Aρχαία… παράπονα, διεθνείς προεκτάσεις

Μια ολόκληρη συνοικία των βυζαντινών χρόνων, έκτασης 3.200 τ.μ., που έχει ανασκαφεί στου Μακρυγιάννη, θα αναδειχθεί στον χώρο του νέου Μουσείου Ακροπόλεως. Όπως φαίνεται στη μακέτα, οι επισκέπτες θα έχουν τις αρχαιότητες κάτω από τα πόδια τους, αλλά και δυνατότητα πρόσβασης και επίσκεψης. Πλην 5,6 τ.μ. που θα «χαθούν» για τη στήριξη του μουσείου…

Ενώ εννέα εταιρείες κατέθεσαν την περασμένη Τετάρτη προσφορές για την
κατασκευή του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως, οι σφοδρές αντιδράσεις και τα παράπονα
των Ελλήνων για την ανέγερσή του στο οικόπεδο Μακρυγιάννη προκαλούν τη διεθνή
προσοχή.

Το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως, αυτό που αποτελούσε το κλειδί για την
πραγματοποίηση του ονείρου της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα από το
Βρετανικό Μουσείο, έχει κατακτήσει, σύμφωνα με τον αρθρογράφο του BBC Νιους
Ρίτσαρντ Γκάλπιν, τον τίτλο του αμφιλεγόμενου μουσείου. Ο λόγος είναι η γνωστή
διαφωνία μερίδας των αρχαιολόγων, περιοίκων (αλλά και του Ελληνικού Τμήματος
του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων ICOMOS) σχετικά με τον τόπο ανέγερσης του
μουσείου, το τετράγωνο Μακρυγιάννη.

13 εκατομμύρια ευρώ

Το επιχείρημα ότι δήθεν καταστρέφονται πολύτιμες αρχαιότητες, κυρίως του 7ου
αι. μ.X., για την ανέγερση του μουσείου παίρνει τώρα διεθνή προβολή, παρότι το
ρεπορτάζ αναφέρει ότι η συντριπτική πλειοψηφία αυτών των αρχαιοτήτων – 3.200
τ.μ. – θα ενσωματωθεί και θα αναδειχθεί σε ένα επιτόπιο μουσείο, κάτω από τη
γυάλινη αίθουσα του Παρθενώνα, και ότι οι αρμόδιοι θεωρούν αυτές τις
κατηγορίες «βλακώδεις» και ότι το ελληνικό κράτος ξόδεψε σε μία πενταετία 13
εκατομμύρια ευρώ για τις ανασκαφές και την εξασφάλιση της διατήρησης των
ευρημάτων.

«Αισθάνομαι απαίσια όταν βλέπω μηχανήματα να καταστρέφουν τον αρχαιολογικό
χώρο», δήλωσε στο BBC ο πρώην διευθυντής Αρχαιοτήτων Γιώργος Παπαθανασόπουλος.

Από την πλευρά του ο βουλευτής Πέτρος Τατούλης κατηγορεί την ελληνική
κυβέρνηση και ειδικά το υπουργείο Πολιτισμού ότι «παραβαίνει τον ελληνικό αλλά
και τους διεθνείς νόμους περί προστασίας των αρχαιοτήτων». Το θέμα παίρνει
ακόμα και ταξική-αρχαιολογική χροιά, αφού όπως λέει ο κύριος Παπαθανασόπουλος
«ο αρχαιολογικός χώρος είναι μοναδικός, δείχνει 1.500 χρόνια Ιστορίας, μας
δίνει μια πλήρη εικόνα τού πώς ζούσαν οι άνθρωποι», σε αντιδιαστολή με τα
περίφημα γλυπτά που θα στεγαστούν μέσα στο μουσείο, το οποίο θέλει να
αναδείξει την «επίσημη» αρχαία κουλτούρα.

Στην πραγματικότητα, το μεγαλύτερο μέρος των αρχαιοτήτων που βρέθηκαν – ένα
μεγάλο αψιδωτό κτίριο, δεξαμενή νερού, πηγάδι, κυκλικό οικοδόμημα και τα
κινητά ευρήματα – θα στεγασθούν σε μια μεγάλη υπόγεια αίθουσα του μουσείου και
θα είναι επισκέψιμα, ενώ ένα άλλο μέρος της ανασκαφής θα προστατεύεται από ένα
διαφανές στέγαστρο 920 τ.μ.

«Μετακινήθηκε» κατά 2 μ.

Όπως δήλωνε ο πρόεδρος του Οργανισμού Ανέγερσης Νέου Μουσείου Ακροπόλεως
καθηγητής κ. Δημήτρης Παντερμαλής, το μουσείο ξανασχεδιάστηκε και
«μετακινήθηκε» κατά δύο μέτρα, για να ελαχιστοποιηθεί το πρόβλημα, ενώ «τα
υποστυλώματα του μουσείου μειώθηκαν από 55 σε 43».

H πρόταση του υπουργού Πολιτισμού, Ευάγγελου Βενιζέλου, για τον μακρόχρονο
δανεισμό των γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο και την ενοποίηση των γλυπτών με
αφορμή την οργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, έχει τη θέση της στη
διαμάχη. «Είναι πολύ σημαντική ευκαιρία για τη Βρετανία να κάνει μια
χειρονομία και να στείλει ένα σημαντικό παγκόσμιο πολιτιστικό μήνυμα για την
αξιοπιστία της Ευρώπης ως πολιτιστικής ηπείρου με ενιαία ιστορική συνείδηση»,
δήλωσε στο BBC ο Έλληνας υπουργός.

Από πλευράς του Βρετανικού Μουσείου η ιδέα του «δανεισμού» αντιμετωπίζεται με
εξαιρετική προσοχή.

«Κάθε αίτημα δανεισμού αντιμετωπίζεται προσεκτικά», δήλωσε εκπρόσωπος του
μουσείου. «Όμως, για λόγους συντήρησης και δημόσιας πολιτικής, πολλά αιτήματα
δανεισμού δεν μπορούν να ικανοποιηθούν».

Πάνε για το φουαγιέ

Πόσο πιθανό είναι να είναι έτοιμο ένα τμήμα του μουσείου για τους
Ολυμπιακούς Αγώνες; Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα η ανέγερση του Νέου
Μουσείου Ακροπόλεως; Αυτά τα ερωτήματα έθεσαν «TA NEA» στον γενικό διευθυντή
Έργων Μουσείων του υπουργείου Πολιτισμού, κ. Βασίλη Χανδακά.

H απάντηση είναι ότι ήδη κατατέθηκαν οι προσφορές για την κατασκευή
ολόκληρου του μουσείου και το σκάμμα της ανέγερσης και οι τοίχοι αντιστήριξής
του έχουν ολοκληρωθεί.

Μέσα στο σκάμμα έχει εγκατασταθεί ο εργολάβος για την ανέγερση των
θεμελίων. Παράλληλα, προχωρεί η επίχωση και η προστασία του αρχαιολογικού
χώρου, που θα διατηρηθεί επιτοπίως, βάσει ειδικής μελέτης που έχει εγκριθεί
από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και προβλέπει τη χρήση γεωυφασμάτων και
πλεγμάτων που θα δημιουργήσουν στρώμα πάχους 1 μ. για να μη θιγούν τα ευρήματα
κατά την ανέγερση. Το λεπτό αυτό έργο γίνεται με αυτεπιστασία. Μετά την
ανέγερση τα ευρήματα θα ξεσκεπαστούν και θα αναδειχθούν.

Παράλληλα, προχωρούν οι απαλλοτριώσεις, πληρωμές και κατεδαφίσεις στο
οικόπεδο Μακρυγιάννη. Στα κατεδαφιστέα ακίνητα υπάρχουν υπόγεια, των οποίων η
στάθμη βρίσκεται χαμηλότερα από το επίπεδο των αρχαιοτήτων, οπότε θεωρείται
ότι δεν θα χρειασθούν άλλες ανασκαφές, αφού και εάν υπήρχαν ποτέ αρχαιότητες
θεωρείται βέβαιο ότι θα έχουν καταστραφεί σε παλαιότερες εποχές.

Παρότι επισήμως εξακολουθεί να ισχύει η υπόσχεση ότι θα είναι έτοιμη για
τους Ολυμπιακούς Αγώνες η γυάλινη αίθουσα του Παρθενώνα, ο στόχος πλέον,
σύμφωνα με πληροφορίες, είναι να έχει ολοκληρωθεί το ισόγειο φουαγιέ, ώστε να
στηθεί μια έκθεση για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ενώ όμως αυτό θεωρείται εφικτό
από πλευράς χρόνου αν το τρέξουμε, είναι αμφίβολο αν θα το προλάβουμε λόγω των
ενστάσεων που συνήθως υποβάλλονται. Οι δίκες και οι ενστάσεις είναι το εθνικό
σπορ των Ελλήνων.