MATIEΣ Άλλη εποχή

Συμπληρώνω σήμερα 45 χρόνια συνεχούς εργασίας στα «NEA». Και δεν θα θύμιζα
αυτή την επέτειο στους αναγνώστες της εφημερίδας – υπάρχει ο κίνδυνος,
πάντοτε, να σε χαρακτηρίσουν… «δεινόσαυρο» ή «βαρόνο» – αν δεν με γύριζαν
στα παλιά δύο βιβλία με το άρωμα μιας άλλης εποχής. Το ένα, το υπογράφει ο
Βάσος Βαρίκας, έχει τίτλο «Συγγραφείς και κείμενα» (Εκδόσεις Ερμής) και το
άλλο, ο Δημήτρης Γουσίδης («Φλογισμένα Βαλκάνια», Εκδόσεις Ιανός).

Ο Βαρίκας ήταν διαπρεπής κριτικός θεάτρου και βιβλιοκριτικός. Αλλά, πρωτίστως,
ήταν δημοσιογράφος. Εγώ τον γνώρισα και με τις τρεις αυτές ιδιότητες. Κυρίως,
όμως, με την τρίτη: ήταν αρχισυντάκτης στα «NEA», με διευθυντή τον K. Νίτσο.
Αρχισυντάκτης, επίσης, αλλά με περισσότερες αρμοδιότητες ήταν και ο Χρ.
Πασαλάρης.

Υπήρξα, για μια δεκαετία, βοηθός και των δύο. Θυμάμαι τις ατελείωτες νύχτες
της Αποστασίας, με τα καυτά γεγονότα να διαδέχονται το ένα το άλλο, τις
σελίδες ν’ αλλάζουν κάθε τρεις και λίγο, το άγχος να πνίγει ώς και τον
τελευταίο κλητήρα, τις κυκλοφορίες ν’ ανεβαίνουν στα 300.000 φύλλα την ημέρα,
σε Αθήνα – Πειραιά. Ο Βαρίκας έπιανε δουλειά τα μεσάνυχτα, έτρεχε στις
λινοτυπικές για να υπαγορεύσει το «πολιτικό» από στήθους, διόρθωνε τίτλους και
τα χαράματα έμπαινε σ’ ένα μικρό δωματιάκι και έγραφε τις κριτικές του. Τέτοια
περίπτωση. Δεν θα κρίνω τον Βαρίκα ως κριτικό. Ως δημοσιογράφος, όμως, ήταν
εξαιρετικός.

Τον Δημήτρη Γουσίδη τον γνώρισα το 1965. Θαρραλέος ρεπόρτερ με μεγάλες
ικανότητες και απίστευτο ζήλο, από απλός ανταποκριτής στη Θεσσαλονίκη έγινε με
τον καιρό υπεύθυνος του γραφείου B. Ελλάδας για «TA NEA» και για το «Βήμα»,
πήγε αποστολές σε όλον τον κόσμο, έγραψε βιβλία, δημιούργησε μια γενιά νέων
συντακτών και σήμερα είναι πρόεδρος της ΕΣΗΕΜΘ.

Ταμένος στη μαχόμενη δημοσιογραφία, σταυροφόρος της πολιτικής προσφυγιάς,
είναι μέσα στη ζωή μου πολύ δυνατά. Τον θυμάμαι να μου τηλεφωνεί, 25 ετών
παιδί, για παράρτημα, από το «πεδίον της μάχης» ότι βομβαρδίζεται το
«Αριστοτέλειο». Τον θυμάμαι σε παράτολμες επιχειρήσεις, λίγο μετά τη χούντα,
για την ανακάλυψη «σταγονιδίων». Τον θυμάμαι συνεχώς άγρυπνο στο γραφείο του,
σε σκληρές μάχες για τη δημοκρατία και την ελεύθερη πληροφόρηση. Το τελευταίο
βιβλίο του είναι υπόδειγμα ρεπορτάζ. Της σπουδαίας εκείνης εποχής, που η
εφημερίδα ήταν αγώνας, πίστη, ξενύχτι και μέθη!