H ζωή είναι ιεροτελεστία

Αλήθεια, φαντασία, ποίηση, πικρή σάτιρα. Με τη ζωή να είναι πηγή έμπνευσης και
το ωραιότερο παραμύθι παρηγοριά στις φουρτούνες της καθημερινότητας. Και όλα
αυτά να «κυκλοφορούν» στις νέες ταινίες τών Θόδωρου Αγγελόπουλου, Τιμ Μπάρτον
και Λάκη Λαζόπουλου.

H ζωή είναι ο μεγαλύτερος παραμυθάς. Ως εκ τούτου, η ερμηνεία και το κοίταγμά
της δεν είναι ποτέ μονοδιάστατο. Ούτε και καθολικό… Γι’ αυτό και ο πιο
συναρπαστικός σουρεαλισμός είναι αυτός που ξεπηδάει από την ίδια την
πραγματικότητα. Από αυτήν τη σκοπιά, ο Τιμ Μπάρτον πιάνει «μεγάλα ψάρια» στις
περισσότερες ταινίες του («Ο ψαλιδοχέρης», «Ο μύθος του ακέφαλου καβαλάρη», «Ο
Σκαθαροζούμης», «Ο Μπάτμαν επιστρέφει»). Και στη νέα του ταινία «Big fish»
(«Big fish – Απίθανες ιστορίες») αποδεικνύεται ιδανικός στη δημιουργία αυτού
του μείγματος ευρηματικότητας και αλχημείας που χρειάζεται για να
απελευθερωθεί και να απογειωθεί η φαντασία μας. Και κάτι περισσότερο:
αντιστέκεται στη σημερινή μονοδιάστατη ομοιογενοποίηση του κυρίαρχου
χολιγουντιανού σινεμά. Τάση ολοκληρωτισμού που ποτέ άλλοτε στην ιστορία των
μεγάλων εταιρειών δεν ήταν τόσο ισοπεδωτική. Ακόμα και στο παραμικρό
«διαφορετικό» πλάνο – ούτε καν μιας ολόκληρης σεκάνς (σκηνής).

Σημασία έχει να απογειώνεις την καθημερινότητα με τη φαντασία και στο «Big fish – Απίθανες ιστορίες» του Τιμ Μπάρτον η ζωή γίνεται ιεροτελεστία…

Σαν τους ψαράδες που υπερβάλλουν για τα κατορθώματά τους, έτσι και ο
ήρωας της ταινίας του Τιμ Μπάρτον – τον υποδύεται μοναδικά, όπως πάντα, ο
έξοχος Άλμπερτ Φίνεϊ ως ηλικιωμένο και ο Γιούαν ΜακΓκρέγκορ ως νέο- που
βρίσκεται στη δύση της ζωής του, εξιστορεί το παρελθόν του με απίστευτες
υπερβολικές δόσεις παραμυθιού. Κάτι που κάνει έξω φρενών τον δημοσιογράφο γιο
του (Μπίλι Κράνταπ). Και με αντικειμενική ματιά θα προσπαθήσει να ξεχωρίσει
την αλήθεια από τα ψέματα και να δώσει τη σωστή διάσταση στα γεγονότα που
σημάδεψαν την πλούσια διαδρομή τού πατέρα του στον χρόνο… Μα, φυσικά, δεν θα
καταφέρει τίποτα. Γιατί η μαγεία δεν ερμηνεύεται, δεν εξηγείται. Σαν τα
θαύματα. Ή τα δέχεσαι ή όχι. Και η ζωή του καθενός είναι ένα θαύμα. Το μέγα.

«Τον υπερθετικό βαθμό επιλέγει για τη ζωή του ο ήρωας της ταινίας. Για τον
έρωτά του – σε μία ώριμη και φινετσάτη Τζέσικα Λανγκ – και για όλα τα κορυφαία
γεγονότα της ζωής του… Αλλά σε μία κοινωνία που όλα είναι λογικά και
τακτοποιημένα, κινδυνεύεις να σε χαρακτηρίσουν παραμυθατζή, ψώνιο, ακόμα και
τρελό. Κι άλλη μια φορά ο Τιμ Μπάρτον τολμά να πλάσει ένα φιλμ στο οποίο τον
πρωταγωνιστικό ρόλο δεν τον έχει ένα στόρι με αρχή, μέση και τέλος, αλλά ο
αχαλίνωτος σουρεαλισμός που εναλλάσσεται με την πραγματικότητα», αποφαίνεται
ενθουσιασμένη η φίλη μου η Αντιγόνη μετά τη δημοσιογραφική προβολή.

«Συμφωνώ μαζί σου, αλλά πιστεύω ότι “Ο μύθος του ακέφαλου καβαλάρη” και
“Ο Ψαλιδοχέρης” ήταν οι καλύτερες, μέχρι τώρα, ταινίες του Τιμ Μπάρτον. Εδώ, ο
άγριος και α λα Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές σουρεαλισμός του έχει γίνει
παραμυθένιος και α λα Ντίσνεϊ, έστω και με ειρωνική διάθεση», την κόβει ο
Δημήτρης…

Ναι, υπάρχει αυτό το ιδεολογικό γλίστρημα, αλλά ο ψυχισμός της σκηνοθεσίας
είναι σαν μια ιεροτελεστία. Με τόσο εσωτερικό παλμό που κανένα «σκουπιδάκι»
δεν μπορεί να τη θαμπώσει. Κάθε ανάμνηση του ήρωα δίνεται με τέτοια
σκηνοθετική «μαγγανεία» που ξορκίζει το… κακό μάτι τής εντυπωσιακής και
ταυτόχρονα ισοπεδωτικής χολιγουντιανής παραγωγής των τελευταίων χρόνων. Ο
ήρωας της ταινίας – προφανώς και ο σκηνοθέτης -, πιστεύει πως ζωή χωρίς
καθημερινά θαύματα είναι ζωή κλεμμένη ή αλλιώς απλή επιβίωση, συντήρηση. Και
το φιλμ του Τιμ Μπάρτον αντιστέκεται στην πεζή ζωή, η οποία πάει να γίνει
κατάσταση πραγμάτων στον σημερινό δυτικό κόσμο (το σενάριο βασίζεται στο
ομώνυμο μυθιστόρημα του Ντάνιελ Γουάλας).

Διδακτισμός κινουμένων σχεδίων

Τι ψεύτης που ‘ναι αυτός ο άνθρωπος… Συμβουλεύει τα μικρά παιδιά να κάνουν
το καλό, τα αποτρέπει από το κακό, ενώ με τους μεγάλους βγάζει το… άχτι του
και όλη τη σκοτεινή πλευρά του! Αυτή ακριβώς η λογική επικρατεί σε πολλές
ταινίες κινουμένων σχεδίων της Ντίσνεϊ, ενώ όλο το υπόλοιπο Χόλιγουντ είναι
βουτηγμένο στην… αμαρτία, καθώς γνωρίζει ότι αυτή «πουλάει» στους μεγάλους
όσο τίποτε άλλο!

Πάνω σ’ αυτό το πνεύμα κινείται και η ταινία κινουμένων σχεδίων «Ο αδελφός μου
ο αρκούδος» («Brother bear»), σε σκηνοθεσία των πρωτοεμφανιζόμενων Άαρον
Μπλέιζ, Μπομπ Γουόκερ. Σύμφωνα με το στόρι, λοιπόν, ο αρχηγός μιας φυλής
ιθαγενών σκοτώνεται κατά λάθος από μια προστατευτική μητέρα-αρκούδα, ο
15χρονος γιoς του, ο Κενάι, παίρνει τον δρόμο για εκδίκηση και τα πνεύματα του
δάσους τον μεταμορφώνουν σε ό,τι μισεί περισσότερο: σε αρκούδα! Το φιλμ
κυκλοφορεί στις αίθουσες μόνο σε μεταγλωττισμένη στα ελληνικά βερσιόν. H
μουσική είναι του Φιλ Κόλινς και το τραγούδι το οποίο ερμηνεύει η Τίνα Τάρνερ,
το αποδίδει στα ελληνικά η Μαντώ!

Ψυχική ανικανότητα της εποχής μας

Ο Λάκης Λαζόπουλος είναι ο κατ’ εξοχήν κατάλληλος κωμικός για να σατιρίσει την
«αθάνατη ελληνική καθημερινότητα». Γιατί; Επειδή την αγαπάει. Δεν στέκεται αφ’
υψηλού. Γίνεται ένα μαζί της. Σαν τους παλιούς, κλασικούς κωμικούς μας. Αλλά
στη νέα, τρίτη, κωμωδία του «P 20» φθάνει μέχρι τα μισά του δρόμου. Μέχρι το
διάλειμμα περνάς μια χαρά και γελάς, καθώς αναπτύσσονται με το γνωστό
λαζοπουλικό στυλ όλα τα πρόσωπα και οι καταστάσεις. Μα έρχεται η συνέχεια και
«κάθεται», δεν απογειώνεται. Αν, βέβαια, βλέπεις… μισογεμάτο το ποτήρι της
ζωής κι αυτό δεν είναι λίγο… Αλλά αυτό δεν αρκεί όταν έχεις να κάνεις με τον
Λάκη Λαζόπουλο. Έναν δημιουργό – ηθοποιό, συγγραφέα, σκηνοθέτη – που το μυαλό
του… τριβελίζει το σκουλήκι τού μη εφησυχασμού, που «τρώγεται», ψάχνεται και
δεν επαναλαμβάνεται. Ο Λάκης Λαζόπουλος έχει συνηθίσει να μας δίνει και πολλά
και νέα πράγματα σε κάθε δουλειά του. Αλλά στο «P 20» δεν πάει παραπέρα.

Σ’ έναν κόσμο με συμπτώματα ψυχικής… ανικανότητας, ο Λάκης Λαζόπουλος – με τους Βασίλη Χαραλαμπόπουλο, Τζένη Μπότση, Τάνια Τρύπη – περνάει από τον πάγκο του χασάπη…. ψυχαναλυτή με τ’ όνομα «P 20»!

Ήρωας της ταινίας είναι ένας 45αρης καθηγητής Θεολογίας σε Λύκειο της
Θεσσαλονίκης – Λάκης Λαζόπουλος, που θυμίζει σε γκριμάτσες τον Ορέστη Μακρή!
Εδώ και δύο χρόνια όμως δεν αισθάνεται ερωτική επιθυμία για τη γυναίκα του –
Τάνια Τρύπη, η οποία είναι αρκετά πειστική στον ρόλο της. Ώσπου ένας νεώτερος
συνάδελφός του – Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, άνετος και φυσικός, τον οδηγεί σ’
έναν σεξολόγο της Λάρισας – απολαυστικός ο Γεράσιμος Σκιαδαρέσης – που κάνει
τη διάγνωση: Ψυχική ανικανότητα! Κι από ‘δώ αρχίζει μια «τρελή» θεραπεία που
στην αρχή είναι σεναριακώς ευρηματική, αλλά στη συνέχεια δεν καταφέρνει να
εκτιναχθεί…

Δύο είναι οι μεγάλες αδυναμίες του «P 20»: το σενάριο και η έλλειψη
σκηνοθετικής ματιάς (τη σκηνοθεσία την υπογράφει ο Λαζόπουλος με τον Παναγιώτη Κράββα).