Zήσε Mάη μου ώς το… 2006

«Αποκεφαλισμένα» είναι και θα παραμείνουν τουλάχιστον μέχρι και του χρόνου τα Προπύλαια της Ακρόπολης (εδώ, μεταφορά ενός ογκώδους δωρικού κιονόκρανου). Μόνον οι κίονες θα στέκουν…

H Αθήνα ετοιμάζεται για τους Ολυμπιακούς Αγώνες με σκαλωσιές μήκους
χιλιομέτρων γύρω από τον μισοδιαλυμένο Παρθενώνα, τα Προπύλαια
«αποκεφαλισμένα» και τον Ναό της Νίκης άφαντο! Ο χώρος γύρω και μέσα στα
μνημεία έχει καταληφθεί βάναυσα από γερανούς, γερανογέφυρες, πρόχειρα
παραπήγματα και τέντες των εργοταξίων, αλλά τα μισά και πιο κρίσιμα
προγράμματα αποκατάστασης των μνημείων έμειναν πίσω και θα τα δούμε
ολοκληρωμένα μόλις το έτος 2006, με καθυστέρηση τελικά δύο ετών (αντί του 2004
που ήταν ο αρχικός σχεδιασμός)!

«Κάτι τρέχει» λοιπόν με τα αναστηλωτικά έργα της Ακρόπολης που διανύουν φέτος
το 29ο έτος. Ενώ το προσωπικό αυξήθηκε και αγγίζει τα 250 άτομα, ενώ η
παραγωγικότητα και οι ρυθμοί εντάθηκαν, ενώ ο τεχνολογικός εξοπλισμός
ολοκληρώθηκε, τα διοικητικά οργανώθηκαν και η χρηματοδότηση ρέει κανονικά, τα
έργα έπεσαν έξω. Διατήρησαν βεβαίως την υψηλότατη στάθμη τους, αλλά τα
χρονοδιαγράμματα που είχαν καταστρωθεί βάσει της ανάγκης να έχουμε κατά τους
Ολυμπιακούς μια αξιοπρεπή εικόνα των μνημείων, προσανατολίζονται οριστικά προς
το 2006 για τα ανοιχτά μέτωπα της Ακρόπολης. Όσο για τις τέντες και τα
παραπήγματα, αυτά θα αφαιρεθούν προσωρινά -στο βαθμό που είναι δυνατόν- στη
διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων.

Άλλα προγράμματα παγώνουν – λ.χ. η συγκέντρωση των επιγραφών που βρίσκονται
σκόρπιες ή η στρώση των μακρών τοίχων του Παρθενώνα για να κλείσει η χασματική
εικόνα που παρουσιάζουν μετά τη διάλυσή τους. Έχουν παγώσει όμως και θέματα
όπως η κατασκευή ανελκυστήρα για την άνοδο των ατόμων με ειδικές ανάγκες, όπως
και το θέμα του νέου φωτισμού της Ακρόπολης. Πού βρίσκονται σήμερα τα έργα;
Γιατί καθυστερούν;

Στον απολογισμό του έργου της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως για το
2003 που έκανε χθες ο πρόεδρός της καθηγητής κ. Χαράλαμπος Μπούρας,
αναφέρθηκαν τέσσερις παράγοντες. Ο αστάθμητος, όπως είναι οι κρυφές πληγές που
αποκαλύφθηκαν στα αρχιτεκτονικά μέλη όλων των μνημείων που
αποσυναρμολογήθηκαν, οι κακοκαιρίες, οι γραφειοκρατικές προθεσμίες και οι
απεργίες του προσωπικού.

Το πιο θεαματικό από τα τρία έργα – που ολοκληρώνεται πριν από τον Αύγουστο
2004 – είναι η τοποθέτηση χυτών αντιγράφων από καλλιτεχνικό τσιμέντο της
δυτικής ζωφόρου του Παρθενώνα με την πομπή των Παναθηναίων σε μήκος 20 μέτρων,
δώδεκα χρόνια μετά την αφαίρεση των αυθεντικών γλυπτών, που βρίσκονται τώρα σε
εργαστήριο και καθαρίζονται από τους ρύπους με ακτίνες λέιζερ.

Ολοκληρώνονται επίσης τα προγράμματα αναστήλωσης στις δύο στενές πλευρές του
Παρθενώνα με την αναγέννηση του πρόναου και την εξυγίανση του οπισθόδομου.
Όμως, η μισή μακρά πλευρά του ναού θα μείνει μέσα στις σκαλωσιές αφού
διαλύθηκαν οκτώ κίονες και αποσυναρμολογήθηκαν 77 σπόνδυλοι που ήταν σε άθλια
κατάσταση διατήρησης με τσιμέντα, σίδερα, μπετόν κ.ά. Αυτή τη στιγμή είναι
έτοιμοι να «ανέβουν» στον ναό οι 45 σπόνδυλοι και, όπως υπολογίζεται,
ορισμένοι κίονες θα «ανέβουν» μέσα στο 2004.

Στα Προπύλαια, που είναι σήμερα τελείως ξεσκέπαστα, αντί για τη διάλυση 98
αρχιτεκτονικών μελών στον βόρειο τοίχο αποσυναρμολογήθηκαν 91 επιπλέον μέλη,
που ανέτρεψαν το χρονοδιάγραμμα σε συνδυασμό με τις «οδυνηρές εκπλήξεις» που
έκρυβαν τα μεγάλα επιστύλια. Το έργο θα ολοκληρωθεί το 2006.

Το «σοβαρό λάθος» του Ναού της Νίκης

«Ο Ναός της Αθηνάς Νίκης, αν και το μικρότερο κλασικό μνημείο της
Ακρόπολης, επρόκειτο να εξελιχθεί στο μεγαλύτερο πρόβλημα», κατά την έκφραση
του καθηγητή κ. Χαράλαμπου Μπούρα, λόγω της κακομεταχείρισης των μελών – από
τις δύο προηγούμενες αναστηλώσεις – στο επίπεδο της κρηπίδας και κάτω απ’
αυτήν, όπως και στα 315 μαρμάρινα μέλη του ναού. Όλα αυτά «δυστυχώς δεν
αντιμετωπίστηκαν στη μελέτη που είχε εκπονηθεί στις αρχές της δεκαετίας του
’90 από τον κ. Δημοσθένη Ζιρώ και δεν συνυπολογίστηκαν στα αρχικά
χρονοδιαγράμματα του έργου. Το αποτέλεσμα είναι ένα σοβαρό λάθος». Σήμερα έχει
ολοκληρωθεί η σχεδιαστική αποτύπωση των αρχιτεκτονικών μελών, έχει βρεθεί η
σωστή θέση κάθε λιθοπλίνθου, έχει γίνει το 18% των συγκολλήσεων, έχουν βγει τα
μισά εκμαγεία των θραυσιγενών επιφανειών, έχουν κατασκευαστεί πολλά
συμπληρώματα. Στον Ναό της Νίκης μέχρι το καλοκαίρι θα έχουν επανατοποθετηθεί
η κρηπίδα και τρεις στρώσεις λιθοπλίνθων, ενώ δύο ακόμα στρώσεις θα
τοποθετηθούν προσωρινά, χωρίς συνδέσμους. Όμως το έργο θα το δούμε
ολοκληρωμένο το 2006.