Tέσσερις αλλαγές στην ασφάλιση

Αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων του IKA, κατάργηση της εισφοράς
στις συντάξεις και καταβολή του ΕΚΑΣ σε περισσότερους δικαιούχους, καθώς και
αλλαγές στον θεσμό των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων είναι οι επόμενες
τέσσερις «θεαματικές» αλλαγές στην κοινωνική ασφάλιση. Παράλληλα άρχισε η
εφαρμογή των ασφαλιστικών ρυθμίσεων του νόμου Ρέππα όσον αφορά τη διαδοχική
ασφάλιση, τη σταδιακή ενσωμάτωση της ATA στις συντάξεις ΔΕΚΟ-τραπεζών κ.ά.

1. Υπολογισμός συντάξεων

Η δυνατότητα να επιλέγουν για τη συνταξιοδότησή τους τα πέντε καλύτερα
έτη της τελευταίας δεκαετίας – αντί για την τελευταία πενταετία, που ισχύει
σήμερα – θα παρέχεται από το ΙΚΑ στους ασφαλισμένους από την 1/1/2005. Η
αλλαγή στον υπολογισμό των συντάξεων από το 2005 προβλέπεται από τον νόμο
3029/2000 και με τη νέα διαδικασία θα είναι ωφελημένοι όσοι συνταξιοδοτηθούν,
αφού ο ασφαλισμένος μπορεί να καταταγεί σε υψηλότερη ασφαλιστική κλάση και να
τύχει βελτιωμένης σύνταξης.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι το ποσό της σύνταξης που χορηγεί το ΙΚΑ είναι
συνάρτηση του χρόνου ασφάλισης και της ασφαλιστικής του κλάσης. Ο τρόπος
υπολογισμού είναι σχετικά πολύπλοκος και διαφέρει από εκείνον που ισχύει στα
άλλα Ταμεία των μισθωτών. Για τον προσδιορισμό του συντάξιμου μισθού
λαμβάνονται υπόψη οι αποδοχές της τελευταίας – πριν από την αίτηση
συνταξιοδότησης – πενταετίας. Αν στην πενταετία αυτή ο ασφαλισμένος δεν
συγκεντρώνει τουλάχιστον 1.000 ημέρες ασφάλισης, τότε γίνεται αναδρομή στην
αμέσως προηγούμενη χρονική περίοδο και μέχρι τη συμπλήρωση του αριθμού των
1.000 ημερών. Στη συνέχεια, γίνεται αναπροσαρμογή των αποδοχών κάθε χρόνου
στις αποδοχές του τελευταίου πριν από την αίτηση χρόνου, με βάση τους
συντελεστές αναπροσαρμογής που καθορίζονται κάθε χρόνο.

Για το 2004, οι συντελεστές αυτοί είναι:

* Για τις αποδοχές του έτους 1999, συντελεστής 1,1815.

* Για τις αποδοχές του έτους 2000, συντελεστής 1,1356.

* Για τις αποδοχές του έτους 2001, συντελεστής 1,0762.

* Για τις αποδοχές του έτους 2002, συντελεστής 1,0398.

* Για τις αποδοχές του έτους 2003, συντελεστής 1.

Σημειώνεται ότι για όσους έχουν υποβάλει αίτηση για συνταξιοδότηση μετά την
1.1.2002 δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της σύνταξης τα δώρα εορτών
και τα επιδόματα αδείας. Αφού προηγηθεί η άθροιση των αποδοχών, θα γίνεται η
διαίρεση με τις αντίστοιχες ημέρες εργασίας και το μέσο ημερομίσθιο
κατατάσσεται με βάση τους πίνακες του ΙΚΑ σε ένα τεκμαρτό ημερομίσθιο. Με βάση
αυτό το τεκμαρτό ημερομίσθιο, ο ασφαλισμένος κατατάσσεται σε μία από τις 28
ασφαλιστικές κλάσεις και με βάση αυτή την κλάση και τις ημέρες ασφάλισης
λαμβάνει τη σύνταξη που του αναλογεί.

2. Κατάργηση εισφοράς

Η κατάργηση της εισφοράς (1% έως 5%) που έχει επιβληθεί από το 1992 στις
συντάξεις πρόκειται να καταργηθεί από την 1.7.2004, σύμφωνα με τις
κυβερνητικές δεσμεύσεις.

Πρόσφατα, το Ελεγκτικό Συνέδριο, με την υπ’ αριθμόν 27 απόφασή του, έκρινε ότι
είναι αντισυνταγματική η εισφορά από 1% έως 5% επί των συντάξεων και τα ποσά
αυτά υπέρ του Λογαριασμού Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΛΑΦΚΑ) θεωρούνται ότι
«καταβλήθηκαν αχρεώστητα παρά τον νόμο». Η απόφαση υποχρεώνει τη διοίκηση σε
τριετή αναδρομική καταβολή των εν λόγω ποσών, από 1/1/2001.

Υπενθυμίζεται ότι η εισφορά Κοινωνικής Αλληλεγγύης επεβλήθη με τον Ν. 2084/92
(Νόμος Σιούφα).

Η εισφορά αυτή διαμορφώνεται σήμερα ως εξής: για συντάξεις έως 397 ευρώ δεν
παρατηρείται εισφορά.

Όταν όμως η σύνταξη υπερβαίνει αυτό το ποσό, και άρα από 1/1/2004 αφορά το
σύνολο των κατώτατων συντάξεων του ΙΚΑ (σ.σ. τουλάχιστον 450.000 άτομα που
λαμβάνουν 411 ευρώ και κατά το 2003 δεν πλήρωναν εισφορά), η παρακράτηση
ανέρχεται στο 1% για το τμήμα της σύνταξης έως τα 397 ευρώ, 2% για το τμήμα
από 397 έως 587 ευρώ, 3% από 581 έως 881 ευρώ, 4% από 881 ευρώ έως 1.174 ευρώ
και 5% από 1.174 και άνω.

3. Αλλαγή στο ΕΚΑΣ

H κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει τη βελτίωση του μηχανισμού
καταβολής του ΕΚΑΣ (Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων) ώστε να
διευρυνθούν και οι δικαιούχοι του χαμηλοσυνταξιούχοι. Τα νέα κριτήρια θα
ισχύσουν για το επίδομα που θα καταβληθεί το 2005. Σήμερα το ΕΚΑΣ καταβάλλεται
σε 330.000 χαμηλοσυνταξιούχους

4. Βαρέα – ανθυγιεινά

Τέλος σημειώνεται ότι με βάση την ισχύουσα νομοθεσία μέχρι τις
31.12.2004 θα πρέπει να έχει οριστικοποιηθεί ο νέος πίνακας βαρέων και
ανθυγιεινών επαγγελμάτων. H σχετική ρύθμιση περιλαμβάνεται στον νόμο 3029 του
2002 και προβλέπει ότι μέσα στο έτος 2004 θα δημιουργηθεί ο νέος κατάλογος με
τα επαγγέλματα της κατηγορίας των βαρέων και ανθυγιεινών. Έτσι, όσοι θα
ασφαλιστούν μετά την 1/1/2005 θα υπαχθούν ή όχι στον κανονισμό που ισχύει για
τα BAE με βάση το νέο Π.Δ. που θα ορίζει τα επαγγέλματα και τις διάφορες
ειδικότητες. Όσοι έχουν υπαχθεί στο καθεστώς BAE που ισχύει μέχρι σήμερα ή θα
υπαχθούν μέχρι 31/12/2004 ή θα συνεχίσουν στην ίδια κατηγορία χωρίς αλλαγή καθεστώτος.