Δρόμοι

Επτά…

… χρόνια μετά τη γέννηση της Ντόλι, και ενώ ο δρ Ζαβός ισχυρίζεται ότι
εμφύτευσε κλωνοποιημένο έμβρυο στη μήτρα μιας γυναίκας, περισσότερα από δέκα
είδη θηλαστικών έχουν κλωνοποιηθεί. Οι πίθηκοι όμως αντιστέκονται. Και σ’ αυτό
το σημείο οι επιστήμονες γίνονται περισσότερο φιλοσοφικοί απ’ ό,τι συνήθως.
«Σαν να μας έδωσε η φύση μια “επιστημονική” παράταση, να αποκλειστεί το
ενδεχόμενο κλωνοποίησης ανθρώπου με τις ισχύουσες μεθόδους, ώστε να έχουμε τον
χρόνο να αναπτύξουμε την κατάλληλη νομοθεσία», λέει ο Τζέραλντ Σάτεν, του
Πανεπιστημίου του Πίτσμπουρκ, ένας από τους επιστήμονες που εμπλέκονται
ερευνητικά στη διαδικασία και τάσσεται κατά της ανθρώπινης κλωνοποίησης για
αναπαραγωγικούς σκοπούς. Συμμετέχει στις προσπάθειες κλωνοποίησης πιθήκου,
όμως μέχρι στιγμής ούτε καν εγκυμοσύνη δεν έχει επιτευχθεί. Τι συμβαίνει;

Για να γίνει…

… αντιληπτή η απάντηση, εξηγούν οι επιστήμονες, πρέπει να οριστούν οι
κατευθυντήριες γραμμές του εγχειρήματος: Συνοπτικά, ο πυρήνας ενός ζωικού
κυττάρου μεταμοσχεύεται σε μη γονιμοποιημένο ωάριο. Το ωάριο εμφυτεύεται στη
μήτρα όπου εξελίσσεται σε έμβρυο, το οποίο είναι γενετικά πανομοιότυπο του
ζώου από το οποίο ελήφθη το κύτταρο. Το ωάριο όμως έχει δικό του πυρήνα, ο
οποίος πρέπει να αφαιρεθεί πριν λάβει νέο. Συνήθως δεν δημιουργείται πρόβλημα
στο συγκεκριμένο στάδιο. Με τους πιθήκους όμως υπάρχει. H επιστημονική ομάδα
του Σάτεν ανέφερε πρόσφατα ότι στο στάδιο της μεταφοράς του πυρήνα από ωάριο
πιθήκου, απομακρύνονται δύο βασικές πρωτεΐνες, χωρίς τις οποίες το ωάριο δεν
έχει ελπίδες να περάσει με επιτυχία τα στάδια της εξέλιξης και να καταλήξει σε
νέο πίθηκο. Είναι η «παράταση» που έδωσε η φύση σε επιστήμονες και νομοθέτες.

Γιατί…

… όμως, πριν από τρία χρόνια, γεννήθηκε ένας πίθηκος ρέζους, η Τέτρα, τον
οποίο χαιρέτισε μερίδα του διεθνούς Τύπου ως τον «πρώτο κλωνοποιημένο πίθηκο»;
Αρκετοί επιστήμονες τότε είχαν διαφωνήσει, τονίζοντας ότι η επιτυχία του
Περιφερειακού Ερευνητικού Κέντρου Πρωτευόντων Θηλαστικών του Όρεγκον συνίστατο
στην «κλωνοποίηση» πιθήκου μόνο από έμβρυο – πήραν ένα έμβρυο που βρισκόταν
στο στάδιο των 8 κυττάρων και το χώρισαν σε τέσσερα γενετικά όμοια δικυτταρικά
έμβρυα -, όχι από κύτταρο «ενήλικου», ώριμου ζώου. Γι’ αυτούς, ήταν κάτι
περισσότερο από «τεχνητή διδυμοτοκία». Τέσσερις εγκυμοσύνες επιτεύχθηκαν με τη
συγκεκριμένη μέθοδο. Μόνο ένα πρωτεύον θηλαστικό γεννήθηκε, η Τέτρα – από εκεί
και το όνομά της. Ωστόσο, δεν αναγνωρίστηκε ως κλώνος ώριμου ζώου.

Οι ΗΠΑ…

… έχουν προσπαθήσει, ανεπιτυχώς μέχρι στιγμής, να υιοθετηθεί απαγόρευση από
τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στην ανθρώπινη κλωνοποίηση. Οι χώρες- μέλη της
νομικής επιτροπής της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ εμφανίζονται όμως
διαιρεμένες. Τα διλήμματα βιοηθικής, ως προς το πότε ακριβώς αρχίζει η ζωή
καθώς και μέχρι πού μπορεί να επεκταθεί η επιστημονική επέμβαση σε διαδικασίες
που μέχρι σήμερα μόνο η φύση ήλεγχε, δεν επέτρεψαν τη λήψη απόφασης. H χρυσή
τομή ή το «κάτι περισσότερο», κατά τον λόγο του Τζέραλντ Σάτεν, φαίνεται πως
δεν έχει ανιχνευτεί ακόμη.