EIPHNH BAΧΛIΩTH «Tα παραμύθια του Xόλιγουντ δεν πείθουν πια»

«H ψυχή και η ειλικρίνεια που καταθέτεις σ’ αυτό που κάνεις μετράει πάνω απ’ όλα», λέει η (πολλαπλά) βραβευμένη στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας Ειρήνη Βαχλιώτη για την ταινία της «Skipper straad», η οποία είναι εμπνευσμένη από την ποίηση του Νίκου Καββαδία

«H ζωή έχει φθάσει σε αδιέξοδο. Ο κόσμος έχει κουραστεί από τα παραμύθια του
Χόλιγουντ, με ταινίες του τύπου “Matrix” ή “Εξολοθρευτής 3” που δεν πείθουν
και δεν ενδιαφέρουν κανέναν. Θέλει ταινίες με ανθρωποκεντρικά θέματα. Γι’ αυτό
και φέτος το καλοκαίρι δούλεψαν πιο καλά παλιές ταινίες, του Μπέργκμαν και του
Βισκόντι, ενώ τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο τα γραφεία διανομής
αναγκάζονται να φέρνουν και ταινίες εκτός Χόλιγουντ, καθώς βλέπουν το
ενδιαφέρον των θεατών. H φυγή από την πραγματικότητα με… ούφο ιστορίες δεν
περνάει πια, γιατί τα γεγονότα της ζωής είναι τόσο σκληρά που όλο και
λιγότεροι πείθονται με φαντασιώσεις – έστω και… πολυτελούς κατασκευής», λέει
η Ειρήνη Βαχλιώτη – την πετύχαμε χθες το μεσημέρι κοντά στην Κατερίνη,
επιστρέφοντας στην Αθήνα…

Στον προβληματισμό μας κατά πόσον το «βαρύ» στόρι της ταινίας της μπορεί να
ενδιαφέρει σε μια «ελαφριά» εποχή, όπως η δική μας, η ίδια μας απαντάει πολύ
απλά: «Ο Νίκος Καββαδίας είναι λαϊκός ποιητής γιατί κι αυτός ήταν ταξιδευτής
της ζωής και η τραγωδία στο έργο του έχει την απλότητα και τη σκληράδα της
ίδιας της ζωής. Γι’ αυτό και αρέσει. Επειδή ο καθένας μας κάνει το δικό του
ταξίδι στη ζωή και ψάχνει να βρει την αγάπη, τη στοργή. Κι εγώ τον ανακάλυψα
όταν σπούδαζα στο εξωτερικό και προσπαθούσα να προσδιορίσω ποια είμαι και πού
πάω. Και είναι τόσο επίκαιρος σήμερα που τα σύνορα του κόσμου έχουν διαλυθεί»,
αναφέρει, διευκρινίζοντας ότι η ταινία της δεν είναι βιογραφική, αλλά
«ακουμπάει» στην ποίηση του Καββαδία, «προσπαθώντας να μεταφέρω στο πανί το
άρωμα του κόσμου του». Ήρωάς της, ένας ξέμπαρκος και απένταρος ναυτικός ο
οποίοςαναγκάζεται να μένει σ’ ένα φτωχό πανδοχείο λιμανιού, όπου οι πελάτες
κοιμούνται με βάρδιες στα κρεβάτια και ανακαλύπτει ότι το δικό του κρεβάτι το
μοιράζεται με ένα κορίτσι της νύχτας…

Μπορεί το σημερινό ελληνικό σινεμά να προχωράει ασθμαίνοντας για να «πιάσει»
τις αλλαγές γύρω του, μα η Ειρήνη Βαχλιώτη είναι αισιόδοξη για την πολυφωνία
του και τη μη μονοδιάστατη κατεύθυνσή του: «Υπάρχει ο ποιητικός κινηματογράφος
του Θόδωρου Αγγελόπουλου, ο λυρικός του Λάκη Παπαστάθη, οι φαρσοκωμωδίες, ο
γυναικείος κινηματογράφος», τονίζει.

Τι σημαίνει «γυναικείος κινηματογράφος»; Πολλές γυναίκες αρνούνται αυτό τον
διαχωρισμό…

«Το γεγονός ότι είμαστε γυναίκες καθορίζει τα θέματα που επιλέγουμε. Δεν
υπάρχουν, βεβαίως, “γυναικεία” ή “ανδρικά” θέματα, αλλά η θηλυκή ματιά μας
πάνω τους τα χρωματίζει αναλόγως. Πάνω από όλα, όμως, πιστεύω ότι πρέπει
πρωταγωνιστής να είναι ο άνθρωπος. Γι’ αυτό και λατρεύω τις ταινίες του
ιταλικού νεορεαλισμού. H τέχνη πρέπει να ψάχνει την άβυσσο της ανθρώπινης
ψυχής. Διαφορετικά, είναι ένα εστέτ κατασκεύασμα που δεν αφορά κανέναν.
Σημασία, πάνω από όλα, έχει να καταφέρνεις να μην είσαι ξεκομμένος από τον
απλό κόσμο γύρω σου και, ταυτόχρονα, να μπορείς να βγάζεις στον αφρό τις –
κρυφές ή φανερές – ανησυχίες του».

Γεννημένη στην Αθήνα, η Ειρήνη Βαχλιώτη σπούδασε κινηματογράφο στο London
college of printing και στο University of Westminster του Λονδίνου. H πρώτη
της ταινία, με την οποία είχε πάρει μέρος στο Φεστιβάλ της Δράμας το ’97, ήταν
το «A short film about laughter». Η φετινή επιτυχία της πάντως – άρεσε σε
κοινό και κριτικούς – ήταν αναπάντεχη και για την ίδια. Έτσι, 13 χρόνια από
τότε που είχε βραβευθεί ξανά γυναίκα σκηνοθέτις στο Φεστιβάλ της Δράμας, η
Έρση Δάνου, άλλο ένα γυναικείο φιλμ σάρωσε κερδίζοντας πολλά βραβεία.

«Ο χρόνος στην Τέχνη δεν έχει διάρκεια»

Με την αναπάντεχη και για την ίδια βράβευσή της στο Φεστιβάλ της Δράμας,
μπορεί να μην άλλαξε η ζωή της Ειρήνης Βαχλιώτη – της οικογενείας Βαχλιώτη,
καθώς η διάσημη ενδυματολόγος Θεώνη Βαχλιώτη είναι θεία της και ο
θεατράνθρωπος Χρήστος Βαχλιώτης ήταν πατέρας της -, αλλά δεν πέρασε και
απαρατήρητη. «Το κάθε περιστατικό της ζωής μας είναι ένα κομμάτι εμπειρίας.
Και αυτό το βραβείο ήταν η αναγνώριση σε αυτό που επέλεξα να κάνω ταινία». Την
ίδια στάση κρατάει όταν απαντάει στην ερώτησή μας αν η επόμενη ταινία της θα
είναι μικρού ή μεγάλου μήκους: «Το θέμα που έχεις κάθε φορά σού προσδιορίζει
το μέγεθος της διάρκειας μιας ταινίας. Ο χρόνος στην Τέχνη δεν έχει διάρκεια
και… μέγεθος».

INFO

«Skipper straad» είναι το όνομα δρόμου στο λιμάνι της Αμβέρσας, που αναφέρεται
στη «Βάρδια» του Νίκου Καββαδία.