ΓNΩMH H δίκη των «δικαστών»

Πιστός στην αρχή του να συνομιλεί μονάχα με το κεφαλαίο Λάμδα και με το
κεφαλαίο Γιώτα – τον λαό και την Ιστορία – ο Δημήτρης Κουφοντίνας απαξίωσε ν’
ασχοληθεί με την ετυμηγορία αυτού του ευτελούς δικαστηρίου. Ο Αλέξανδρος
Γιωτόπουλος μίλησε για «αποικία των Ηνωμένων Πολιτειών» και ο Χριστόδουλος
Ξηρός, παλαιότερα, για «στρατοδίκες με κοστούμια». Προφανώς κανένας τους δεν
έμεινε ικανοποιημένος από τον τρόπο που τον αντιμετώπισε η ελληνική
Δικαιοσύνη, μολονότι μάλλον θα ένιωσε τυχερός που δεν έπεσε στα νύχια της
αμερικανικής ή της σαουδαραβικής. Προτού αποφανθούμε εμείς για τη διαδικασία
που υπέστησαν τα μέλη της 17 Νοέμβρη, σκόπιμο είναι να θυμηθούμε τη διαδικασία
που ακολουθούσαν τα ίδια, όταν κυκλοφορούσαν ελεύθερα, ένοπλα και ωραία. Τα
ξαναλέμε αργότερα.

Είναι ευρέως γνωστό πως η 17 Νοέμβρη δίκαζε με συνοπτικές, συνοπτικότατες
διαδικασίες – ορισμένες φορές μάλιστα, όπως στην περίπτωση του Στίβεν Σόντερς,
δεν γνώριζε καν το όνομα του «κατηγορουμένου». Ποτέ δεν βρέθηκε προ του
κινδύνου να παρέλθει το 18μηνο και να υποχρεωθεί ν’ αποδεσμεύσει το υποψήφιο
θύμα της – μια δαμόκλειο σπάθη που κρεμόταν διαρκώς πάνω από την κεφαλή του
προέδρου Μαργαρίτη. Από άποψη ταχύτητας το ενοπλοδικείο της 17 Νοέμβρη μπορεί
να συγκριθεί μονάχα με τα έκτακτα στρατοδικεία της πρώτης μετεμφυλιοπολεμικής
περιόδου. Ψεκάστε, σκουπίστε, τελειώσατε. Από άποψη ουσίας ξεπερνούσε κι
εκείνα. Δεν καλούσε καν – για τα προσχήματα – τον «κατηγορούμενο» ν’
απολογηθεί, ούτε κανένα συνήγορο για λογαριασμό του. Μάζευε τσάτρα πάτρα το
προανακριτικό υλικό, κατέγραφε τις κινήσεις του «κατηγορουμένου» και την
κατάλληλη στιγμή – άντε σε δύο βδομάδες, άντε σε τρεις – έστηνε το εκτελεστικό
απόσπασμα. Εάν ο «κατηγορούμενος» ήταν πάμπλουτος κι έπαιρνε τα μέτρα του –
όπως ο Λάτσης – η 17 Νοέμβρη δεν κώλωνε. Ανέβαλε την εκτέλεσή του επ’ αόριστον
και εκτελούσε κάποιον βολικότερο, σαν τον Μπακογιάννη. Ποτέ της δεν κατέβαζε
την ταρίφα των εκτελέσεων. H ελληνική πολιτεία (τουλάχιστον επισήμως, γιατί
μερικές «αυτοκτονίες» στα κελιά χωράνε κουβέντα) έχει να εκτελέσει από το
1970. Τότε έστησε στα έξι βήματα τον διαβόητο Λυμπέρη, τον δολοφόνο της
γυναίκας του, της πεθεράς του και των δύο παιδιών του. H 17 Νοέμβρη «εκτέλεσε»
23 άτομα. Μοναδική εναλλακτική ποινή στη θανατική, η 17 Νοέμβρη αναγνώριζε τον
πυροβολισμό στα πόδια. Κάποτε κι αυτή η επιείκεια κατέληξε σε εκτέλεση – στην
περίπτωση του Ανδρουλιδάκη – αλλά για τούτο, φευ, έφταιγαν τα ελληνικά
νοσοκομεία. Και βεβαίως οι ετυμηγορίες της 17 Νοέμβρη ήταν τελεσίδικες. Ούτε
Εφετείο ούτε Άρειος Πάγος ούτε Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ούτε μεικτά ορκωτά ούτε ένορκοι ούτε κουραφέξαλα. Πρώτος και τελευταίος βαθμός
απονομής Δικαιοσύνης; Το σαρανταπεντάρι. Κατά το αθάνατο ρητό: «Ο Θεός έφτιαξε
τους ανθρώπους και ο Κολτ τους έκανε ίσους».

Μη βιάζεστε. Δεν έγραψα όλα τα παραπάνω για να καταδείξω την υπεροχή του
προέδρου Μαργαρίτη επί του «προέδρου» Κουφοντίνα. Εάν η υπεροχή δεν ήταν…
αυταπόδεικτη, θα έπρεπε μάλλον να σταθούμε στο πλευρό του Δημήτρη – όπως σε
άλλους χαλεπούς καιρούς θα έπρεπε να σταθούμε (αλλά δεν σταθήκαμε) στο πλευρό
του Παναγούλη. Ίσως και ο Κουφοντίνας, τις αβάσταχτα ατελείωτες ώρες που θα
βρίσκεται «θαμμένος ζωντανός» στο κελί του, να φαντασιώνεται ότι κάποια μέρα
θα γίνει δρόμος ή πλατεία. Εάν θέλουμε ν’ αποκλείσουμε ερμητικά ένα τέτοιο
ενδεχόμενο, οφείλουμε στο μέλλον να επιδείξουμε ασυγκρίτως καλύτερη διαγωγή
από τη διαγωγή που επιδείξαμε στην παρούσα δίκη – δεν αρκεί ως άλλοθι η
παρέλευση του 18μήνου. Να ερευνήσουμε εξονυχιστικά τις συνθήκες κάτω από τις
οποίες αποσπάστηκε η ομολογία του Σάββα Ξηρού στον Ευαγγελισμό. Να στήσουμε
ευήκοον ους στις καταγγελίες της Αγγελικής Σωτηροπούλου για τους όρους
διαβίωσης των κρατουμένων. N’ αποζημιώσουμε τους ανθρώπους που κρατήθηκαν
άδικα υπόδικοι επί έναν χρόνο. Πάνω απ’ όλα; Να κρατήσουμε ώς το τέλος έξω από
το παιχνίδι τους Αμερικανούς. Ούτε σκέψη για έκδοση. Όποιο και αν είναι το
δικό τους αντάλλαγμα. Όποιο και αν είναι το δικό μας τίμημα. H Δικαιοσύνη δεν
εξομοιώνεται με τον ρεβανσισμό. Εάν εξομοιωθεί με τον ρεβανσισμό, θα
εξομοιωθεί και με την τρομοκρατία.

Ο Πέτρος Τατσόπουλος είναι συγγραφέας