ΓKPEΓK ΟZMΠI Pεσιτάλ ιστορίας για άλτο σαξόφωνο

Το άλτο σαξόφωνο του Γκρεγκ Όζμπι κατορθώνει να αντανακλά μια τεράστια παράδοση και την ίδια στιγμή να μη «θυμίζει» παρά τον εαυτό του

Στη σκηνή του Half Note Jazz Club, απόψε και τα επόμενα τρία βράδια, τον
42χρονο αλτοσαξοφωνίστα Greg Osby (τον οποίο είδαμε εν δράσει) συνοδεύουν
τρεις εξαιρετικοί μουσικοί: η νεαρή Γιαπωνέζα πιανίστα Megumi Yonezawa και δύο
συμπατριώτες του, ο κοντραμπασίστας Mathew Brewer και ο ντράμερ Eric
MacPherson. Τέσσερις συμπρωταγωνιστές σε μια μουσική πράξη που επιχειρεί μια
σύγχρονη ανάγνωση ολόκληρου του φάσματος της αφροαμερικανικής μουσικής.

Το άλτο σαξόφωνο έχει «στις πλάτες του» μια τεράστια και αρκετά φορτισμένη
«φιλολογία». Ένα ηχόχρωμα που προκαλεί πολλούς και έντονους συνειρμούς. Το να
μη θυμίζει, λοιπόν, ένας σαξοφωνίστας κάτι από το ένδοξο παρελθόν είναι, εκ
των πραγμάτων, αρκετά δύσκολο. Και όμως, το σαξόφωνο του Γκρεκ Όζμπι
κατορθώνει να αντανακλά μια τεράστια παράδοση και την ίδια στιγμή να μη
«θυμίζει» παρά τον εαυτό του. Με θαυμαστή ευελιξία περνάει από τους παλιούς
μεγάλους σταθμούς, όπως το «προϊστορικό» Saint Louis Blues που έγραψε ο W. C.
Handy το 1914, τη μουσική ιδιοσυγκρασία του Ντιούκ Έλινγκτον, την
τραγουδοποιητική τέχνη του Τζορτζ Γκέρσουιν, τον Τσάρλι Πάρκερ, τον Τζον
Κολτρέιν, έχοντας επίγνωση ότι «παρατηρεί» το παρελθόν με τα μάτια του
παρόντος και αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος να «μιλήσει» κανείς γι’ αυτό με
σημερινή γλώσσα χωρίς να αρκείται στην αναπαραγωγή του.

Πέρασαν είκοσι χρόνια από τότε που ακούσαμε για πρώτη φορά το άλτο σαξόφωνο,
του νεαρού τότε, Γκρεγκ Όζμπι. Είχε μόλις πατήσει το πόδι του στη Νέα Υόρκη
έχοντας τελειώσει τις σπουδές του στη Βοστώνη. Δεν άργησε να γίνει ένα ακόμα
από τα βασικά μέλη μιας «παρέας» συνομηλίκων του μουσικών, που η ανάγκη τους
να εξασφαλίσουν τη δυνατότητά τους να παράξουν τις καινούργιες φωνές της τζαζ
τούς οδήγησε στη δημιουργία μιας κολεκτίβας που, στο πρώτο μισό της δεκαετίας
του 90, θα άφηνε τα ίχνη της με μια σειρά από δισκογραφικές παραγωγές.

Οι σαξοφωνίστες Στιβ Κόλμαν και Γκάρι Τόμας, η βοκαλίστα Κασάντρα
Ουίλσον, η πιανίστα Τζέρι Άλεν, μαζί με τον Γκρεγκ Όζμπι, θα γίνουν ο βασικός
πυρήνας της πολυσυζητημένης «Μ-Base collective». Μια πραγματικά δημιουργική
συναναστροφή, που θα δώσει πολύ ενδιαφέροντα δείγματα γραφής γύρω από την ιδέα
μιας συνολικής επανεκτίμησης της αφροαμερικανικής μουσικής. Εκεί θα βρουν χώρο
οι συναντήσεις της τζαζ με την ποίηση του ραπ και το χιπ χοπ. Η ρυθμική και
αρμονική πολυπλοκότητα της μουσικής τους θα κάνει πολλούς να μιλήσουν για τη
«νέα επανάσταση του bebop». Οι ίδιοι οι δημιουργοί τής κολεκτίβας θα
συνηγορήσουν, υιοθετώντας κυρίως μια ρητορική των διαχωριστικών γραμμών
ανάμεσα στην αφροαμερικανική κουλτούρα και την κουλτούρα των λευκών μουσικών.
Δεν ήταν παρά μηχανιστικές μεταφορές, σαν αυτές που κάνουν εκείνοι που
επιμένουν ότι «η Ιστορία επαναλαμβάνεται». Η κολεκτίβα Μ-Base, στα μέσα του
’90, διαλύθηκε με πρωτοβουλία εκείνων που τη δημιούργησαν, αποδεικνύοντας
ακόμα μία φορά ότι ουδείς ωφελείται από τις οριοθετήσεις που επιχειρούνται με
βάση την πολιτισμική καθαρότητα.

Ζήτημα κουλτούρας

Ξαναδιάβαζα πριν από μερικές μέρες μια συνέντευξη του Γκρεγκ Όζμπι από τα
1993, που έλεγε: «Η απόσταση που μας χωρίζει από τους λευκούς μουσικούς δεν
είναι εύκολο να καλυφθεί. Επικοινωνούμε πολύ δύσκολα γιατί ανήκουμε σε πολύ
διαφορετικές κουλτούρες». Τον απήλαυσα επί σκηνής, λιγομίλητο, διακριτικό και
όπως πάντα εκρηκτικό, αυτή τη φορά δίπλα σε έναν «κατάλευκο» κοντραμπασίστα,
μια Γιαπωνέζα πιανίστα και έναν Αφροαμερικανό ντράμερ, να παίζει μια από τις
πιο γοητευτικές εκδοχές της σύγχρονης τζαζ.

INFO

Έως και την Πέμπτη 11/12 στο Half Note Jazz Club (Τριβωνιανού 17, Μετς, τηλ.
210-9213.310). Έναρξη: 22.30. Είσοδος με ποτό: 30 ευρώ, φοιτητικό 20 ευρώ.