Προσοχή, κάποιος μας παρακολουθεί

Μια νέα εντυπωσιακή συσκευή ακτίνων X «ξεγυμνώνει» τον άνθρωπο φανερώνοντας τα πάντα κάτω από τα ρούχα: από πορτοφόλια μέχρι παχάκια. Βρίσκεται όμως ακόμα στο εργαστήριο, επειδή αποκαλύπτει και τα επίμαχα σημεία του ανθρώπινου σώματος

Στη Βρετανία γίνεται η πιο εκτεταμένη παρακολούθηση πολιτών στον κόσμο, με
περισσότερες από τέσσερα εκατομμύρια κάμερες σε δρόμους και δημόσιους χώρους.
Ο Μεγάλος Αδελφός όμως, παρακολουθεί πλέον τους πολίτες σε όλες τις μεγάλες
πόλεις και χώρες στο όνομα της ασφάλειας και της ελευθερίας. Και παρά τις
προβλέψεις του Τζορτζ Όργουελ, αυτό δεν γίνεται μόνο σε καταπιεστικά
καθεστώτα, αλλά και στις περισσότερες δημοκρατίες.

Μάλιστα, όσο πιο πολύ συνειδητοποιούν οι αρχές ότι ο εντοπισμός τρομοκρατών,
εγκληματιών και λαθρομεταναστών είναι εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, τόσο πιο
σκληρά εργάζονται στα εργαστήρια οι επιστήμονες για να τελειοποιήσουν τα
συστήματα παρακολούθησης.

Όπως γράφει στο αναλυτικό αφιέρωμα του νέου – ελληνικού – τεύχους του
«National Geographic» (κυκλοφορεί αύριο) ο Ντέιβιντ Σενκ, ο υπερσύγχρονος
εξοπλισμός, τοποθετείται σε κομβικά σημεία μέσων μαζικής μεταφοράς
(αεροδρόμια, λιμάνια, σιδηροδρομικούς σταθμούς), λεωφορεία, κεντρικές
πλατείες, μικρά πολυσύχναστα δρομάκια, γειτονιές, χώρους δημόσιας
συγκέντρωσης, σύνορα και αλλού: «Κατευθυνόμαστε ολοταχώς προς τον διαρκή
ηλεκτρονικό έλεγχο – του εχθρού και του εαυτού μας. Ο κόσμος μας γεμίζει
συσκευές εξακρίβωσης ταυτότητας, κάμερες παρακολούθησης, σκάνερ σωματικής
έρευνας, τράπεζες δακτυλικών αποτυπωμάτων, συστήματα διαλογής ηλεκτρονικού
ταχυδρομείου και μηχανήματα υποκλοπής τηλεφωνημάτων στην εργασία και το
σπίτι».

Κι αυτή είναι μόνο η αρχή: «Αν προσθέσουμε και λιγότερο εξεζητημένες συσκευές,
όπως οι φορητοί ψηφιακοί καρδιογράφοι, οι ηλεκτρονικές κάρτες εισόδου και το
Ε-ZPass, μια ετικέτα στο παρμπρίζ που πληρώνει ηλεκτρονικά τα διόδια από έναν
προεξοφλημένο λογαριασμό, τότε αρχίζουμε να έχουμε την αίσθηση μιας πανταχού
παρούσας ηλεκτρονικής συνείδησης, που επαγρυπνεί σε ένα τοπίο υπό διαρκή
επιτήρηση».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα παρακολούθησης είναι ο κεντρικός σταθμός του
τρένου Γκραντ Σέντραλ, στη Νέα Υόρκη. H Αστυνομία έχει στρέψει κάμερες στους
700.000 επιβάτες που περνούν από εκεί καθημερινά, ενώ παράλληλα χρησιμοποιεί
ανιχνευτές για να εντοπίζει συμβατικά εκρηκτικά, πυρηνικά, χημικά και
βιολογικά όπλα. Ανάμεσα στους επιβάτες βρίσκονται εκατοντάδες αστυνομικοί, με
ή χωρίς στολή, και μαζί τους πολλοί εκπαιδευμένοι σκύλοι, που παραμένουν το
πιο αξιόπιστο όπλο στο εργοστάσιο του Μεγάλου Αδελφού.

Εκτός από τους τρομοκράτες όμως, στο στόχαστρο των αρχών είναι και οι
λαθρομετανάστες. Στα 10.000 χιλιόμετρα συνόρων που χωρίζουν την Αμερική από το
Μεξικό έχουν εγκατασταθεί αισθητήρες κίνησης, τηλεχειριζόμενες κάμερες
υπέρυθρων ακτίνων και συσκευές νυχτερινής όρασης, για να σταματήσουν τις
χιλιάδες λαθρομεταναστών που τα διασχίζουν καθημερινά. Την περιοχή
παρακολουθούν και κατασκοπευτικοί δορυφόροι. Αντίστοιχες συσκευές τελευταίας
τεχνολογίας χρησιμοποιούνται στη Σήραγγα της Μάγχης. Βλέπουν μέσα από στερεές
επιφάνειες μετρώντας τις εκπομπές της φυσικής ακτινοβολίας και μετρούν το
ποσοστό του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, το οποίο αυξάνεται με την
ανθρώπινη αναπνοή. Έτσι, οι περισσότεροι λαθρεπιβάτες σε φορτηγά εντοπίζονται.

Σε ένα σενάριο, που θυμίζει προάγγελο του Μάτριξ, οι μηχανές σύντομα θα
γνωρίζουν τα πάντα για τη ζωή των ανθρώπων. «Καθώς ο χρόνος περνά και η
τεχνολογία εξελίσσεται», γράφει ο Ντέιβιντ Σενκ, «όλο και λιγότερα θα
διαφεύγουν της προσοχής των μηχανών». Μερικά παραδείγματα: Μηχανήματα θα
αναγνωρίζουν τα χαρακτηριστικά του προσώπου και τα δακτυλικά μας αποτυπώματα.
Θα εντοπίζουν τρομοκράτες αλλά και οδηγούς που παραβιάζουν το κόκκινο. Θα
ελέγχουν αν ξίνισε το γάλα στο ψυγείο ή αν είναι επικίνδυνη η ποιότητα της
ατμόσφαιρας στο σπίτι.

Δίοδοι παρακολούθησης

Στο σπίτι: Μέσω τηλεόρασης, υπολογιστή, Ίντερνετ, συσκευές συνδεδεμένες
σε δίκτυο.

Στην εργασία: Μέσω υπολογιστή, εταιρικής κάρτας αναγνώρισης.

Στον δρόμο: Μέσω διπλώματος, GPS, ATM, κάρτας διοδίων και με κάμερες.