Tο αίνιγμα των τρελών αγελάδων

Ο Αυστραλός καθηγητής Άλαν Έμπρινγκερ βρήκε μια νέα και διαφορετική
απάντηση στο αίνιγμα της ασθένειας των τρελών αγελάδων. Μόνο που το βρετανικό
ιατρικό κατεστημένο, επικρίνουν οι «Τάιμς», δεν μπήκε στον κόπο ούτε καν να
την εξετάσει.

Άλαν Έμπρινγκερ. Σχετίζει τη νόσο των τρελών αγελάδων με τη σκλήρυνση κατά πλάκας

H θεωρία, σύμφωνα με την οποία η νόσος των τρελών αγελάδων (Σπογγώδης
Εγκεφαλοπάθεια των Βοοειδών, BSE) ευθύνεται για τη νέα εκδοχή της ασθένειας
Κρόιτσφελντ – Γιάκομπ (vCJD), οδήγησε στη σφαγή πέντε εκατομμύρα βοοειδή και
στην απαγόρευση των εξαγωγών βρετανικού βοδινού κρέατος επί μία δεκαετία.
Εκατοντάδες χιλιάδες Βρετανοί εξακολουθούν να μην τρώνε κρέας επειδή πιστεύουν
πως η κατανάλωσή του μπορεί να τους προκαλέσει vCJD, για την οποία δεν υπάρχει
καμιά γνωστή θεραπεία. Ωστόσο, ο αριθμός των θανάτων από την vCJD, για την
οποία όλοι οι ειδικοί προέβλεπαν ότι θα ήταν η μεγάλη επιδημία των αρχών του
21ου αιώνα, μειώνεται αντί να αυξάνεται. Πέρυσι στη Βρετανία καταγράφηκαν
μόλις 17 θάνατοι από την ασθένεια αυτή. Φέτος μόνο 12. Παρά τους πολλούς
τόνους μολυσμένου κρέατος που είχαν καταναλωθεί πριν η BSE εντοπισθεί ως η
πιθανή αιτία της και παρά τις προβλέψεις για εκτεταμένη καταστροφή, η επιδημία
της vCJD δεν ήρθε ποτέ.

Το γεγονός αυτό θα έπρεπε να προκαλέσει ερωτήματα και να οδηγήσει στην
επανεξέταση της θεωρίας περί σχέσης ανάμεσα στην BSE και την vCJD. Αν δεν
υπάρχει σχέση μεταξύ των δύο, τότε πού οφείλεται η vCJD; Ζωές ανθρώπων
εξαρτώνται από την απάντηση. Αλλά το ζήτημα αντιμετωπίστηκε στη Βρετανία με
εκκωφαντική σιωπή. Ακόμα χειρότερα: ο μόνος επιστήμονας που δήλωνε δημόσια ότι
η θεωρία είναι εσφαλμένη και τα πειράματα του οποίου στρέφονταν προς μία
διαφορετική και πιο ελπιδοφόρα κατεύθυνση, είδε τη χρηματοδότηση και τη
δουλειά του να σταματούν.

Ο καθηγητής Άλαν Έμπρινγκερ είναι ένας βραβευμένος Αυστραλός ανοσολόγος, ο
οποίος εργάζεται στο Βασιλικό Κολέγιο του Λονδίνου και απέκτησε διεθνή φήμη
για τη δουλειά του στη ρευματοειδή αρθρίτιδα και τις αποκαλούμενες αυτοάνοσες
νόσους, δηλαδή τις διαταραχές εκείνες τις οποίες το ανοσοποιητικό σύστημα
εκλαμβάνει τους δικούς του ιστούς ως εχθρικούς και επιτίθεται εναντίον τους.

H διαπίστωση

Οι έρευνες. Εκατοντάδες χιλιάδες Βρετανοί εξακολουθούν να μην τρώνε κρέας επειδή πιστεύουν πως η κατανάλωσή του μπορεί να τους προκαλέσει την ασθένεια Κρόιτσφελντ – Γιάκομπ

Έχει κάνει πολύ σημαντικές έρευνες για τη σκλήρυνση κατά πλάκας και
ενδιαφέρθηκε για την BSE το 1988. Βλέποντας τις εικόνες στις τηλεοπτικές
ειδήσεις, παρατήρησε πως συμπτώματα των αγελάδων που είχαν προσβληθεί απ’
αυτήν (απώλεια του ελέγχου των πίσω ποδιών τους) ήταν παρόμοια με εκείνα
ασθενών με σκλήρυνση κατά πλάκας (αταξία των κάτω μελών). Ήξερε πως τα ζώα
είχαν τραφεί με ζωοτροφές αποτελούμενες από κρέας και κόκαλα ζώων του είδους
τους (μια μορφή κανιβαλισμού) και αναρωτήθηκε μήπως η αιτία της ασθένειας ήταν
ένα μικρόβιο που προκάλεσε κάποια από τις αυτοάνοσες νόσους τις οποίες
μελετούσε. Πείσθηκε δηλαδή το σώμα πως απειλείται από κάποιον εξωτερικό
οργανισμό και παρήγαγε αντισώματα που επιτέθηκαν στο ίδιο.

Το υπουργείο Γεωργίας, Αλιευμάτων και Τροφίμων ενέκρινε μια πιλοτική μελέτη
και ο Έμπρινγκερ εντόπισε ένα μικρόβιο, το Acinetobacter, το οποίο τρέφεται
από νεκρό ιστό, βρίσκεται συχνά στα κόπρανα ζώων και προκαλούσε παραγωγή
σημαντικού αριθμού αντισωμάτων.

Ζήτησε χρηματοδότηση

Τα πειράματα που έκανε τον έπεισαν ότι η BSE μπορεί να είναι πράγματι μια
αυτοάνοση νόσος. Ζήτησε λοιπόν νέα χρηματοδότηση για να διεξαγάγει μια πλήρη
έρευνα σχετικά με το Acinetobacter, αλλά η αρμόδια επιτροπή, που συμβουλεύει
τη βρετανική κυβέρνηση για θέματα σχετικά με την BSE (SEAC), του την αρνήθηκε
επιμένοντας στην κατεστημένη άποψη, ότι η νόσος οφείλεται στα πρίον, τα μόρια
που εντόπισε ο Αμερικανός ιολόγος Στάνλεϊ Προύσινερ και τιμήθηκε γι’ αυτό το
1997 με το Νόμπελ.

Σχετίζεται με τη σκλήρυνση κατά πλάκας;

Τρελές αγελάδες. Το κουφάρι ενός από τα χιλιάδες ζώα που θανατώθηκαν οδηγείται στην πυρά

Ο Προύσινερ είχε υποστηρίξει πως η BSE προκαλείται από εκφυλισμένα
πρίον, τα οποία μολύνουν τον εγκεφαλικό ιστό. Και επειδή μπορούν να μεταδοθούν
στον άνθρωπο μέσω μολυσμένου κρέατος, είχε προβλέψει ότι μπορεί να υπάρξει
επιδημία της CJD, της ανθρώπινης μορφής της νόσου των τρελών αγελάδων. Όταν
εμφανίσθηκε η vCJD, που πλήττει κυρίως νέους ανθρώπους, η SEAC διατύπωσε την
εικασία ότι μπορεί να οφείλεται στην κατανάλωση μολυσμένου κρέατος, σπεύδοντας
πάντως να διευκρινίσει ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις. Αλλά ο τότε υπουργός
Στίβεν Ντόρελ έσπευσε να απαγορεύσει την κατανάλωση κρέατος που βρίσκεται
κοντά στο κόκαλο, ο Τύπος έγραψε πως «H κατανάλωση κρέατος προκαλεί τη vCJD»
και ακολούθησε εθνική υστερία στη Βρετανία.

Επειδή η θεωρία των πρίον έχει τόσο βαθιά εμπεδωθεί, επειδή η επιστήμη στη
Βρετανία είναι τόσο συντηρητική και επειδή διακυβεύονται υπολήψεις, τα
ευρήματα του Έμπρινγκερ έχουν έως τώρα απορριφθεί, σημειώνουν οι «Τάιμς».
Ωστόσο, ο καθηγητής επιμένει. Και διακινδυνεύει την εικασία πως η σκλήρυνση
κατά πλάκας και η CJD έχουν στενή σχέση. Αν έχει δίκιο, οι ασθένειες αυτές
προκαλούνται αμφότερες από ένα κακόηθες μικρόβιο, άρα μπορούν να θεραπευθούν!
Αν αυτό αποδειχθεί, θα αξίζει το Νόμπελ. Και αμερικανικά Πανεπιστήμια
εκφράζουν ήδη έντονο ενδιαφέρον για την έρευνα του Έμπρινγκερ για τη σκλήρυνση
κατά πλάκας.