ΓNΩMH Eννιά σκέψεις κι ένα ερώτημα

Αν και μόνο το σκεπτικό της δικαστικής απόφασης επιτρέπει ένα θεμελιωμένο
νομικά σχολιασμό, ακούγονται απλώς κανείς τα περί ενοχής των κατηγορουμένων
για συμμετοχή στη 17N μπορεί να βγάλει ορισμένα πρώτα συμπεράσματα:

1. Οι τέσσερις αθωωθέντες έχουν επί ενάμιση χρόνο διασυρθεί από τα
τηλεκατευθυνόμενα Media και έχουν άδικα προφυλακισθεί. Άρα, χρειάζεται μια
συγγνώμη από την πλευρά των «κυνηγών κεφαλών» και μια αποζημίωση από την
πλευρά της Πολιτείας.

2. Οι τέσσερις μεταμεληθέντες «δικαίωσαν» τον σχετικό νόμο (N.
2928/2001) και άθελά τους θα γίνουν το ζωντανό παράδειγμα όχι της καθαρτήριας
συγγνώμης αλλά μιας νέας ευρω-τρομονομοθεσίας τής «κατά παραγγελίαν»
συναλλαγής.

3. Οι υπόλοιποι που εκηρύχθησαν ένοχοι έχουν μπροστά τους τη δίκη σε
δεύτερο βαθμό ή και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για να
βρουν «το δίκιο» τους. Έχουν όμως και τον αναγκαίο χρόνο για να παραμείνουν
πιστοί στις απόψεις τους ή να διεκδικήσουν και αυτοί τα ευνοϊκά μέτρα.

4. Το δικαστήριο (και οι δικαστές που το συγκρότησαν) διεκπεραίωσε ένα
δύσκολο έργο κινούμενο – με μαεστρία, αλλά χωρίς πάντα δικονομική αυστηρότητα
– ανάμεσα στην καχυποψία των κατηγορουμένων και την πίεση των διαφόρων κέντρων
εξουσίας.

5. Το υπουργείο Δικαιοσύνης με τις άστοχες ενέργειές του (π.χ.
«κλουβί») αλλά και με τη νομοθετική πρωτοβουλία για τη μη τηλεοπτική
αναμετάδοση της δίκης (N. 3090/2002) επέδειξε υπερβάλλοντα πολιτικό ζήλο που
τίποτα δεν προσέφερε στη δίκαιη δίκη.

6. Οι συγγενείς των θυμάτων αισθάνθηκαν όχι βέβαια μια δικαίωση, αλλά
μια ψυχική ανακούφιση, χωρίς όμως – οι περισσότεροι – να κατανοούν γιατί οι
άνθρωποί τους έγιναν στόχος.

7. H Ελλάδα «αποχαρακτηρίσθηκε» σε διεθνές επίπεδο χάρη στη σύλληψη και
εκδίκαση, αλλά θα απολογείται συνεχώς – τουλάχιστον μέχρι τους Ολυμπιακούς
Αγώνες – για τις αθωώσεις.

8. Τον δικαιικό – δικονομικό απολογισμό της όλης διαδικασίας
(προανάκριση, ανάκριση, κράτηση, ακροαματικό στάδιο) θα τον κάνουμε ψύχραιμα
για να μετρήσουμε τις (όποιες) εκτροπές (και για να μην αφήσουμε να
ξανασυμβούν).

9. Το κλείσιμο της δίκης δεν επουλώνει τις πληγές ούτε νομιμοποιεί μια
ακόμη πιο σκληρή αντιτρομοκρατική νομοθεσία στο όνομα της (αν)ασφάλειας.

Θα τολμήσει η Βουλή να συγκροτήσει μια διακομματική επιτροπή για να μελετήσει
σε βάθος τις πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις της τρομοκρατίας στη χώρα
μας; Γιατί μόνον έτσι θα θωρακιστεί η Δημοκρατία. Γιατί μόνον τότε θα γραφτεί
το τέλος αυτής της ιστορίας.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής στο Τμήμα Επικοινωνίας και MME του
Πανεπιστημίου Αθηνών.