H ψευδολογία είναι τέχνη

Ένας περίεργος θάνατος που γίνεται αφορμή να σηκωθεί η κουρτίνα και να αποκαλύψει την πραγματική εικόνα της πολιτικής τής παραπλάνησης

Τους πολιτικούς τούς καταλαβαίνει κανείς παρακολουθώντας τα πόδια τους και όχι
τα στόματά τους, λέει ένα παλιό βρετανικό ρητό, που μάλλον θα πρέπει να το
θυμήθηκαν πολλοί στη χώρα που σπαράσσεται από τις αποκαλύψεις σχετικώς με τα
στοιχεία στα οποία βασίστηκε η αιματηρή επίθεση στο Ιράκ.

Ο θάνατος ενός ανθρώπου-κλειδί στη συγκρότηση του φακέλου για τα υποτιθέμενα
όπλα μαζικής καταστροφής του Σαντάμ, η εμπλοκή των μίντια και ο ρόλος των
δημοσιογράφων στην υπόθεση, η στάση του πρωθυπουργού της χώρας, το ψέμα και η
αλήθεια που ποτέ δεν μένει κρυμμένη, όπως μας θυμίζει κάθε τόσο η λειτουργία
του πολιτικού συστήματος της δημοκρατίας, όλα ένα δυνατό σενάριο πολιτικού
θρίλερ, που τα πολύ νωπά του αποτελέσματα μας εμποδίζουν από το να το
καταναλώσουμε με την συνήθη απολαυστική χαύνωση.

Υποψιαζόμαστε όσα ήδη γνωρίζαμε; Στην πραγματικότητα γνωρίζουμε πλέον μόνον
όσα μπορούμε να δούμε. Ίσως γι’ αυτό το αίτημα για φως, περισσότερο φως στα
«παρασκήνια» γίνεται όλο και πιο πιεστικό και ταυτοχρόνως όλο και πιο
επικίνδυνο. Γιατί αυτό που ζητάμε είναι αντίθετο με τους όρους της πολιτικής.
Και έτσι αυτό που έχουμε είναι ταυτισμένο, απλώς, με τους όρους της
τηλεόρασης.

Με αφορμή τον πόλεμο κατά του Ιράκ είδαμε να ξεδιπλώνεται η τεχνική
ακριβώς αυτού του τελειοποιημένου συστήματος του μιντιακού θεάματος. Την
προετοιμασία της «κοινής γνώμης», τα περίφημα στοιχεία για τα όπλα του Σαντάμ,
που απειλούν τώρα να «κάψουν» τον Μπλερ ως κατασκευασμένα, να εκτίθενται σε
θεαματικά τηλεοπτικά σόου από τους αξιωματούχους, τα διαγγέλματα του Μπους και
μαζί την ειρωνεία του ίδιου του θεάματος απέναντι στο πρόσωπό του μεν, αλλά
όχι στην προετοιμαζόμενη καταστροφή. Μόνον οι αφελείς πίστεψαν αυτό που
προβαλλόταν ως ο «προφανής» λόγος, η προστασία της παγκόσμιας ειρήνης από την
τρομοκρατία. Οι υπόλοιποι συμπαρατάχθηκαν με την μια ή την άλλη πλευρά, με την
μια ή την άλλη ιδεολογία ή συμφέρον.

Μπορεί το βρετανικό κοινό να μην είδε το αίμα και τον πόνο που είδαμε το
ελληνικό κοινό, μπορεί να μην είχε ολόκληρη την εικόνα, αλλά δεν μπορεί να μην
είχε ιδέα για το τι σημαίνει ένας πόλεμος, για το ίδιο το γεγονός, δηλαδή.

Ωστόσο, ακόμη κι έτσι η τηλεόραση μας «λέει» με τον τρόπο που «δείχνει»
ή «δεν δείχνει», με άλλα λόγια την πληροφορία την έχουμε, απλώς η εικόνα έχει
ήδη απορροφήσει και την αντίδραση. Γι’ αυτό και οι μάγοι του πολιτικού
μάρκετινγκ έχουν καλλιεργήσει την πεποίθηση ότι πολιτική είναι κατά το ήμισυ η
δημιουργία μιας δημόσιας εικόνας και κατά το άλλο ήμισυ η τέχνη να κάνεις τους
ανθρώπους να πιστέψουν τα λόγια, τη ρητορεία, ανεξαρτήτως των γεγονότων.

Φυσικά και υπάρχει η στιγμή της αποκάλυψης. Είναι η στιγμή που στοιχεία
επιβεβαιώνουν τις υποψίες και στην περίπτωση Μπλερ με τρόπο τραγικό.

Οπωσδήποτε από τις ωραίες στιγμές της δημοκρατίας και της πολυτέλειας
εκείνων που ζουν την ειρήνη, χωρίς απειλή, αλλά δεν παύει να αποδεικνύει την
προσκόλληση της εποχής μας σ’ αυτό που η Χάνα Αρέντ χαρακτήριζε «μέθοδοι
απομάκρυνσης από τα γεγονότα».

Σ’ αυτές τις μεθόδους έχουμε ρίξει όλη την προσοχή, από αυτές περιμένουμε και
τη συγκίνηση και την εκτόνωσή της. Γι’ αυτό και έχει αναπτυχθεί μια ολόκληρη
βιομηχανία παραγωγής παραπλανητικών γεγονότων από ειδικευμένους τεχνοκράτες,
οι οποίοι πλαισιώνουν τους πολιτικούς, τα κόμματα, τις κυβερνήσεις.

Ίσως γι’ αυτό και οι αποκαλύψεις που κάποτε περίμεναν χρόνια, που χρειάζονταν
την επιμονή ίσως ενός καχύποπτου ερευνητή, έρχονται με τηλεοπτικούς ρυθμούς
πριν καλά καλά ολοκληρωθεί το έργο της απόκρυψης, ο στόχος της παραπλάνησης.
Γιατί η κατασκευή ενός οικοδομήματος προφάσεων είναι θέμα όλο και περισσότερο
σκηνοθεσίας, αλγόριθμων και δημοσκοπήσεων, δηλαδή όρων μιας κοινωνίας του
θεάματος, που καταναλώνει απόκρυψη και αποκάλυψη με την ίδια σφοδρή αποδοχή
και ανακούφιση στην ίδια χρονική περίοδο.