Δρόμοι

Έκπληξη…

… δεν είναι το ότι οι άνθρωποι εμπιστεύονται ολοένα και λιγότερο τους
πολιτικούς. Έτσι και αλλιώς, δεν εμπιστεύονται κανέναν. Πρόσφατη έρευνα, που
για τα συμπεράσματά της έγραψε ο Βρετανός δημοσιογράφος Μικ Χιουμ, αυτό
ακριβώς δείχνει. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950, το 60% των ανθρώπων πίστευαν
πως «γενικά μπορούσαν να εμπιστευτούν» τους άλλους. Στις αρχές της δεκαετίας
του 1980, το ποσοστό αυτό έπεσε στο 44% και σήμερα βρίσκεται στο 29% και
πέφτει ακόμη.

Οι εξηγήσεις…

… δεν μοιάζουν ικανοποιητικές. Ακούμε πως φταίνε γι’ αυτή τη δυσπιστία οι
πιέσεις της παγκοσμιοποίησης, η ανασφάλεια στην αγορά εργασίας, η αυξανόμενη
μετανάστευση. Όμως, ο Μικ Χιουμ αναζητεί βαθύτερες μεταβολές κάτω από την
επιφάνεια της κοινωνίας. Λέει πως η σημαντικότερη αιτία αυτής της αβεβαιότητας
είναι η κατάλυση όλων των αξιών. Οι χθεσινές ηθικές βεβαιότητες έχουν
υπονομευτεί σοβαρά, χωρίς να έχουν εμφανιστεί καινούρgιες. Δεν είμαστε πια
σίγουροι ποιον να πιστέψουμε και πώς να φερθούμε. H ζωή μας είναι γόνιμη μόνο
για κυνισμό και θεωρίες συνωμοσίας. Δεν δυσπιστούμε μόνο για τους πολιτικούς,
αλλά και για τους παπάδες, τους επιστήμονες και σχεδόν για όλους που μας
παρουσιάζονται με κάποιο κύρος. Βαριά ατμόσφαιρα και ανθυγιεινή.

Πάντα…

… υπήρχε κάποια δυσπιστία απέναντι στους πολιτικούς. Όμως σήμερα η αντίδρασή
μας είναι αυτόματη: λένε ψέματα. Και άλλοτε δυσπιστούσαν οι άνθρωποι για τους
πολιτικούς τους, αλλά ήξεραν πως, ακόμη και όταν τα έκαναν θάλασσα,
τουλάχιστον πίστευαν σε κάτι. Όταν οι άνθρωποι ένιωθαν προδομένοι από τους
πολιτικούς τους, ήταν επειδή αυτοί εγκατέλειπαν τις αρχές τους. Αντίθετα,
σήμερα, οι πολιτικοί δεν έχουν αρχές για να εγκαταλείψουν. Συνειδητά,
παρουσιάζονται «πέραν» κάθε ιδεολογίας. Όταν ζητούν από τον λαό να τους
εμπιστευθεί, αυτό σημαίνει κάτι διαφορετικό από ό,τι σήμαινε άλλοτε. Δεν του
ζητούν να εμπιστευθεί τις πολιτικές τους ή τους στόχους του κόμματός τους. Του
ζητούν να εμπιστευθεί αυτούς προσωπικά. Έτσι, μοιραία, όλοι ψάχνουμε για
κρυμμένα μυστικά, για σκελετούς στην ντουλάπα, για ροζ και άλλα σκάνδαλα. Και
η πολιτική ζωή περιορίζεται σε καβγάδες και κουτσομπολιά για το ποιος είπε τι
σε ποιον και τι ακριβώς είχε μέσα στο κεφάλι του.

Το πολιτικό…

… κώμα ενισχύει τις υποψίες πως η πολιτική είναι μια βρώμικη υπόθεση που
μόνο κάποιοι αδιάφθοροι θα μπορούσαν να την «καθαρίσουν», όπως ο Λόρδος Χάτον,
που έχει βάλει τα δυο πόδια του Τόνι Μπλερ σε ένα παπούτσι για την αυτοκτονία
του Κέλι ή οι Ιταλοί δικαστές που καθίζουν στο σκαμνί τον Μπερλουσκόνι. Μα
πάλι, μόλις θα έπαιρναν την εξουσία, θα ήταν απλώς θέμα χρόνου να τους πούμε
και αυτούς ψεύτες ή να τους φωνάξουμε πως έχουν και αυτοί αίμα στα χέρια. Σε
αυτή τη δυσπιστία, δεν βρίσκει κανείς φάρμακο στα πρόσωπα αλλά στις αρχές.
Φτάνει να υπήρχαν πολιτικοί να τις σεβαστούνε.