Ο Mένανδρος συναντά την μπελ επόκ

Οι γυναίκες και οι ντυμένοι γυναίκες άντρες του Χορού στους «Επιτρέποντες» του ΘΟΚ και των Εύη Γαβριηλίδη – Γιάννη Βαρβέρη διαδηλώνουν ως… σουφραζέτες με τολμηρά συνθήματα στα πικέτα. Στο βάθος δεξιά η Αβρούλα-Στέλα Φυρογένη

Με Μένανδρο – τους «Επιτρέποντές» του – σε σκηνοθεσία Εύη Γαβριηλίδη
πραγματοποίησε τη φετινή εμφάνισή του στο Φεστιβάλ Επιδαύρου ο Θεατρικός
Οργανισμός Κύπρου.

Αντέχει ο «αφελής», «απλοϊκός» – αλλά με… περίπλοκες πλοκές Μένανδρος
– να απευθυνθεί στο κοινό του 2003; Εξαρτάται προφανώς από τη σκηνοθετική
άποψη. Ο Εύης Γαβριηλίδης, σε στενή συνεργασία με τον ποιητή-μεταφραστή Γιάννη
Βαρβέρη, που ανέλαβε με τη μετάφρασή του σε λαγαρή, λαμπερή «απλή καθαρεύουσα»
να στρώσει το «χαλί», ένα «χαλί» χιούμορ και λεπτής ειρωνείας, για να
«πατήσει» η σκηνοθεσία, βρήκε, εδώ και μία δεκαετία, αντιστοιχίες ανάμεσα στον
Μένανδρο του «γυρίσματος» του 4ου προς τον 3ο π.X. αιώνα – τον Μένανδρο της
Νέας Κωμωδίας – και στο ελληνικό κωμειδύλλιο των αρχών του 20ού.

Ανέβασε τη «Σαμία» του – μεγάλη επιτυχία – το 1993, με τον Θεατρικό
Οργανισμό Κύπρου, την επανέλαβε το 2000 με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος,
το 1996 έκανε τους «Επιτρέποντές» του με το ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας και, τώρα, πάλι
την ίδια κωμωδία με τον ΘΟΚ. Στην ίδια πάντα «γραμμή» και πάντα με μεταφραστή
τον Γιάννη Βαρβέρη.

Με ένα ξύλινο πάτωμα είχε στρώσει την ορχήστρα ο σκηνογράφος Γιάννης
Μετζικώφ και στο βάθος της είχε υψώσει δύο ξύλινα σπιτουλάκια-μινιατούρες, με
μπαλκόνια με κάγκελα περίτεχνα, με στριφτές σκάλες, και πάνω στο ένα από τα
δύο, «προσαρτημένο» ένα υπαίθριο καφέ-μπαρ με στέγη μεταλλική – ένα σκηνικό
που πολύ έμοιαζε με το σκηνικό που είχε κάνει για τη «Σαμία» του ΚΘΒΕ.

Εκεί «εισέβαλε» ο θίασος – Χορός και πρωταγωνιστές – ντυμένος από τον
Γιάννη Μετζικώφ με τα αστραφτερά, κομψότατα, μπελ επόκ κοστούμια του – ψαθάκια
οι κύριοι, ομπρελίνα οι κυρίες – για να μας καλωσορίσει, τραγουδώντας στη
μουσική του Μιχάλη Χριστοδουλίδη «άντρες, γυναίκες και παιδία, καλησπέρα σας»
– το πρώτο από τα «χορικά» που συνέθεσε με στίχους του ο μεταφραστής
αντικαθιστώντας τα κατά πάσα πιθανότητα χαμένα του Μενάνδρου, όπως συμπλήρωσε
και κάποια «κενά» του κειμένου – και παραπέμποντας, με τις χορογραφίες του
Ξενή και της Τζίλιαν Βαττή, μάλλον στην οπερέτα παρά στο κωμειδύλλιο.

Δυσάρεστη έκπληξη, τα μικρόφωνα-ψείρες των πρωταγωνιστών που άνοιγαν
στα τραγούδια τους και που στην αρχή, κακορυθμισμένα, δεν επέτρεπαν ούτε καν
να καταλάβουμε τους στίχους αλλά και ώς το τέλος, αν και η απόδοσή τους
βελτιώθηκε, παρέμειναν το «μείον» της παράστασης – δεν τη «σηκώνει» η
Επίδαυρος την ηλεκτρονική ενίσχυση των φωνών, θυμηθείτε τα «κάζα» του «Αίαντα»
του Βασίλη Παπαβασιλείου με το ΚΘΒΕ και της Ιζαμπέλας Ροσελίνι στην
«Περσεφόνη» του Στραβίνσκι…

Ο στρουμπουλός δούλος Ονήσιμος – ο Δημήτρης Πιατάς, με κίτρινο
πουκάμισο, ασπρόμαυρη καρό ζακέτα, γκρενά πανταλόνι χωμένο μέσα σε καφέ μπότες
και ασορτί τραγιάσκα – με τον σεινάμενο, κουνάμενο και λυγάμενο μάγειρο
Καρίωνα, που παρέπεμπε στις «τρελές» της επιθεώρησης – ο Σταύρος Λούρας με
εμφάνιση μπάτλερ, με αρκετά γαλλικά στις κουβέντες του και με το «mille
pardon» ως «λάιτ μοτίφ» του – θα μας εισαγάγουν στο μενανδρικό μπλέξιμο με τις
βιασμένες παρθένες και τα χαμένα μωρά.

Ο Σμικρίνης – Νίκος Χαραλάμπους με φράκο και ημίψηλο, η κόρη του
Παμφίλη – Νιόβη Χαραλάμπους, ο σύζυγός της και κύριος του Ονήσιμου, ο Χαρίσιος
– Νεοκλής Νεοκλέους, που έχει εγκαταλείψει τη νεαρή γυναίκα του όταν έμαθε πως
κατά την απουσία του μετά τον γάμο εκείνη γέννησε ένα μωρό που δεν είναι δικό
του και που το εξέθεσε, ο φίλος του Χαιρέστρατος – Βαρνάβας Κυριαζής,
«πορνοβοσκός» – ήτοι νταβατζής – στην εκδοχή Βαρβέρη – Γαβριηλίδη, η καλόκαρδη
αλλά και πονηρή εταίρα-τραγουδίστρια Αβρούλα – Στέλα Φυρογένη, που
προσποιείται ότι είναι η μητέρα του παιδιού και τελικά, μέσα από ένα
δαχτυλίδι, γίνεται το «κλειδί» που λύνει τις παρεξηγήσεις – το μωρό είναι
τελικά του Χαρίσιου που μεθυσμένος είχε βιάσει την Παμφίλη μια νύχτα γιορτής,
εκείνη δεν τον είχε αναγνωρίσει και μόνον η Αβρούλα γνώριζε το μυστικό -, ο
βοσκός Δάος – Κυριάκος Ευθυμίου, ο καρβουνιάρης Συρίσκος – Ανδρέας Βασιλείου
και η γυναίκα του – Μαρία Μίχα που βρήκαν το έκθετο μωρό, η δούλα Σωφρόνη –
Λένια Σορόκου, ο φίλος του Χαιρέστρατου, ο Σιμίας – Αχιλλέας Γραμματικόπουλος
που στο τέλος «αποκαθιστά» διά του γάμου και την Αβρούλα και ο «Μπάρμαν» της
παράστασης – Παντελής Αντωνάς μπλέκονται σε περιπέτειες που ξεμπλέκονται με
χάπι εντ – τραπέζια γαμήλια και γιορτινά που καταλήγουν σε «παγώματα» φωτογραφικά.

Και… πικετοφορίες με σουφραζέτες

Έχουν μεσολαβήσει όμως και «στάσιμα» – χορευτικά σύνολα με χωροφύλακες, με
λευκοφορούσες πλύστρες, με διαδηλώνουσες με τα λευκά τους εσώρουχα και με
πικέτα «Πυρ, ανήρ και θάλασσα», «Το αιδοίον είναι μείον», «Και η Κύπρος είναι
θηλυκή», «Αμαζόνες δι’ αλαζόνες», «Λυσιστράτη, συ, οδηγέ μας» σουφραζέτες της
εποχής, με νύφες και γαμπρούς αλλά και το ομιλόν, δίκην «Κοίτα ποιος μιλάει»,
μωρό-κούκλα.

Το φινάλε έφερε χειροκρότημα θερμό από τους 2.500 περίπου θεατές της
Παρασκευής, που έδειχναν να διασκεδάζουν, για όλους τους ηθοποιούς και τους
συντελεστές, το οποίο έγινε θερμότερο για τον Σταύρο Λούρα και τον Δημήτρη
Πιατά.

Την παράσταση παρακολούθησαν ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Βασίλης Παπαγεωργόπουλος,
ο διευθυντής του ΘΟΚ Άντης Παρτζίλης, ο πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου
Κινηματογράφου Διαγόρας Χρονόπουλος και, ανάμεσα σε άλλους, οι: Σταύρος
Παράβας, Γιώργος Τσιτσόπουλος, Στέφανος Κυριακίδης, Ντίνος Καρύδης, Τζούλια
Αργυροπούλου, Κώστας Αθανασόπουλος, Μάνια Τεχριτζόγλου, Βασίλης Μαζωμένος,
Θέμις Πάνου, Ασπασία Τζιτζικάκη, Δέσποινα Γκάτζιου.

INFO

Οι «Επιτρέποντες» δίνουν τις τελευταίες παραστάσεις τους απόψε και αύριο, στο
Αρχαίο Ωδείο της Πάτρας, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Πάτρας.