Eυρώ-ανάσα για δανειολήπτες

H ανατίμηση του ευρώ είναι «δώρο» για όσους έχουν δάνεια με κυμαινόμενο
επιτόκιο. Ευνοούνται κυρίως όσοι δανειολήπτες έχουν καταναλωτικά δάνεια –
μικρού χρονικού βάθους.

Το ράλι του ευρώ πάει πίσω την αύξηση των επιτοκίων του, η οποία αναμενόταν το
2004. Το γεγονός αυτό ωφελεί τους δανειολήπτες και κάνει πιο ελκυστικά τα
δάνεια με κυμαινόμενα επιτόκια, ιδιαίτερα για μικρές διάρκειες, όπως τα
καταναλωτικά. Το ευρώ από την αρχή του έτους έχει σημειώσει ανατίμηση 16% (από
1,05 δολάρια του ευρώ σε 1,218 την Παρασκευή). H ανατίμηση αυτή προκαλεί
αρνητικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία (ανάπτυξη, εξαγωγές κ.λπ.), με
αποτέλεσμα να κάνει πιο πιθανό το ενδεχόμενο της μείωσης των επιτοκίων, παρά
της αύξησης, από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. H μείωση των ευρωπαϊκών
επιτοκίων από την EKT γίνεται πλέον πιθανότερη, προκειμένου να μετριαστούν οι
αρνητικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία από την ανατίμηση του ευρώ.

Με το ενδεχόμενο αυτό συμφωνεί η Alpha Bank, η οποία αναφέρει ότι «η
συνεχιζόμενη ανατίμηση του ευρώ αποτελεί πιθανή απειλή στην ανάκαμψη της
Ευρώπης και για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να αποκλείεται κάποια παρέμβαση της
EKT για μείωση των επιτοκίων αν η ανατίμηση του ευρώ λάβει μεγάλες
διαστάσεις». Σημειώνεται ότι την Παρασκευή η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου κατέγραψε
νέο ρεκόρ φθάνοντας στο 1,218. H άποψη αυτή ενισχύεται από πρόσφατη έκθεση της
UBS Warburg για το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, όπου αναφέρεται ότι «η
αναμενόμενη αύξηση των επιτοκίων για το 2004 είναι μάλλον δύσκολο να
πραγματοποιηθεί».

H σύγκριση

Οι εξελίξεις αυτές ανατρέπουν τα δεδομένα που ίσχυαν μέχρι σήμερα και στην
ελληνική αγορά, και κάνουν τα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο πιο ελκυστικά
συγκριτικά με τα δάνεια σταθερού επιτοκίου. Όπως εξηγούν τραπεζικά στελέχη, το
συμφέρον για τον δανειολήπτη με κυμαινόμενο επιτόκιο προκύπτει ως εξής:

* Πρώτον, ενδεχόμενη μείωση των επιτοκίων του ευρώ θα προκαλέσει
αντίστοιχη μείωση των κυμαινόμενων επιτοκίων στα δάνεια.

* Δεύτερον, τα κυμαινόμενα επιτόκια είναι χαμηλότερα από τα σταθερά,
ιδιαίτερα για τις μεγάλες διάρκειες. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι τα κυμαινόμενα
επιτόκια να αυξηθούν έως το επίπεδο των σταθερών οι δανειολήπτες θα έχουν βγει
ωφελημένοι. Μετά, μάλιστα, την αναβολή που παίρνει η αύξηση των επιτοκίων του
ευρώ, η ωφέλεια γίνεται μεγαλύτερη.

Τι να προτιμούν και πότε

Οι νέες συνθήκες ευνοούν κυρίως τους δανειολήπτες καταναλωτικών δανείων,
επειδή η διάρκειά τους είναι μικρότερη. Δηλαδή, η αποπληρωμή τους θα έχει
πιθανότατα ολοκληρωθεί πριν από την αύξηση των επιτοκίων. Συνεπώς, όπως
συστήνουν τραπεζικά στελέχη, σε όσα καταναλωτικά δάνεια τα κυμαινόμενα είναι
μικρότερα από τα σταθερά και η διάρκεια αποπληρωμής είναι μικρή (π.χ. ένα με
δύο χρόνια), τότε να προτιμώνται τα κυμαινόμενα. Σημειώνεται ότι το μέσο
επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων κυμαίνεται γύρω στο 11,70. Τα κυμαινόμενα
αρχίζουν από 5,1% και ξεπερνούν το 11%, ενώ τα σταθερά κυμαίνονται γύρω στο
9-10%.

Τραπεζικά στελέχη αναφέρουν ότι στους κερδισμένους ανήκει και μια μεγάλη
μερίδα δανειοληπτών στεγαστικών δανείων. Και αυτό γιατί η διαφορά μεταξύ
κυμαινόμενου και σταθερού επιτοκίου για μεγάλες διάρκειες (πάνω από 15 χρόνια)
είναι δύο ποσοστιαίες μονάδες. Σήμερα τα κυμαινόμενα επιτόκια στα στεγαστικά
δάνεια είναι γύρω στο 4,5% και τα σταθερά για 15 χρόνια και άνω γύρω στο 6,5%.

Έρχονται στεγαστικά με «προστασία»

Μέχρι να αυξηθούν τα κυμαινόμενα στα επίπεδα των σταθερών επιτοκίων οι
δανειολήπτες με κυμαινόμενο επιτόκιο βγαίνουν κερδισμένοι. Μάλιστα, η αναβολή
της αύξησης των επιτοκίων και η μεγάλη πιθανότητα να υπάρξει ενδιάμεσα μείωση
των επιτοκίων του ευρώ, κάνει τα κυμαινόμενα ακόμη πιο ελκυστικά. Όταν
αυξηθούν τα κυμαινόμενα επιτόκια στα επίπεδα των σταθερών, τότε με μικρό
κόστος (γύρω στα 150 ευρώ σήμερα) μπορεί να μετατρέψει ο δανειολήπτης τους
όρους του δανείου (επιτόκιο και διάρκεια), ενώ αναμένεται να βγουν στην αγορά
στεγαστικά δάνεια τα οποία θα «προστατεύουν» έναντι τιμήματος (π.χ. προμήθεια)
την άνοδο των κυμαινόμενων επιτοκίων πάνω από ένα επίπεδο.

Ένα παράδειγμα, το οποίο λαμβάνει την ακραία περίπτωση να αυξηθούν τα επιτόκια
του ευρώ δύο μονάδες σε ένα χρόνο (το 2005), είναι χαρακτηριστικό: Έστω ότι
κάποιος δανείζεται 60.000 ευρώ για 15 χρόνια με κυμαινόμενο επιτόκιο 4,5%.
Τότε η μηνιαία δόση υπολογίζεται σε 459 ευρώ. Αν επιλέξει σταθερό επιτόκιο
6,5%, τότε η μηνιαία δόση υπολογίζεται σε 522,66 ευρώ. Δηλαδή, με το σταθερό
πληρώνει 63,66 ευρώ το μήνα περισσότερο. Αυτό σε ετήσια βάση οδηγεί σε
επιβάρυνση 763,92 ευρώ.