Οι «χαμένες ευκαιρίες»

Από το «Σχέδιο Άτσεσον», στη δεκαετία του ’50, μέχρι το σημερινό «Σχέδιο
Ανάν», οι ισχυροί (Τουρκία, Βρετανία και, ιδιαίτερα, οι ΗΠΑ) έχουν παρουσιάσει
διάφορες λύσεις για το Κυπριακό. Οι λύσεις αυτές προτείνονται γιατί οι εν λόγω
ισχυροί δεν θέλουν να εφαρμόσουν το Διεθνές Δίκαιο, δηλαδή τους παγκόσμια
αποδεκτούς δημοκρατικούς κανόνες, τους οποίους δέχονται μόνο όταν και εφόσον
εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους.

Κάθε φορά που παρουσιάζεται ένα σχέδιο, στην αρχή μοιάζει δελεαστικό για τα
θύματα, δηλαδή τους Κυπρίους. Στην πορεία, όμως, των διαπραγματεύσεων γίνονται
ενστάσεις και αντιπροτάσεις για «δίκαιες και αμοιβαίες υποχωρήσεις», όπου τα
θύματα εξισώνονται με τους θύτες. Έτσι, με τις υποχωρήσεις της ελληνικής
κυρίως πλευράς, φτάνουμε σε μια κοινώς αποδεκτή λύση. Εκεί, αρχίζουν οι θύτες
– Τούρκοι, Άγγλοι και, κυρίως, Αμερικανοί – να παρουσιάζουν νέες
συμπληρωματικές προτάσεις, οι οποίες, κάτω από διάφορα προσχήματα, δεν
επιδιώκουν παρά τη νομιμοποίηση και την αποδοχή των εγκλημάτων πολέμου, της
διχοτόμησης και άλλων «ρεαλιστικών» δεδομένων. Με αποτέλεσμα, η ελληνοκυπριακή
πλευρά (και μαζί της η ελληνική) να μην μπορεί παρά να αρνηθεί.

Διακόπτονται λοιπόν οι συνομιλίες και τότε οι διάφοροι ξένοι και οι Έλληνες
αρχίζουν να φωνάζουν για άλλη μια «χαμένη ευκαιρία», με την οποία, βέβαια,
χρεώνεται η εκάστοτε κυβέρνηση και οι «εθνικιστές». Κι αυτά μέχρι την επόμενη
φορά που οι Αμερικανοί, μέσω του ΟΗΕ και άλλων οργανισμών, θα παρουσιάσουν ένα
νέο σχέδιο, το οποίο θα αρχίζει από τις ήδη υπάρχουσες υποχωρήσεις των θυμάτων
και θα περιλαμβάνει επιπλέον υποχωρήσεις «εκατέρωθεν» – στην ουσία, μόνο από
τους Κυπρίους – για να καταλήξει κι αυτό σε άλλη μια «χαμένη ευκαιρία».

H προσπάθεια να γίνει με τον χρόνο αποδεκτή η διχοτόμηση της Κύπρου (όπως
είναι γνωστό, ο χρόνος δημιουργεί Δίκαιο), πρέπει να γίνει συνείδηση στους
Έλληνες, για να ξέρουν με τι έχουν να κάνουν και, κυρίως, για να μην τρέφουν
αυταπάτες. Εξάλλου, η τουρκική πολιτική δεν πρόκειται ν’ αλλάξει ποτέ, γιατί
αυτό θα ισοδυναμούσε με παραδοχή των εγκλημάτων πολέμου και της εθνοκάθαρσης
που έκανε στην Κύπρο.

Πρέπει να μην ξεχνάμε, επίσης, ότι ο τουρκικός επεκτατισμός και τα ακραία
στελέχη του στρατού και της διπλωματίας – που δοξάστηκαν με την επέμβαση στην
Κύπρο – οφείλουν την ισχύ τους και στην Ελλάδα της χούντας, που τους
ενδυνάμωσε με την αμερικανική συμπαράσταση.

Όσο για την πολιτική του Γιώργου Παπανδρέου, δηλαδή του Κώστα Σημίτη και του
ΠΑΣΟΚ, είναι η μόνη που μπορεί να εφαρμοστεί σήμερα. Πάντως, οι τζάμπα
παλικαρισμοί, καθώς και οι συναισθηματικοί πατριωτισμοί, αλλά και οι πολλές
εκδηλώσεις υπέρ της ειρήνης και της συνύπαρξης, μπορούν – στην περίπτωση αυτή
– να αποδειχθούν περιττοί, αν όχι βλαβεροί.

Ο Δημήτρης T. Άναλις είναι σύμβουλος Διεθνών Σχέσεων σε θέματα
γεωστρατηγικής και μέλος του Συμβουλίου Επιτήρησης της Ομάδας Δικαιωμάτων των Μειονοτήτων.