H ώρα της Eπανάστασης

H ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας αποτελεί τη σπουδαιότερη πολιτική ενέργεια του
υπόδουλου Ελληνισμού, όπως και η οργάνωση της Ελληνικής Επανάστασης αποτελεί
το κορύφωμα μιας μακράς σειράς πράξεων ανυπακοής και ανταρσίας, μιας σειράς
τοπικών ή αποσπασματικών εξεγέρσεων προς την οθωμανική κυριαρχία.

Αν εξαιρέσει κανείς τους Σέρβους, που χάρη σε μια παλιά διεκδίκηση
εκκλησιαστικής αυτονομίας μπορούσαν να αυτοκαθορίζονται ως εθνικοπολιτισμική
ομάδα, όλες οι υπόλοιπες εμπορικές ομάδες των Βαλκανίων, Έλληνες, Βλάχοι,
Βούλγαροι, Νοτιοσλάβοι κ.λπ., θεωρούσαν εαυτούς Έλληνες ως προς τη γλώσσα και
την παιδεία.

Αλλά η κρισιμότερη ηγετική ελίτ της Ελληνικής Επανάστασης υπήρξαν οι
Διαφωτιστές διανοούμενοι που προέρχονταν από εμπορικές αστικές οικογένειες και
δευτερευόντως από ορισμένες αριστοκρατικές οικογένειες Φαναριωτών.

Αυτές είναι οι ομάδες που προετοίμασαν την Επανάσταση και κινητοποίησαν τους
αγωνιστές να αντιμετωπίσουν στα πεδία των μαχών τον ιερό πόλεμο (τζιχάντ) που
κήρυξε ο Σουλτάνος κατά των εξεγερμένων περιοχών και γενικότερα κατά των
Ελλήνων επαναστατών στην Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα, τα νησιά, τη Μακεδονία
και όπου αλλού.

H Επανάσταση που άρχισε από τις παραδουνάβιες ηγεμονίες με τον Αλέξανδρο
Υψηλάντη έφτασε παρά την ήττα της εκεί σε όλη την Ελλάδα και κινητοποίησε τους
Έλληνες από την Κρήτη έως τη Μακεδονία.

H «Ελληνική Νομαρχία»

H «Ελληνική Νομαρχία», ήτοι λόγος περί ελευθερίας, κυκλοφόρησε στην Ιταλία το
1806 «παρά του Ανωνύμου του Έλληνος». Περιγράφει τα πολιτεύματα και ιδίως το
πολίτευμα όπου «άρχουν οι Νόμοι» (εξ ου και Νομαρχία). Χαρακτηριστικές είναι
οι παρακάτω παράγραφοι:

«Αλλά, τι εστίν ελευθερία; Εις την αναρχίαν, ω Έλληνες, ελεύθεροι είναι μόνον
οι ισχυρότεροι, είς μεν εις την μοναρχίαν, ουδείς δε εις την τυραννίαν, και
όλοι εις την νομαρχίαν. Όθεν, κατά μεν τους πρώτους η ελευθερία άλλο δεν
είναι, ειμή η εκτέλεσις της θελήσεως του καθενός, επειδή, ευρισκόμενοι χωρίς
νόμους, και χωρίς κριτάς, ο μεν άρπαξ ονομάζει τας αρπαγάς του αποτέλεσμα της
ελευθερίας του, ομοίως δε και ο άσωτος τας ασωτίας του, και ο κακός τας κακίας
του.

Κατά δε τους δευτέρους, ωσάν οπού επώλησαν την ελευθερίαν τους του ενός, άλλο
δεν εννοούσι με αυτήν την λέξιν, ειμή τας προσταγάς του κυρίου των, και είναι
μόνον ελεύθεροι διά να τον υπακούωσι. Ο τύραννος δε και οι δούλοι του αγνοούσι
παντάπασιν τοιαύτην λέξιν, επειδή ποτέ δεν την εδοκίμασαν, διά να έχουν ιδέαν
περί αυτής.

Υπό της νομαρχίας, τέλος πάντων, η ελευθερία ευρίσκεται εις όλους, ωσάν οπού
όλοι κοινώς την αφιέρωσαν εις τους νόμους, τους οποίους διέταξαν αυτοί οι
ίδιοι, και υπακούοντάς τους καθείς υπακούει εις την θέλησίν του, και είναι
ελεύθερος. Ιδού, λοιπόν, οπού κατ’ αυτούς η ελευθερία είναι η υπακοή εις τους
νόμους, και εν ενί λόγω, άλλο δεν είναι η ελευθερία παρά η αυτή νομαρχία…»

135 καθηγητές, ιστορικοί, κοινωνιολόγοι μελετούν και αναλύουν την
Ιστορία από την αρχή

Οι συγγραφείς του 3ου τόμου

Στη σύνταξη του 3ου Τόμου συνεργάστηκαν οι:

Νίκος Κ. Αλιβιζάτος. Καθηγητής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Νίκος Ανδριώτης. Διδάκτορας Ιστορίας

Γιάννης Γιαννόπουλος. Διδάκτορας Ιστορίας, πρώην σύμβουλος Μέσης Εκπαίδευσης

Λουκία Δρούλια. Ομότιμος διευθύντρια Ερευνών στο Κέντρο Νεοελληνικών
Ερευνών/ Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών

Γεώργιος K. Θεοδωρίδης. Διδάσκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Κώστας Κόμης. Επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Αικατερίνη Κουμαριανού. Πρώην καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Paris IV

Αφροδίτη Κούρια. Συνεργάτρια στο Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών/ Εθνικό
Ίδρυμα Ερευνών

Χρήστος Λούκος. Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

Δημήτρης K. Μαυροσκούφης. Ειδικός επιστήμονας στη Φιλοσοφική Σχολή του
Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Βασίλης Παναγιωτόπουλος. Ιστορικός, ομότιμος διευθυντής Ερευνών στο Κέντρο
Νεοελληνικών Ερευνών/ Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών

Στέφανος Π. Παπαγεωργίου. Καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Πέτρος Πιζάνιας. Καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Αλέξης Πολίτης. Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

Νίκος Ροτζώκος. Λέκτορας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Καίτη Ρωμανού. Μουσικολόγος, επίκουρος καθηγήτρια στο Εθνικό και
Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διονύσης Τζάκης. Διδάσκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Ελένη Αγγελομάτη-Τσουγκαράκη. Καθηγήτρια στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο

H Ιστορία του Νέου Ελληνισμού

10 τόμοι

4.000 σελίδες

5.000 φωτογραφίες, χάρτες, σχεδιαγράμματα