Δρόμοι

Αν κάποιος…

… δοκίμαζε να βγάλει τη μάσκα από τους ηθοποιούς που παίζουν πάνω στη σκηνή
και να φανερώσει στο κοινό την αληθινή τους όψη και τα πρόσωπα που με αυτά
γεννήθηκαν, θα χαλούσε όλο το έργο. Έτσι έλεγε ο Έρασμος. Έλεγε ακόμη πως «όλα
τα πράγματα παρουσιάζονται με σκιές» («Μωρίας εγκώμιον»). Πολλές φορές, τον
ίδιο ηθοποιό που είναι μασκαρεμένος βασιλιάς, ο σκηνοθέτης τον στέλνει στα
παρασκήνια για να φορέσει τη φορεσιά του γελωτοποιού και να ξαναβγεί στη
σκηνή.

Πίσω από σκιές…

… αποφάσισε να κρύβει το πρόσωπό της η Ελένα Φεράντε. Λένε πως είναι όμορφη,
λυγερή, με εκφραστικά μάτια. Είναι βέβαιο πως έχει γράψει μυθιστορήματα. Είναι
βέβαιο πως είναι Ναπολιτάνα. Μα, όλα τα υπόλοιπα δεν είναι παρά εικασίες. Δεν
είναι καθόλου βέβαιο – είναι μάλλον απίθανο – πως τη λένε Ελένα Φεράντε. Είναι
μάλλον στα πενήντα πέντε, πενήντα έξι. Ίσως ζει στην Ιταλία, ίσως στο
εξωτερικό. Είναι παντρεμένη, ίσως πια χωρισμένη, με δυο παιδιά. Ίσως, ίσως.
Μόλις εκδόθηκε το βιβλίο της «Φραντουμάλια», που στα ναπολιτάνικα πάει να πει
«σωρός από συντρίμμια». Το άφησε και αυτό, όπως και τα άλλα, να κάνει το
ταξίδι του χωρίς να το παρουσιάσει, να το εξηγήσει, να το υποστηρίξει με ένα
όνομα. «Πιστεύω πως τα βιβλία δεν έχουν ανάγκη από συγγραφέα», έγραψε η
ανώνυμη στην εφημερίδα «Ρεπούμπλικα». «Αν αξίζουν κάτι, εξαρτάται μόνο από
αυτά». Τη μοναδική συνέντευξή της την έδωσε στην ιταλική εφημερίδα με e-mail,
από τη διεύθυνση του εκδότη της. Δεν θέλει τους μηχανισμούς δημοσιότητας, δεν
θέλει τη λογοτεχνία-θέαμα.

Ποιο πρόσωπο…

… κρύβεται πίσω από την ανωνυμία; Ένας δημοσιογράφος νόμισε πως την είδε στη
Νάπολη. Ένας άλλος νόμισε πως την αναγνώρισε στο Αβελίνο. Λένε πως στη
δεκαετία του 1960, στη Νάπολη, είχε γνωρίσει έναν Έλληνα φοιτητή του
Πολυτεχνείου (υπήρχαν πολλοί τότε εκεί, στα χρόνια της χούντας). Τον είχε
παντρευτεί και για ένα μεγάλο διάστημα είχε ζήσει μαζί του στην Ελλάδα. Από
τότε ταξίδεψε πολύ, επέστρεψε στην Ιταλία, χώρισε και τώρα ζει ανάμεσα στο
Τορίνο και μια ξένη χώρα, όπου διδάσκει Κλασική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο.
Ποτέ δεν παρουσιάστηκε στο κοινό. Ζει σαν μια «βουβή ακροάτρια», εξομολογείται
στο «Φραντουμάλια». Εξηγεί αυτή την απουσία της με «μια κάπως νευρωτική
επιθυμία να είναι απρόσιτη». H περίπτωσή της μοιάζει με ένα παιχνίδι ανάμεσα
στη λογοτεχνία και τη ζωή. Σε αυτά τα δυο, υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα που,
αν τα βάλει κανείς το ένα πάνω στο άλλο, σαν ένα σωρό, ίσως φτάσει να δει την
κρυψώνα της. Και τότε η ίδια θα αισθανθεί «πολύ πιο φτωχή».

Δεν ξεχνάω…

… ποτέ ένα πρόσωπο, αλλά στην περίπτωσή σου ευχαρίστως θα κάνω μια εξαίρεση,
είχε πει σε κάποιον ο κωμικός Γκρούτσο Μαρξ. Όμως, τι γίνεται όταν αυτό το
πρόσωπο είναι το δικό σου;