5 + 1 πλάνες του ντιμπέιτ

Αν οι πολιτικοί είχαν συμφωνήσει να διαφημίσουν αυτή την γκρίζα και άκαμπτη εικόνα της πολιτικής, το κατάφεραν

Εξοντωθήκαμε από τις αναλύσεις του ντιμπέιτ. Βγήκαν και οι κάμερες στους
δρόμους. Να πουν οι πολίτες τη γνώμη τους. Απογοητευμένοι οι περισσότεροι.
Περίμεναν άλλα, βρήκαν άλλα.

Ναι, ήταν ο θρίαμβος της τηλεόρασης το ντιμπέιτ.

Θρίαμβος της τηλεόρασης που προηγήθηκε, καθώς τροφοδότησε πλήθος
τηλεπαραθυράτων αντιπαραθέσεων και της τηλεόρασης που ακολούθησε, γιατί
διαμόρφωσε και συμπλήρωσε εντέχνως την εικονική πραγματικότητα σχετικά με την
υπόθεση ντιμπέιτ.

Είμαστε επιρρεπείς στο να συγχέουμε τα πράγματα. Και τη σύγχυση την προκαλούν
πλάνες.

Πλάνη πρώτη. Αντιμετωπίσαμε την εκδήλωση αυτή ως ντιμπέιτ με βάση τη
διεθνή εμπειρία, ότι είναι μια διαδικασία που προσφέρει στον πολίτη τη
δυνατότητα να συγκρίνει. Τελικώς αποδείχθηκε μία διοργάνωση για το «προμόσιον»
των πολιτικών κομμάτων και των αρχηγών τους, όπως γίνεται μια διαφημιστική
παρουσίαση. Οπότε, και πολύ σωστά, τα κόμματα επέλεξαν τους δημοσιογράφους με
τους οποίους θα ήταν όσο το δυνατόν πιο αποδοτική διαφημιστικώς. Γι’ αυτό και
διάλεξαν δημοσιογράφους αποκλειστικώς τηλεοπτικούς και όχι δημοσιογράφους
εντύπων.

Πλάνη δεύτερη. Νομίσαμε πως θα σταθούν ο ένας δίπλα στον άλλον με
διάθεση να υπογραμμίσουν τις διαφορές τής προσωπικότητας. Λάθος. Οι πολιτικοί
επέλεξαν την ομοιομορφία. Από φόβο; Ή μήπως από τη στρεβλή αντίληψη ότι η
πολιτική στις ημέρες μας είναι απολύτως ανεξάρτητη από την εικόνα της – ποτέ
άλλωστε δεν ήταν. Το ίδιο πλάνο, το ίδιο ντύσιμο, η ίδια προσήλωση στην
κομματική φρασεολογία, έστω στη φρασεολογία των έντυπων προγραμμάτων τους.
Άκαμπτοι. Σε διάσταση επομένως από την εποχή τους. Αν αυτό ήθελαν να
διαφημίσουν τα κατάφεραν.

Πλάνη τρίτη. Λόγω του ντόπινγκ που υποστήκαμε για την υπόθεση του
ντιμπέιτ, με την επιμονή των πολιτικών ότι πρόκειται για εκδήλωση που
επιβεβαιώνει τη δημοκρατία, περιμέναμε εκπλήξεις που θα τις εξασφάλιζε η
παρουσία των δημοσιογράφων. Αποκαλύψεις. Γι’ αυτό και πολλοί απογοητεύτηκαν.
Νομίζουμε ότι η παρουσία δημοσιογράφων σε μία εκδήλωση την καθιστά αυτομάτως
ενημερωτική επί της ουσίας.

Συχνά συμβαίνει οι δημοσιογράφοι απλώς να καταθέτουμε την αύρα του
δημοσιογραφικού μας ίματζ, προκειμένου να αποκτήσει κύρος μια εκδήλωση. Για να
διαφημιστεί. Τέτοιες εκδηλώσεις είναι από κοσμικοκοινωνικά σόου μέχρι
συνέδρια, αναλόγως το ίματζ του δημοσιογράφου και την προβολή που επιθυμούν οι
διοργανωτές.

Την «πελατεία» της τηλεθέασης επιθυμούσαν να αξιοποιήσουν οι πολιτικοί για να
περιβληθεί η εκδήλωσή τους με το τηλεοπτικό γκλάμουρ και την εθνική προσήλωση.

Πλάνη τέταρτη. Με τα στελέχη των κομμάτων να επιμένουν τόσο να βρεθούν
όλοι απέναντι στους δημοσιογράφους, νομίσαμε πως επιτέλους θέλουν να σπάσουν
τον γύψο της καχυποψίας προς όφελος της ενημέρωσης των πολιτών.

Δεδομένου του εθνικού χαρακτήρα που έδωσε στο γεγονός η προβολή του από έξι
κανάλια, είχαμε μία ακόμη γεύση για το πώς εννοούν την εθνική ενημέρωση τα
κόμματα. Ως διαφημιστική προβολή των θέσεων και των απόψεών τους με τη
διαδικασία της παράθεσης και όχι της αντιπαράθεσης των επιχειρημάτων.

Πλάνη πέμπτη. H τηλεθέαση. Το απόλυτο επιχείρημα της τηλεόρασης. Θα
μετρούσε αν προβαλλόταν από ένα μόνο κανάλι και χωρίς να έχει προηγηθεί όλη
αυτή η φασαρία, όπως μετράει στη χώρα από την οποία έγινε η εισαγωγή του όρου
ντιμπέιτ. Τότε μόνο η τηλεθέαση αποτελεί ένδειξη ουσιαστικού ενδιαφέροντος.

Ωστόσο, δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι μέρος του εκλογικού σώματος
εκδηλώνει αμηχανία – αναποφασιστικότητα τη λένε οι δημοσκοπήσεις – και πως
προφανώς υπήρχε ενδιαφέρον να ακούσουν έστω για μία φορά τους πολιτικούς
αρχηγούς όλους μαζί. Δικαιώθηκε η προσμονή; Μάλλον όχι, όπως δηλώνουν τα
γκάλοπ.

Πλάνη έκτη. Ότι μπορεί να ελεγχθεί το σύστημα της ενημέρωσης σαν να
είναι οι πολίτες άβουλοι. Βλέπουν, ξέρουν, κρίνουν.

H μιντιακή διαχείριση του γεγονότος που ακολούθησε επιχείρησε να «ζουμάρει»
στις λεπτομέρειες, να αναδείξει τα «αθέατα» διά γυμνού οφθαλμού στοιχεία,
ξεκούμπωτο το σακάκι του Τσοβόλα, πολύ το μακιγιάζ της Παπαρήγα. Επιχείρησε να
προσθέσει και κοινό. Εκ των υστέρων. Πώς σας φάνηκαν; Βαθμολογήστε. Άντε να τα
κάνουμε και αυτά. Στην εποχή του θεάματος ζούμε, αλλά να έχουμε και ουσία και
κυρίως να έχουμε και ντιμπέιτ.