γιατί… μας καταλαμβάνει φόβος;

Ο φόβος – στους ανθρώπους εκτείνεται από γενικό άγχος έως συγκεκριμένες φοβίες
– είναι μια σημαντική βιολογική προσαρμογή και κοινή συμπεριφορά σε όλα τα
θηλαστικά. Ο φόβος είναι συναίσθημα, είναι μνήμη αποθηκευμένη σε ειδικά
τμήματα του εγκεφάλου που προκαλεί την άμεση, σχεδόν ενστικτώδη, αντίδραση των
ανθρώπων όταν αντιληφθούν κίνδυνο. Μαθαίνεται όμως ο φόβος από την
αλληλεπίδραση με το περιβάλλον ή σχετίζεται με τη γενετική προδιάθεση; Έρευνες
σε ποντίκια έχουν δείξει ότι υπάρχουν συγκεκριμένα γονίδια που σχετίζονται με
τον φόβο. Τα γονίδια που σχετίζονται με τον φόβο ή την έλλειψη φόβου
αποκωδικοποιούν τους νευροπομπούς ή τους δέκτες – τα μόρια τα οποία είναι
υπεύθυνα για την επικοινωνία των νευρικών κυττάρων και στην ουσία υπαγορεύουν
τη συμπεριφορά. Σύμφωνα με τα πειράματα, τα ποντίκια που είχαν έλλειψη δεκτών
για τον νευροπομπό GABA ήταν περισσότερο φοβισμένα από αυτά που τον διέθεταν.
Ο GABA χρησιμοποιείται από τις υψηλότερες περιοχές του εγκεφάλου για να
εκτονώσει ορισμένες από τις αρχικές αυθόρμητες αντιδράσεις του και μπορεί να
λειτουργήσει για να μειώσει τις υπερβολικές αντιδράσεις φόβου στα ερεθίσματα
από το περιβάλλον. Τα στοιχεία επίσης δείχνουν ότι η τάση των ανθρώπων προς το
άγχος και τον φόβο (όχι οι συγκεκριμένες φοβίες που σχετίζονται με ατομικές
εμπειρίες) είναι κληρονομική.