του «φυσικού» τοπίου, είναι από τα πιο εντυπωσιακά σχόλια που
έγιναν μόνο με τη χρήση της Αισθητικής και χωρίς τα δεκανίκια της σεναριακής
γραφής. Ο Τομά ντε Τιέρ μεταμορφώνει αυτόν τον «απόντα» μικρόκοσμο σε έναν
παρατεταμένο, εικαστικό, επιθανάτιο ρόγχο. Όμως η ουσία εξαντλείται, το στόρι
στεγνώνει, η διαδρομή της ηρωίδας ανακυκλώνεται και η ταινία τραμπαλίζεται
χωρίς να δικαιώνεται πλήρως. Ο λόγος είναι ευεξήγητος: Αιχμάλωτος του στυλ!

H μοίρα τον έκανε… Αδόλφο

Ο σεναριογράφος Μένο Μέιτζες («Πορφυρό χρώμα», «Αυτοκρατορία του Ήλιου»)
κάθησε και συναρμολόγησε σ’ ένα χαρτί τα εξής ιστορικά αυτονόητα: H Συνθήκη
των Βερσαλλιών, μετά τον A’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν άκρως ταπεινωτική για το
γερμανικό γόητρο. Επομένως εκείνο που χρειαζόταν η «στιγμή» ήταν να βρεθεί ο
τρελός και να επινοηθεί ο εχθρός. Κάπως έτσι προέκυψε ο υποδεκανέας και υπό…
ζωγράφος με το όνομα Αδόλφος Χίτλερ!

Επί της σεναριακής ουσίας, το στόρι του «Max» συγκροτείται από τη σχέση του
μικρού Αδόλφου με έναν Εβραίο μπον βιβέρ και γκαλερίστα με το όνομα Μαξ
Ρόθμαν. Κατά τη γνώμη του Μέιτζες αυτή η γνωριμία, που στην πραγματικότητα
αποτελεί τη σύνθεση πολλών καλλιτεχνών του εικαστικού χώρου, οι οποίοι
βοήθησαν τον Χίτλερ από το 1920-’30, ήταν η πιο κρίσιμη στην τελική διαμόρφωση
της αποτρόπαιης προσωπικότητάς του. Εκείνο που διακαώς επιθυμούσε ήταν να
αναγνωριστεί δημοσίως και καλλιτεχνικώς.

«Max». Ο Νόα Τέιλορ ως Αδόλφος Χίτλερ, μιμούμενος τη θεατρικότητα του Αρτούρο Ούι!

Έλα όμως που η συγκυρία το ‘φερε. Από τη μια κάποιος ανώτερός του από τον
στρατό να τον τραβάει προς τον ρατσισμό από το μανίκι και από την άλλη να
τραβάει εκείνος από το μανίκι τον φίλο του τον Μαξ για να τον συμπεριλάβει
στην γκαλερί του. Τελικό αποτέλεσμα; Φασισμός – Καλλιτεχνία = 10-0! Και όχι
μόνο αυτό. Αλλά και το χειρότερο. Διότι δέκα λεπτά πριν από ένα κρίσιμο
ραντεβού, οι φίλοι του στον στρατό φροντίζουν να «εξαφανίσουν» τον μέλλοντα
ευεργέτη του Μαξ Ρόθμαν. Ο οποίος σ’ αυτό το ραντεβού θα του ανακοίνωνε πως
αναγνωρίζει το ταλέντο του και πως θα εκθέσει στην γκαλερί του τα πρωτοποριακά
έργα του! Επομένως μια συνάντηση που δεν έγινε έκρινε τη μοίρα εκατομμυρίων
ανθρώπων. Και επομένως η Ιστορία είναι γέννημα της τύχης, της μοίρας και της
συγκυρίας!

Άτακτη ισπανική υποχώρηση

Γιατί δηλαδή, το «Ριζότο» χειρότερο είναι; Κάπως έτσι ολοκληρώθηκε μέσα μου το
πλήρες σκηνικό μιας ισπανικής καραφαρσάρας με τον τίτλο «Chill out», δηλαδή
«Χαλαρά και ψύχραιμα», που φέρει την υπογραφή δύο σεναριο… σκηνοθετών:
Νούνια Αγιάσο, Φέλις Σαμπρόσο!

«Χαλαρά και ψύχραιμα». Στο βάθος πτώμα με….παγάκια!

Το μοναδικό αστείο εύρημα εξαντλείται στο εξής γεγονός: Νεαρός
μεγαλοσκηνοθέτης, ύστερα από τεράστιες ποσότητες κοκαΐνης, ίπταται εις τους
επτά ουρανούς, με αποτέλεσμα το ζεύγος που τον φιλοξενεί για επαγγελματικό
δείπνο να αναγκαστεί να τον κρατήσει… ζωντανό (στην μπανιέρα με παγάκια)
μέχρι ο παραγωγός να υπογράψει συμβόλαιο πρωταγωνιστικής εμφάνισης του συζύγου
και η οικογένεια να τσεπώσει τα λεφτά. Αυτά. Πριν και μετά απ’ αυτό, απλώνει
την κορμάρα του το… κιτς. Απαξάπασες οι θηλυκές παρουσίες είναι επιπέδου
κατινισμού, κουτσομπολισμού και… υστερισμού. Και απαξάπαντες οι αρσενικοί
είναι επιπέδου γκέι, κόκας, κουτοπονηριάς, παλιμπαιδισμού και μητρικής
υπερ-προστασίας. Για να σας το πω διαφορετικά. Αν ο Αλμοδοβάρ είναι ο Κόπολα,
τότε αυτοί οι δύο σκηνοθέτες είναι ο σύγχρονος ανθυπο-Δαλιανίδης της Ιβηρικής!

Τα Oscar της εβδομάδας

Kill, kill, kill: «Van Helsing»

Βαρβαρότητας: Ο ίδιος Van

Πάπα και Βατικανού: Επίσης Van

Styling: «Φτερά στο κεφάλι»

Πρωτοεμφανιζόμενου: Τομά ντε Τιέρ (φτερά)

Ενός ημιχρόνου: «Max»

Ερμηνείας: Τζον Κιούζακ (ο Μαξ)

Κιτς: «Χαλαρά και ψύχραιμα»

Μισογυνισμού: Καθόλου… χαλαρά