Διαστάσεις H γοητεία της θλίψης

Το κοινό κλαίει, γελάει και στο τέλος ξεσπά σε χειροκροτήματα. Ο Φερνάντο
Πέρες έφτιαξε την καλύτερη ταινία που έχει γυριστεί στην Κούβα μετά τη
«Φράουλα και Σοκολάτα».

«Suite Habana». Ο Ιβάν εργάζεται σε ένα νοσοκομείο

Ο Φρανσισκίτο είναι ένα παιδί δέκα ετών που πάσχει από το σύνδρομο Ντάουν. Ο
πατέρας του, ο Πάντσο, άλλαξε δουλειά, και από αρχιτέκτονας έγινε εργολάβος
για να μπορεί να τον προσέχει. Ο Χουάν Κάρλος κάνει δύο δουλειές: το πρωί
γιατρός, το βράδυ παλιάτσος. Ο αδελφός του, ο Χόρχε Λουίς, έχει μεταναστεύσει
στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Ιβάν εργάζεται σε ένα νοσοκομείο. H Αμάντα είναι
μια μοναχική ηλικιωμένη χωρίς όνειρα, που επιβιώνει πουλώντας ξηρούς καρπούς
στους δρόμους της Αβάνας. Τα πρόσωπα αυτά είναι πραγματικά. Είναι όμως
ταυτόχρονα και ηθοποιοί, που υποδύονται τον εαυτό τους στην ταινία «Suite
Habana». Μια ταινία με τη σπάνια ιδιότητα να αρέσει σε όλους: στους
κομμουνιστές, στους καθολικούς, στους εξόριστους του Μαϊάμι (που εξασφάλισαν
μια πειρατική κόπια) και, κυρίως, στους απλούς Κουβανούς, που κάνουν ουρές εδώ
και ένα μήνα μπροστά στον κινηματογράφο «Τσάρλι Τσάπλιν» όπου εδρεύει η
Ταινιοθήκη της Κούβας.

Πριν από λίγες ημέρες, στην πόρτα του κινηματογράφου, μια νεαρή Ισπανίδα που
μόλις είχε παρακολουθήσει την ταινία έκλαιγε με λυγμούς. Ένας Κουβανός γύρω
στα εξήντα την πλησίασε και προσπάθησε να την παρηγορήσει: «Ησύχασε,
galleguita (Σπανιόλα), θα περάσει». Πώς κατάφερε ο σκηνοθέτης να σημειώσει ένα
τέτοιο επίτευγμα; Πώς μπόρεσε να ενώσει όλο τον κόσμο γύρω από μια ταινία;
«Όταν πηγαίνω στο σινεμά για να δω μια ταινία από την Ιαπωνία, το Ιράν ή
κάποια άλλη κουλτούρα που δεν γνωρίζω, συγκινούμαι πάντα όταν η ταινία έχει
ανθρώπινο περιεχόμενο», έγραφε πρόσφατα ο Φερνάντο Πέρες στο περιοδικό Ο
γενειοφόρος καϊμάν. «Πιστεύω πως ο άνθρωπος αισθάνεται το ίδιο στη Λαπωνία
και στην Κούβα. Όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με την αγάπη, το μίσος, τη θλίψη,
αντιδρά με τον ίδιο τρόπο».

H δική του ταινία τα έχει όλα. Αυτό που δεν έχει είναι διαλόγους. Οι μόνοι
διάλογοι, σημειώνει ο ανταποκριτής της Ελ Παΐς, είναι ανάμεσα στην
Κούβα και στον θεατή. Ο αέρας που μαστιγώνει το κάστρο του Μόρο. Ο ήχος του
μαχαιριού την ώρα που καθαρίζει ένα κρεμμύδι.

H εξάτμιση των μηχανών ενώ περνούν από τα δρομάκια της συνοικίας Κάγιο Ουέσο.
Τα σπυριά από ρύζι καθώς τα διαλέγει η νοικοκυρά για το καθημερινό γεύμα. H
«Suite Habana» είναι μια ταινία βαθύτατα πολιτική χωρίς να αφηγείται πολιτικές
συγκρούσεις, χωρίς να δείχνει ούτε τον κόσμο των επιχειρήσεων ούτε τον κόσμο
του περιθωρίου. Κι όταν ρωτούν τον Φερνάντο Πέρες πώς γίνεται το δημιούργημά
του να αρέσει σε όλους, απαντά με ένα χαμόγελο: «H κουβανική πραγματικότητα
είναι πολύπλοκη, την Κούβα δεν μπορείς να τη δεις με απλουστευτικό τρόπο,
άσπρο ή μαύρο». Να τη δούμε την ταινία και στην Αθήνα, το συντομότερο.