|
|
Οι μικρότερες τράπεζες έχουν, συνήθως, μεγαλύτερες ανάγκες για κεφάλαια. Έτσι,
οι περισσότερες από αυτές, στην προσπάθειά τους να προσελκύσουν νέους πελάτες,
προσφέρουν αποδόσεις υψηλότερες από τον μέσο όρο στην αγορά. Την ανάγκη αυτή
των μικρότερων τραπεζών μπορούν να εκμεταλλευτούν οι αποταμιευτές και να
εξασφαλίσουν υψηλότερες αποδόσεις στις καταθέσεις τους.
Από τη σύγκριση των βασικών επιτοκίων καταθέσεων ταμιευτηρίου, προθεσμίας και
ρέπος – μεταξύ μεγάλων, μεσαίων και μικρών τραπεζών – σε συνδυασμό με τα
επιτόκια που προσφέρουν τράπεζες ειδικού σκοπού, όπως είναι το Ταμείο
Παρακαταθηκών και Δανείων (το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο μετατράπηκε πλέον σε
τράπεζα), προκύπτουν τα εξής κύρια συμπεράσματα:
* Στις μεγάλες και τις μεσαίες τράπεζες το επιτόκιο καταθέσεων ταμιευτηρίου
είναι σχεδόν μηδενικό για μικρά ποσά (συνήθως κάτω από 1.500 ευρώ). Αντίθετα,
οι μικρότερες τράπεζες προσφέρουν επιτόκιο καταθέσεων ταμιευτηρίου ανεξαρτήτως
ποσού. Σε κάποιες, το επιτόκιο για μικρά ποσά (ακόμα και για ένα ευρώ)
ανέρχεται σε 1%.
* Το μεγαλύτερο επιτόκιο καταθέσεων ταμιευτηρίου στις μεγάλες τράπεζες είναι
μικρότερο από το αντίστοιχο των μικρότερων. Στις μεγάλες, συνήθως φτάνει το
1,4%, ενώ στις μικρότερες το 1,8%.
* Τα επιτόκια καταθέσεων προθεσμίας και ρέπος στις μικρότερες τράπεζες είναι,
κατά μέσο όρο, υψηλότερα από εκείνα που προσφέρονται από τις μεγαλύτερες. H
σημαντικότερη, όμως, διαφορά είναι ότι οι μικρότερες τράπεζες προσφέρουν
μεγαλύτερα επιτόκια για μικρότερα ποσά, σε σχέση με τις μεγαλύτερες. Για
παράδειγμα, για ποσά μέχρι 30.000 ευρώ οι μεγάλες τράπεζες προσφέρουν επιτόκιο
στις καταθέσεις προθεσμίας 0,85% έως 1,8%, ανάλογα με τη διάρκεια. Το
αντίστοιχο επιτόκιο των ρέπος κυμαίνεται γύρω στο 1,8%, ενώ μερικές μεγάλες
τράπεζες δεν προσφέρουν ρέπος για αποταμιευτή με 30.000 ευρώ. Στις μικρότερες
τράπεζες, το επιτόκιο των προθεσμιακών καταθέσεων για 30.000 ευρώ κυμαίνεται
γύρω στο 2,4% και των ρέπος γύρω στο 2,3%. Συνήθως, το κατώτατο όριο κατάθεσης
για ρέπος στις μικρότερες τράπεζες είναι τα 15.000 ευρώ (οι περισσότερες
δέχονται και μικρότερα ποσά).
* Τα επιτόκια καταθέσεων του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων είναι τα
υψηλότερα. Το επιτόκιο καταθέσεων ταμιευτηρίου είναι 3,3%, ενώ για ποσά άνω
των 3.000 ευρώ τα επιτόκια στις καταθέσεις προθεσμίας κυμαίνονται μεταξύ 3,4%
και 3,5%, ανάλογα με τη διάρκεια.
H εξήγηση
Ο νόμος προσφοράς και ζήτησης, που ισχύει στην αγορά, αναγκάζει τις μικρότερες
τράπεζες να προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια καταθέσεων, ακόμα και για μικρά
ποσά. Επίσης, πιστεύουν ότι ένα νέος καταθέτης, μολονότι τον «πληρώνουν» με
μεγαλύτερο επιτόκιο, μπορεί να αποτελέσει μελλοντικό πελάτη για δάνειο ή για
άλλα προϊόντα της τράπεζας.
Οι μεγάλες τράπεζες
Από την πλευρά τους, οι μεγάλες τράπεζες, οι οποίες έχουν σημαντικά μερίδια
στην αγορά και παραδοσιακή πελατεία καταθετών και δανειοληπτών, δεν
αντιμετωπίζουν έλλειψη ρευστότητας.
Επίσης, λόγω του τεράστιου πελατολογίου τους, αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος
διαχείρισης για τους καταθέτες.
Πώς καθορίζεται το ύψος του επιτοκίου
Κάθε τράπεζα, ανάλογα με τις ανάγκες ρευστότητας και το κόστος που έχει σε
σχέση με το πελατολόγιό της, καθορίζει το ύψος των επιτοκίων καταθέσεων.
Όσες προτιμούν να έχουν πολλούς πελάτες ακόμα και με μικρά ποσά, προσφέρουν
μεγαλύτερα επιτόκια καταθέσεων.
Αντίθετα, όσες δεν έχουν ανάγκη από μικρά ποσά, προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια
σε μεγαλύτερα ποσά καταθέσεων.
Αυτό συμβαίνει συνήθως στις μεγαλύτερες τράπεζες, οι οποίες για ποσά άνω των
150.000 ή των 300.000 ευρώ (ανάλογα με την τράπεζα και το είδος της κατάθεσης)
διαπραγματεύονται πρόσωπο με πρόσωπο το επιτόκιο με τον πελάτη.
Στα μεγάλα ποσά και στην ποικιλία που προσφέρουν ως εναλλακτικές λύσεις για
επένδυση, οι μεγαλύτερες τράπεζες συνήθως υπερτερούν.
Και εξαιρέσεις
Αυτό δεν αποτελεί κανόνα. Υπάρχουν μεγαλύτερες τράπεζες που προσφέρουν
ανταγωνιστικά επιτόκια καταθέσεων για μικρά ποσά και έχουν σχετικά
περιορισμένες επενδυτικές λύσεις.
Επίσης, υπάρχουν μικρότερες τράπεζες που δεν προσφέρουν μεγάλα επιτόκια
καταθέσεων, αλλά διαθέτουν ποικιλία εναλλακτικών επενδυτικών λύσεων.
Οι ευκαιρίες
Σημαντικές «αποταμιευτικές ευκαιρίες» μπορεί να βρει κανείς σε τράπεζες
ειδικού σκοπού. Πρόκειται για το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και για το
Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, το οποίο μολονότι έχει μετατραπεί πλέον σε τράπεζα,
εξακολουθεί να είναι προσανατολισμένο στην προσφορά υψηλών αποδόσεων στους
καταθέτες. Τα ιδρύματα αυτά έχουν τα περιθώρια να προσφέρουν υψηλότοκες
καταθέσεις, που ξεπερνούν το 3%, κυρίως λόγω των μικρών επισφαλειών (καθώς δεν
δίνουν πολλά δάνεια, με μεγάλο ρίσκο) και της μεγάλης και «σίγουρης»
ρευστότητας που διαθέτουν.
