Eικονογραφημένα αποσπάσματα

Δισδιάστατες φιγούρες τόσο γνώριμες σαν από κλασικά εικονογραφημένα με μπερδεμένη πάντα την ιστορία τους

Πρόσωπα με παγωμένη έκφραση, αυτή που πρόλαβε ο φωτογράφος, πάντα την ίδια,
καιρό τώρα, όσο διεξάγεται η δίκη και απαγορεύονται οι κάμερες, με βλέμματα
απορημένα ορισμένοι, μια και οι φωτογραφίες ήταν από τις πρώτες ημέρες της
δίκης όταν όλα θα φαίνονταν καινούργια και παράξενα. Οι κατηγορούμενοι για την
17N έγιναν και πάλι τα πρόσωπα των ειδήσεων, χάρτινα πλέον, δισδιάστατα, σαν
ήρωες εικονογραφημένης ιστορίας σε παλιό περιοδικό.

Πάντα τα ίδια πρόσωπα, πάντα η ίδια έκφραση, πάντα η ίδια γωνία λήψης,
απομονωμένα από τον χώρο στον οποίο συμβαίνουν όσα συνοψίζονται στα ρεπορτάζ
για τη δίκη που διεξάγεται στον Κορυδαλλό, σαν να μην υπάρχει τίποτε γύρω τους
γιατί δεν-το-βλέπουμε. Ένας κύριος με έντονα φρύδια και μεγάλα μάτια μάς
κοιτάζει κάθε τόσο, κιόλας γνώριμος. Είναι ο Κουφοντίνας. Και ένας άλλος με
μάτια μισόκλειστα, όρθιος και ελαφρώς σωματώδης. Είναι ο Χριστόδουλος. Και ο
τρίτος αδελφός με την κοτσίδα, ο Βασίλης, και ένας άλλος κύριος σαν να
φωτογραφήθηκε για ταυτότητα, μόνο κεφάλι. Είναι ο Τσελέντης.

Ξανά και ξανά σε όλα τα δελτία τα πρόσωπά τους φιγουράρουν ακίνητα,
απολύτως οικεία πλέον, σαν γείτονες για τους οποίους όλο και κάτι μαθαίνουμε
που τους αφορά, αλλά ποτέ ολόκληρο και ούτε κάθε φορά ενδιαφέρον. Έτσι κι
αλλιώς τα υπόλοιπα πρόσωπα του δράματος παραμένουν αθέατα, όπως ήταν από την
αρχή. Οι συγγενείς των θυμάτων, για παράδειγμα. H υπόθεση έχει μετατραπεί εκ
των πραγμάτων σε ένα είδος αφηγήματος, του οποίου αναλύουμε το περιεχόμενο
άλλοτε από αστυνομική σκοπιά και άλλοτε από εκείνη του κριτικού λογοτεχνίας,
που στέκεται τόσο στη μορφή του λόγου όσο και στην ιδεολογική τοποθέτηση του
«συγγραφέα» κρίνοντας την ειλικρίνειά του ή την ορθότητα των επιχειρημάτων του
σε σχέση με τη συγκεκριμένη ιδεολογία.

Όπως κι αν έχει, την πραγματική δίκη δεν την παρακολουθούμε. Την
επανασυνθέτουμε ή την ανακαλύπτουμε εκ νέου με βάση τα αποσπασματικά ρεπορτάζ
και τις θεωρητικές αναλύσεις.

Τα φωτογραφημένα πρόσωπα κινούν μια διαφορετική διαδικασία στη
συνείδηση του θεατή, που παραμερίζει την ουσία και τους πραγματικούς λόγους
της δημοσιότητάς τους για να σταθεί στο περίγραμμα, σε έναν ανακατασκευασμένο
μύθο διαφορετικό για τον καθένα, που μπορεί να μην ασχολείται με τη δίκη, να
μην ενδιαφέρεται για μια υπόθεση που βρίσκεται στη σκιά των τηλεοπτικών
προβολέων, αλλά δεν παύει να αξιολογεί ασυναίσθητα τις αποσπασματικές
πληροφορίες. Και η αξιολόγηση αυτή έχει σχέση με τις προσωπικές στάσεις ζωής,
με βιώματα περισσότερο παρά με ιδεολογία, με πολιτική στάση ή ηθική.

Έτσι, οι σχέσεις μεταξύ των κατηγορουμένων αρχίζουν να έχουν μεγαλύτερη
σημασία από τις ίδιες τους τις πράξεις. Ποιος ήταν αρχηγός, ποιος ήταν πιο
θαρραλέος να παραδεχθεί, ποιος μίλησε, ποιος σιώπησε, ποιος κρύφτηκε πίσω από
τη σιωπή. Ξαναγράφεται το σίριαλ ή μάλλον το εικονογραφημένο τρομομυθιστόρημα
με εκείνη την συναρπαστική μιντιακή τεχνική της προσωποποίησης των γεγονότων.

Είναι η ίδια διαδικασία που έλεγαν ότι ακολούθησε ο Άντι Γούρχολ, όταν
εφηύρε την ιδέα της ζωής του καλλιτέχνη με το να γίνει ο ίδιος το
καλλιτέχνημα. Είναι ο πυρήνας της τεχνικής των δημοσίων σχέσεων, η εφεύρεση
ενός εαυτού ανάλογα με τη φαντασίωση του καθενός για τον εαυτό του, η οποία
ωστόσο επιβεβαιώνεται όταν βρει τη μιντιακή της προβολή, όποια μορφή κι αν
έχει αυτή. Πόσο μάλλον όταν είναι αποσπασματική και επιτρέπει να συμπληρωθεί
από τις φαντασιώσεις των θεατών – ακροατών.