Δρόμοι

Ο Έλβις Πρίσλεϊ…

… μπορεί να είναι πεθαμένος – μερικοί οπαδοί του ισχυρίζονται πως είναι
ακόμη ζωντανός – αλλά δεν παύει να είναι ο πλουσιότερος από τους διάσημους
Αμερικανούς. Για τρίτη συνεχή χρονιά βρέθηκε στην κορυφή τού καταλόγου τού
περιοδικού «Φορμπς», με περιουσία που υπολογίζεται στα 40 εκατομμύρια δολάρια.
Κάτι που κάνει πολλούς ζωντανούς να αναρωτιούνται μήπως θα ήταν προτιμότερο να
είναι πεθαμένοι. Γιατί δεν τους φτάνουν ούτε 40 εκατομμύρια ζωές για να βάλουν
στην άκρη τόσα λεφτά. Το 80% του πλούτου του κόσμου ελέγχεται από το 20% του
πληθυσμού του. H «περιουσία» του 20% των πιο φτωχών του κόσμου δεν ξεπερνάει
το 0,5% του παγκόσμιου πλούτου. Κάπου ανάμεσα σε αυτά τα δύο άκρα συνθλίβεται
η μεγάλη μεσαία τάξη.

Τα Ελντοράντο…

… του καπιταλισμού λιγοστεύουν ολοένα. Εκατομμύρια μετανάστες συρρέουν σε
αυτά, αλλά πηγαίνουν εκεί φτωχοί και γίνονται φτωχότεροι. Στα τελευταία 20
χρόνια στις ΗΠΑ, οι μετανάστες που έγιναν φτωχότεροι τριπλασιάστηκαν, σύμφωνα
με το αμερικανικό Κέντρο Μελετών Μετανάστευσης. Στην αγορά εργασίας του
νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, εκείνες που αυξάνονται είναι οι χαμηλόμισθες
θέσεις εργασίας. Είτε άνεργοι είτε εργαζόμενοι, οι μετανάστες βυθίζονται στη
φτώχεια. Αυξάνεται ο πληθυσμός των φτωχών. Δημιουργείται μια νέα «κατώτερη
τάξη». Και προκαλείται ένα φαινόμενο «ντόμινο»: οι χαμηλές αμοιβές αυτής της
τάξης πιέζουν τις αμοιβές των εισοδηματικά γειτονικών τάξεων. Τι απειλείται; H
μεγάλη μεσαία τάξη που αποτελεί το θεμέλιο της κοινωνικής και πολιτικής
σταθερότητας.

H μεσαία τάξη…

… προδόθηκε από τους ίδιους εκείνους στους οποίους είχε εμπιστευθεί την
επιβίωσή της. Οι σοσιαλδημοκράτες, που είχαν επιλέξει τη μέση οδό ανάμεσα στα
δύο κυρίαρχα οικονομικά συστήματα του περασμένου αιώνα, όταν εξέλιπε το ένα
από τα δύο, πέρασαν στη μεριά του τέρατος. Ο καπιταλισμός δεν είχε πια κανέναν
λόγο να φοράει ανθρώπινο προσωπείο. Πριν από την ιδιωτικοποίηση του κράτους,
ήρθε η ιδιωτικοποίηση των κομμάτων της εξουσίας. Κανείς δεν θα μπορούσε να το
είχε πει καλύτερα από ό,τι το είπε ο Μπόρις Μπερεζόφσκι, ο άνθρωπος που
κατάκλεψε τον εθνικό πλούτο της Ρωσίας: «Οι εκλογές είναι η μέθοδος με την
οποία οι επιχειρηματίες προσλαμβάνουν πολιτικούς στη δούλεψή τους». Τους
πιάνουν άραγε αυτούς τους πολιτικούς πού και πού κάποιες τύψεις, σαν και αυτές
που έπιασαν χθες τον Τόνι Μπλερ; Θυμήθηκε, λέει, μια νύχτα που την έβγαλε σε
ένα παγκάκι του Λονδίνου, την πρώτη φορά που πήγε εκεί σαν φοιτητής. Σήμερα
κυνηγάει τους άνεργους και τους άστεγους από τα παγκάκια.

H μετάλλαξη…

… της σοσιαλδημοκρατίας έχει ολοκληρωθεί. Όμως, ο σοφός μοναχός στο «Όνομα
του ρόδου» μάς έχει προειδοποιήσει, στην τελευταία του υποθήκη που μας άφησε
με τα πονεμένα του δάχτυλα, ύστερα από την πυρκαγιά της μονής: «Stat rosa
pristina nomine, nomina nuda tenemus» («Το παλιό τριαντάφυλλο υπάρχει μόνο σαν
όνομα, κρατάμε γυμνά ονόματα»).