Διαστάσεις Ο μοιραίος άνθρωπος

Πριν από τριάντα ακριβώς χρόνια άρχιζε ο πόλεμος του Γιομ Κιπούρ, ο οποίος
θα τελείωνε με μια ακόμη ταπείνωση των Αράβων. Διόλου περίεργο, λοιπόν, που η
Συρία αντέδρασε στον χθεσινό βομβαρδισμό της με «αυτοσυγκράτηση»…

Αριέλ Σαρόν: οδηγεί τη χώρα του σε μια προαναγγελθείσα ήττα (σκίτσο από το «New York Review of Books»)

Υποστράτηγος Σμουέλ Γκονέν, διοικητής του νότιου Μετώπου: «Σε διατάζω να τον
ενισχύσεις».

Στρατηγός εν εφεδρεία Αριέλ Σαρόν: «Αποκλείεται».

Γκονέν: «Θέλω να γνωρίζεις ότι αυτό συνιστά ανυπακοή σε εκτέλεση εντολών».

Σαρόν: «Συγγνώμη»;

Γκονέν: «Συνιστά ανυπακοή σε εκτέλεση εντολών».

Σαρόν: «Σε παρακαλώ, παράτα με ήσυχο, εντάξει»;

Γκονέν: «Να ξέρεις ότι σε διατάζω να τον ενισχύσεις».

Σαρόν: «Δεν διαθέτω τίποτα για να τον ενισχύσω».

Γκονέν: «Πάρε τον Αμνόν (τον διοικητή ενός συντάγματος)».

Σαρόν: «Δεν διαθέτω τίποτα για να κάνω κάτι τέτοιο».

Γκονέν: «Εντάξει, καληνύχτα».

Σαρόν: «Καληνύχτα».

Ο παραπάνω διάλογος, που έγινε μέσω ασυρμάτου το 1973 και δημοσιοποιήθηκε με
αφορμή την επέτειο του πολέμου του Γιομ Κιπούρ, αφορούσε την ενίσχυση μιας
ισραηλινής μονάδας που ετοιμαζόταν να επιτεθεί εναντίον αιγυπτιακής θέσης.
Τρία ερωτήματα δημιουργούνται. Πρώτον, πώς είναι δυνατόν ένας αξιωματικός να
παρακούει μια διαταγή εν καιρώ πολέμου και, αντί να περάσει από στρατοδικείο,
να τον… καληνυχτίζουν. Δεύτερον, πώς είναι δυνατόν ο αξιωματικός αυτός να
είναι σήμερα πρωθυπουργός. Τρίτον, πώς είναι δυνατόν αυτός ο πρωθυπουργός να
επιτρέπει τη δημοσιοποίηση εκείνης της συνομιλίας.

Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα προσφέρουν πολλές εξηγήσεις για τη νέα
κρίση στην οποία έχει βυθιστεί σήμερα η Μέση Ανατολή. Ένας από τους βασικούς
λόγους που το Ισραήλ κέρδισε τον πόλεμο του 1973 εναντίον των Σύρων και των
Αιγυπτίων, παρά την αρχική του υποχώρηση, ήταν το πείσμα του στρατηγού Σαρόν
και η «αυτονομία» που απολάμβανε. Ένας από τους βασικούς λόγους που ο Σαρόν
πολλά χρόνια αργότερα έγινε πρωθυπουργός, παρ’ όλο που είχε καταδικαστεί για
«ηθική αυτουργία» στις σφαγές της Σάμπρα και της Σατίλα, ήταν οι επιδόσεις του
σε εκείνον τον πόλεμο. Ο Σαρόν βρίσκεται πάντα στην πρωθυπουργία διότι, παρ’
όλο που απέτυχε να εξασφαλίσει στους συμπατριώτες του αυτό που τους είχε
υποσχεθεί – ειρήνη και ασφάλεια -, εξακολουθεί να παίρνει τις αποφάσεις μόνος
του, παγιδεύοντας, τρομοκρατώντας ή εκβιάζοντας τους αντιπάλους του.

Ανάμεσα στο 1973 και στο 2003 υπάρχει μια σημαντική ομοιότητα και μια
σημαντική διαφορά. Τώρα, όπως και τότε, το Ισραήλ είναι απομονωμένο εν μέσω
ενός εχθρικού αλλά αδύναμου αραβικού κόσμου. Τώρα, αντίθετα με τότε, ο Σαρόν
οδηγεί τη χώρα του σε μια προαναγγελθείσα ήττα. Μπορεί να εξορίσει, να
εξευτελίσει, ακόμα και να σκοτώσει τον Αραφάτ. Μπορεί να βομβαρδίζει τους
γείτονές του. Αλλά θα συνεχίσει να βλέπει στην τηλεόραση κηδείες αθώων παιδιών
που έπεσαν θύματα φανατισμένων και απελπισμένων εξτρεμιστών. Και να περιμένει
την ημέρα που οι Άραβες, από τον Ιορδάνη μέχρι τη θάλασσα, θα ξεπεράσουν σε
αριθμό τους Εβραίους. Αριέλ Σαρόν, ο μοιραίος.