Aποθέωση επί 15 λεπτά!

H Σαντούτσα της Αγνής Μπάλτσα στην τελευταία σκηνή της όπερας «Καβαλερία Ρουστικάνα» του Μασκάνι, στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

Μπορεί η πρεμιέρα της «Καβαλερία Ρουστικάνα» του μόλις 27χρονου Πιέτρο
Μασκάνι, στη Ρώμη του 1890, να έκλεισε με εξήντα αυλαίες, έκτοτε όμως ο
μουσικός βερισμός τής «νέας σχολής» των Ιταλών συνθετών αμφισβητήθηκε και
μάλλον απαξιώθηκε.

Οι τέσσερις αυλαίες στην πρεμιέρα του μονόπρακτου έργου του Πιέτρο
Μασκάνι στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, η ασφυκτικά γεμάτη αίθουσα, το
δεκαπεντάλεπτο και πλέον χειροκρότημα, ακόμα και η εξάντληση σε χρόνο ρεκόρ,
προ δεκαπενθημέρου, των 5.500 εισιτηρίων για τις τέσσερις συνολικά παραστάσεις
δεν αφορούσαν – εμφανώς – στον «αγροτικό ιπποτισμό» του λιμπρέτου της
«Καβαλερία».

H Αγνή Μπάλτσα – «η σπουδαιότερη δραματική μέτζο σοπράνο της εποχής
μας», κατά τον μέντορά της Χέρμπερτ φον Κάραγιαν -, η οποία μάλλον ενίσχυσε με
την ερμηνεία της τον χαρακτηρισμό του «ειδικού» στο αυτί, την εικόνα και τη
συνείδηση ακόμα και της πλειονότητας των «ανειδίκευτων» θεατών του Μεγάρου
Μουσικής Θεσσαλονίκης, ήταν η αιτία. H Αγνή Μπάλτσα, η ντίβα που παρέμεινε
αγέρωχη, στιβαρή, συντετριμμένη αλλά επιβλητική διά της συντριβής της, στη
σκηνή του Μεγάρου έπεισε με τη μουσική της ερμηνεία και την υποκριτική, όπως
έδειξε το κοινό.

«Πάμε να ακούσουμε την Μπάλτσα» ήταν το όνειρο χιλιάδων – όπως
αποδείχθηκε – Θεσσαλονικέων, καθώς αποδείχθηκε από τα σε χρόνο ρεκόρ
εξαντλημένα εισιτήρια αλλά και τις γκρίνιες για την αποτυχία της εξασφάλισής
τους από τους μη τυχερούς.

Το σκηνικό (ένα, αλλά εντυπωσιακό όπως επιβάλλει η υπόθεση που
εξελίσσεται ανήμερα του Πάσχα στην καθολική Σικελία του 1890) του Αμερικανού
Μίκαελ Σκοτ αναπαριστά την πλατεία του χωριού. Στο βάθος, η εκκλησία με
υπερυψωμένη πόρτα, αριστερά η ταβέρνα και το σπίτι Μάμα Λουτσία. Σαφής
ρεαλιστική αμεσότητα. Ώχρα του Νότου, ξεθωριασμένα παντζούρια, τα κόκκινα
λάβαρα του Πάσχα των Καθολικών απλωμένα στα κάγκελα των μπαλκονιών και
μουσική.

Ξημερώνει. Στη σκηνή βρίσκεται από την πρώτη στιγμή η Σαντούτσα (Αγνή
Μπάλτσα). Ο Νίκος Αθηναίος έχει πάρει ήδη τη θέση του στο βυθισμένο πιτ μαζί
με την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης. H πολυμελής Χορωδία εκτελεί χρέη (πέραν
της μουσικής ερμηνείας) και των κομπάρσων χωρικών. «Ντίτε Μάμα Λουτσία»
(«Πείτε μου μάμα Λουτσία Πού είναι ο Τουρίντου;». H φωνή της προδομένης
Σαντούτσα, της Αγνής Μπάλτσα απλώνεται στον χώρο. H άρια της Σαντούτσα («Θέλω
να το ξέρετε, μάμα») επιβάλλει την ίδια απόλυτη σιωπή. «Σκότωσαν τον
κυρ-Τουρίντου», ακούγονται οι γυναίκες της χορωδίας.

H παράσταση τελειώνει. Μόλις μία ώρα και κάτι διαρκεί το πανηγυρικό
μεγαλείο του απόλυτου ρεαλισμού. H τελετουργία, το δέος, η ατμόσφαιρα γιορτής,
το πάθος, ο πόθος, η εκδίκηση, οι κατάρες, ο θάνατος ήταν όλα εκεί.

Ο Τουρίντου (ο Αμερικανός τενόρος Ράντολφ Λοκ) επανέρχεται στη σκηνή
για το χειροκρότημα. Το δέχεται αφειδώς από το κοινό. Ο Άλφιο (Δημήτρης
Τηλιακός) χειροκροτείται, αλλά και ο ίδιος χειροκροτεί το κοινό. Σεμνότερη η
Μάμα Λουτσία (Αλεξάνδρα Παπατζιάκου), αλλά και η Λόλα (Βικτώρια Μαϊφάτοβα,
ερμηνεύει σε διπλή διανομή τον ρόλο με την Ελένη Λιώνα).

H Χορωδία Θεσσαλονίκης υπό τη διεύθυνση της Μαρίας Κωνσταντινίδου
κλέβει επίσης την παράσταση αλλά και το χειροκρότημα. Μετέχει κι εκείνη με
μουσικές κραυγές ενθουσιασμού στην αποθέωση της Σαντούτσα – Αγνής Μπάλτσα.
Στην αποθέωση μετέχει και ο υπουργός Πολιτισμού, που παρακολουθεί με τη σύζυγό
του την παραγωγή τού Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης.

INFO

«Καβαλερία Ρουστικάνα», στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης (τηλ. 2310 895.800).
Παραστάσεις και στις 29, 30, 31 Οκτωβρίου και 2 Νοεμβρίου. Τα εισιτήρια έχουν εξαντληθεί.