«Nηφάλιος μπάτλερ πιωμένων αφεντικών»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
3 λεπτά  |
 |
|
«Ο Σεφέρης στο έργο του κατάφερε να έχει πάθος, με λυρική και κάποτε ερωτική |
«Ο Σεφέρης έζησε σε βαθιά επικίνδυνους καιρούς και συνδύασε μία έντονα
ιδιωτική πνευματική ζωή με μία φιλότιμη καριέρα ως δημόσιος λειτουργός. H
βιογραφία του Ρόντρικ Μπίτον, η οποία βασίζεται σε αξιοθαύμαστη έρευνα και
κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, είναι ιδιαιτέρως ισχυρή καθώς μας
δίνει μία εικόνα του ανθρώπου και της θέσης του στην ελληνική ιστορία», γράφει
σε δισέλιδη κριτική (του Ουίλιαμ Πάλμερ) το έγκυρο βρετανικό λογοτεχνικό
περιοδικό «Literary Review».
Πρόκειται για τη δεύτερη δισέλιδη κριτική παρουσίαση της βιογραφίας στις πιο
έγκυρες αγγλικές λογοτεχνικές επιθεωρήσεις. Είχε προηγηθεί η προ μηνός θερμή
κριτική της βιογραφίας Σεφέρη στο λογοτεχνικό ένθετο των «Times», TLS.
Ο κριτικός του «Literary Review» δείχνει εντυπωσιασμένος από την παράλληλη
περιγραφή, από τον Μπίτον, της ζωής του νομπελίστα ποιητή και του πολιτικού
πλαισίου που για την Ελλάδα επεφύλασσε δικτατορίες και εμφύλιο πόλεμο. Μιλάει
για «φονικό καρουσέλ της ελληνικής πολιτικής ζωής, την οποία τόσο εντυπωσιακά
φωτίζει το βιβλίο του Μπίτον». Ταυτόχρονα όμως, στέκεται ιδιαίτερα στο ζήτημα
της ανίχνευσης της προσωπικότητας και του χαρακτήρα του Γιώργου Σεφέρη, υπό το
φως της ερωτικής αλλά και της επαγγελματικής του ζωής.
«Ο Εβγκένι Ζαμιάτιν έγραψε ότι αληθινή λογοτεχνία μπορεί να παραχθεί
μόνο από παρανοϊκούς, αναχωρητές, αιρετικούς, ονειροπόλους, επαναστάτες και
αγνωστικιστές, όχι από δημοσίους υπαλλήλους επιμελείς και ικανούς να τους
εμπιστευθείς. Ο Σεφέρης στο έργο του κατάφερε πράγματι να έχει πάθος, με
λυρική και κάποτε ερωτική γλώσσα. Στη ζωή του όμως υπήρξε ένας δημόσιος
λειτουργός και διπλωμάτης ο οποίος, για πολλά χρόνια, επέδειξε ένα πεζό
πρόσωπο φιλοπονίας και αυτοπροφύλαξης», γράφει ο Άγγλος κριτικός. «Τα ποιήματά
του μπορεί να ήταν εμμέσως κριτικά του καθεστώτος που υπηρετούσε, αλλά ο
Σεφέρης υπήρξε προσεκτικός άνθρωπος. Ίσως πάλι, ως μοντερνιστής με επιρροές
από τον Έλιοτ, να θεωρούσε τον καλλιτέχνη ανώτερο από οιονδήποτε υπηρετούσε,
σαν να έπαιζε σε θεατρική φάρσα τον ρόλο ενός νηφάλιου μπάτλερ στην υπηρεσία
ενός πιωμένου αφεντικού».
Ο Ουίλιαμ Πάλμερ επισημαίνει τα λόγια του Μπίτον, ότι «δεν υπάρχει ούτε μία
ρητή αναφορά στα ημερολόγια, ποιήματα και γράμματα του Γιώργου» που να αφορά
στα πικρά γεγονότα του εμφυλίου. Καταγράφει όμως και το γεγονός της ανοιχτής
αποδοκιμασίας της δικτατορίας των συνταγματαρχών σε δήλωσή του το 1969, όταν
βέβαια ήταν πλέον νομπελίστας και κυρίως, δεν ήταν πια διπλωμάτης.
Μικρές ερωτικές «παρασπονδίες»
Το αφιέρωμα του «Literary Review» αναφέρεται διεξοδικά στα ερωτικά του
ποιητή, δίνοντας έμφαση στους δισταγμούς του, στη… συνήθειά του να μπλέκει
με παντρεμένες (πρώτα τη Λουκία Φωτοπούλου και κατόπιν, βέβαια, τη Μαρώ), στην
πρόταξη της καριέρας σε σχέση με τον γάμο. Ακολουθεί τα βήματά του από τη
μικρασιατική Σκάλα στο Λονδίνο και στην Αθήνα και αποτολμά την εκτίμηση ότι
υπήρξε άνθρωπος ο οποίος, σε μεγάλα διαστήματα της ζωής του, υπάκουσε χωρίς τη
θέλησή του στις επιθυμίες άλλων. Για την εμπλοκή του στο κυπριακό πρόβλημα ο
Πάλμερ λέει ότι ήταν σημαντική. «Ο Σεφέρης πίστεψε με πάθος στην ένωση της
Κύπρου με την Ελλάδα και κάποια από τα ωραιότερα ποιήματά του είναι
επηρεασμένα από την αγάπη του για το νησί. Διείδε, σωστά, ότι οι υποχωρήσεις
προς τους Τούρκους θα οδηγούσαν σε στρατιωτική σύγκρουση. Αυτό το πάθος του
για την Ένωση τού κόστισε πολλούς Άγγλους φίλους του, ανάμεσά τους και τον
Λώρενς Ντάρελ», σημειώνεται στο «Literary Review».
INFO
Ρόντρικ Μπίτον, «Γιώργος Σεφέρης – Περιμένοντας τον Άγγελο», Εκδ. Ωκεανίδα
2003, σελ. 749, τιμή: 35 ευρώ.
Google news
