Xωρίς αναστηλωτές…

H άνοιξη έφτασε με κάποια καθυστέρηση στο μαγευτικό τοπίο των Δελφών.
Μαργαρίτες κι αστρουλάκια, πάνω στο φρέσκο γρασίδι, κάνουν παιχνίδι με γκρίζες
αρχαίες πέτρες που είναι απλωμένες παντού. Δίπλα οι εργάτες στρώνουν – στους
ανηφορικούς διαδρόμους – τσιμέντα και μαρμάρινα σκαλοπάτια, τις νέες διαδρομές
μήκους 1.300 μέτρων. Τα αναστηλωτικά έργα καθυστερούν. Μα γίνεται έργο όταν
όλοι οι Δελφοί κι όλη η περιοχή από την Άμφισσα ως τη Ναύπακτο δεν διαθέτουν
στην Αρχαιολογική Εφορεία ούτε έναν αρχιτέκτονα; Με το μάτι βλέπεις τον μακρό
αρχαίο αναλημματικό τοίχο του Γυμνασίου να στέκει στη θέση του, χάρη σε μια
μακρά σειρά από ξύλινα υποστυλώματα. Κάπου κάπου όλο και κάποιος τοίχος του
Ιερού καταρρέει από την πίεση των χωμάτων – κάποιος βράχος κατρακυλά από τον
Παρνασσό και προσγειώνεται στη ρωμαϊκή αγορά. Δεν μπορείς όμως να τα βάλεις με
τη Φύση. H στερέωση των δύο βράχων που καθορίζουν το δελφικό τοπίο – των
Φαιδριάδων – θα απαιτήσει μισό εκατομμύριο ευρώ και ειδικές μελέτες.

…η Φύση εκδικείται

Εκατόν πενήντα χρόνια τώρα οι στρατιές των αρχαιολόγων σκάβουν, αποκαλύπτουν –
συχνά ξανασκεπάζουν – κι οι ελάχιστοι αναστηλωτές και συντηρητές πασχίζουν να
συγκολλήσουν και να κρατήσουν στη θέση τους τα ωραία ερείπια που αποκαλύφθηκαν
αποδυόμενοι σ’ έναν άνισο αγώνα. Κανείς, μέχρι προσφάτως, δεν ενδιαφέρθηκε
όμως για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος και της φύσης. Ένας από τους
πρώτους βράχους που συντηρήθηκαν και στερεώθηκαν είναι η Ακρόπολη της Αθήνας.
Και τα βράχια χρειάζονται συντήρηση και τα ποτάμια και τα άλλα νερά. H Φύση
αρχίζει να εκδικείται για την αλόγιστη αρχαιολογική και άλλη εκμετάλλευση.
Πνιγμένος στα νερά, καταλειπός, ο αρχαιολογικός χώρος της Βραυρώνας, υπό
κατάρρευση το αναλημματικό τείχος μπροστά στην είσοδο του Σταδίου στην Ολυμπία
από την πίεση των διερχόμενων τριαξονικών στον γειτονικό ασφαλτόδρομο που
είναι και η αιτία του κακού στην περίπτωση του Γυμνασίου των Δελφών. H
αποκατάσταση του περιβάλλοντος και η μελέτη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων
είναι απαραίτητα για να προχωρήσει η αρχαιολογία. Πριν φθάσουμε σε οριακά
σημεία.