Ψαρόκολλα… ομορφιάς και νάνοι μανουάλια!

Νάνους για… μανουάλια σκεφτόταν να χρησιμοποιήσει ο Σαλβαντόρ Νταλί σε ένα δείπνο του

Το 1984, μία κυρία ονόματι Τίτα Τίσεν είχε την τύχη να ακούσει στο τηλέφωνο τη
φωνή του Πλάθιντο Ντομίνγκο να τραγουδάει, ειδικά για εκείνη, το «Happy
Birthday to You». Ήταν παραγγελία του συζύγου της, του διάσημου συλλέκτη Χανς
Χάινριχ. Την επόμενη χρονιά επαναλήφθηκε η… πρωτοπόρα ιδέα, αυτή τη φορά με
τον Χοσέ Καρέρας. Και καλά ο Χάινριχ, θα πει κάποιος. Το βίτσιο του έκανε. Οι
τενόροι όμως;

Ούτως ή άλλως, ο κόσμος της εκκεντρικότητας δεν έχει ούτε τοπικά ούτε χρονικά
σύνορα. Το δείχνει αρκετά καθαρά ο συγγραφέας Ζαν Νοέλ Λιό, στο βιβλίο του
«Αλλόκοτοι, περίεργοι, απρόβλεπτοι, εστέτ» (Εκδόσεις Εξάντας). Και παρ’ όλο
που δεν κάνει ανάλυση του φαινομένου (σε ποιες περιόδους παρουσιάζει έξαρση,
τι είδους είναι οι σημερινοί εκκεντρικοί και γιατί κ.ο.κ.), καταγράφει μία
ευρεία γκάμα περιπτώσεων. Αρχίζοντας από την Ασπασία στην αρχαιότητα και
φθάνοντας στον Σαλβαντόρ Νταλί και τον Άντι Γουόρχολ.

H περίφημη μαικήνας του καλλιτεχνικού κόσμου, η Πέγκι Γκούγκενχαϊμ,
κληρονόμος των μεγαλύτερων μεταλλείων χαλκού του πλανήτη, καλούσε για δείπνο
στο σπίτι της, στο Μανχάταν, πολλούς εξόριστους Ευρωπαίους καλλιτέχνες.
Ετοίμαζε γι’ αυτούς αρχαίες συνταγές των Μάγιας σε βραδιές με πολλά χάπενινγκ,
που συχνά κατέληγαν σε πυγμαχικούς αγώνες. H ενθουσιασμένη Πέγκι έτρεχε από
τοίχο σε τοίχο να ξεκρεμάει τους πίνακές της πριν λερωθούν με αίμα, λέει ο
Λιό. H Γκούγκενχαϊμ στήριζε οικονομικά τον Μαρκ Ρότκο, τον Τζάκσον Πόλοκ, είχε
παντρευτεί – μεταξύ άλλων – τον Μαξ Ερνστ, ενώ ο Σάμιουελ Μπέκετ της έγραφε
ποιήματα με το κιλό. Όταν εγκαταστάθηκε στη Βενετία, υιοθέτησε ένα σταθερό
τελετουργικό για τις βόλτες της με γόνδολα. Συνοδευόταν από τα τρία θιβετιανά
της τεριέ, φορούσε μπρούντζινα φτερωτά γυαλιά ηλίου, σχεδιασμένα για εκείνη
από τον Χανς Αρπ, ενώ το σχέδιο των παπουτσιών της ήταν παρμένο από ένα
πρόσωπο πίνακα του Καρπάτσιο.

Μια και ο λόγος για φαγητό: κάποτε ο Σαλβαντόρ Νταλί είχε την ιδέα ενός
σουρεαλιστικού δείπνου, κατά τη διάρκεια του οποίου μερικοί νάνοι θα στέκονταν
όρθιοι πάνω στο τραπέζι ως μανουάλια.

Υπάρχει, βέβαια, και το «Γυμνό γεύμα». Το διάσημο έργο του Ουίλιαμ Μπάροουζ,
ενός άλλου τύπου «εκκεντρικού», καθοδηγητή της γενιάς των Μπίτνικ και του
κύκλου της Ταγγέρης. Κάποτε έκοψε, λέει ο Λιό, το ένα του δάχτυλο από αγάπη
για έναν άνδρα, ενώ σκότωσε και τη γυναίκα του Τζόαν, παίζοντας μεθυσμένος
τον… Γουλιέλμο Τέλλο.

Διαφορετική είναι η περίπτωση του Γκαμπριέλε Ντ’ Ανούντσιο. Του Ιταλού
συγγραφέα που ασκούσε τη νεκρομαντεία και ζούσε σύμφωνα με οιωνούς. Και που
έγινε ήρωας του A’ Παγκοσμίου Πολέμου. Για ένα διάστημα, πήρε και την εξουσία
διά της βίας, με στρατό έτοιμο να κάνει τα πάντα γι’ αυτόν. Είχε όραμά του,
αντί για την Ευρώπη των… πακέτων, την Ευρώπη των… σονέτων. Ήθελε να
επιβάλει σε όλη τη Γηραιά Ήπειρο μια πολιτεία – πρότυπο με πρώτη υποχρέωση των
πολιτών την εκμάθηση της μουσικής. Ο Μουσολίνι τον εξόρισε.

Λουκίνο Βισκόντι. Οι εκκεντρικότητες των γονιών του ενέπνευσαν τον σκηνοθέτη σε πολλές ταινίες του

H Ιταλία προσφέρει και άλλες ιδιαίτερες περιπτώσεις. Οι γονείς τού
Λουκίνο Βισκόντι, για παράδειγμα. Ο πατέρας του, Ντον Τζιουζέπε, αντιμετώπιζε
τη ζωή σαν όπερα. Στην περιοχή του κτήματός του, στο Γκρατσάνο, φρόντισε να
αναβιώσει ένα πλήρες μεσαιωνικό χωριό που να ταιριάζει με το οικογενειακό
κάστρο. Μέχρι και οι κάτοικοι έπρεπε να φορούν μια κοκκινόλευκη βελούδινη
στολή. Καταλαβαίνει κανείς λοιπόν γιατί στο «Λυκόφως των Θεών», ο Λουκίνο
παρουσίαζε τον Λουδοβίκο B’ της Βαυαρίας έτοιμο να κατασκευάσει πολύτιμα
βαγκνερικά σκηνικά, προκειμένου να ξεφύγει από τη χυδαιότητα της
καθημερινότητας. Αλλά και η μητέρα τού σκηνοθέτη είχε τις ιδιαιτερότητές της.
Μάζευε τούλια διαφόρων χρωμάτων και κάθε μέρα φορούσε και από ένα. Γι’ αυτό
και οι απρόσιτες ηρωίδες με πέπλα στις ταινίες του Βισκόντι είναι πολλές: η
κόμισσα Σερπιέρι στο «Σένσο», η μητέρα του Τάτζο στον «Θάνατο στη Βενετία», η
αυτοκράτειρα Ελισάβετ στο «Λυκόφως των Θεών», η μητέρα του καθηγητή στη
«Γοητεία της αμαρτίας». Ενώ στις «Λευκές Νύχτες» ο σκηνοθέτης χρησιμοποίησε
χιλιόμετρα τούλι για να αναπαραστήσει την ομίχλη που τύλιγε τον Μάριο και τη
Ναταλία.

Μπρος στο ελληνικό προφίλ τι είναι ο πόνος

Ψαρόκολλα χρησιμοποιούσε στο πρόσωπό της η Ασπασία για να φαίνεται νεώτερη

Αλλόκοτες καταστάσεις δημιουργεί, αρκετές φορές, και η προσπάθεια για αύξηση ή
διατήρηση της ομορφιάς – ιδίως στις γυναίκες. H Ασπασία, λέει ο Γάλλος
συγγραφέας Ζαν Νοέλ Λιό, «μια επινοητική σαραντάρα, απόλυτα αποφασισμένη να
σαγηνεύσει τον Περικλή, νεώτερό της κατά είκοσι χρόνια, απάλυνε τις ρυτίδες
του προσώπου της με τη βοήθεια μιας βελόνας αλειμμένης με ψαρόκολλα. Το
μαρτύριο και η δυσοσμία εξυπακούονται». Μυστική αλοιφή χρησιμοποιούσε και η
Ποππαία, η σύζυγος του Νέρωνα, για να ασπρίσει το δέρμα της. Τι περιείχε;
Περιττώματα κροκοδείλου και μοσχαριού διαλυμένα σε γάλα γαϊδούρας – τη
δοκίμασε άραγε ο Μάικλ Τζάκσον;

Ένα ανάλογο όνειρο είναι το λεγόμενο ελληνικό προφίλ. H Γκλάντις Ντίκον, μία
καλλονή που συζητούσε άνετα για πνευματικά ζητήματα με τον Ανατόλ Φρανς και
την οποία ο Μαρσέλ Προυστ έκανε Μις Φόστερ στο «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο»,
ήθελε οπωσδήποτε να το αποκτήσει. Ξεκίνησε από το Παρίσι και πήγε στη Ρώμη,
για να μετρήσει την ακριβή απόσταση ματιών και μύτης στα αγάλματα της
αρχαιότητας. Με την επιστροφή της έκανε ενέσεις κεριού στη μύτη. Όμως το κερί
με τη θερμότητα έλειωνε και απλωνόταν στο πρόσωπό της κάτω από το δέρμα και
της αλλοίωνε μακάβρια τα χαρακτηριστικά. Κατέληξε να αφήνει το σπίτι μόνο
νύχτα, σαν μάγισσα, για να βγάλει βόλτα τους σκύλους της…

Συγγένεια εξ αίματος (και ανθρωποφαγίας)

Μπροστά σε μια λίαν απρόβλεπτη κατάσταση βρέθηκε η Ελισάβετ B’ της Αγγλίας
την ημέρα της στέψης της, τον Ιούνιο του 1952. Ανάμεσα στους αρχηγούς κρατών
και στις προσωπικότητες που τη χαιρετούσαν, ήταν και η εκκεντρική βασίλισσα
Σαλότε των νησιών Τόγκα. «Είμαι περήφανη για το βρετανικό μου αίμα», φέρεται
να είπε. Το ότι ήταν μαύρη δεν προκαλούσε απορίες. Διευκρίνισε πάντως η
Σαλότε, προς… αποφυγήν παρεξηγήσεων, ότι ένας πρόγονός της το 1779 είχε
καταβροχθίσει τον (Κάπτεν) Τζέιμς Κουκ, τον διάσημο θαλασσοπόρο. Αυτό θα πει
συγγένεια εξ αίματος…

INFO

Ζαν Νοέλ Λιό, «Αλλόκοτοι, περίεργοι, απρόβλεπτοι, εστέτ», μτφ. Ινώ Ρόζου, Εκδ.
Εξάντας, σελ. 243, τιμή: 14 ευρώ.