|
|
|
Όχι, δεν πρόκειται για τον Ντον Τζιοβάνι, τον ήρωα της ομώνυμης όπερας του Μότσαρτ, αλλά για τον Κόμη Δράκουλα (όπως τον ερμήνευσε ο Γκάρι Όλντμαν στην ταινία του Φράνσις Φορντ Κόπολα). Ανάμεσα στους δύο ήρωες, όμως, υπάρχουν αρκετές «ύποπτες» ομοιότητες
|
Στο τέλος της πρώτης πράξης στην όπερα «Ντον Τζιοβάνι» του Μότσαρτ, ο
πρωταγωνιστής έρχεται αντιμέτωπος με τους εχθρούς του. Παρ’ όλο που αυτοί
είναι πέντε και ένας κρατά πιστόλι, ο Ντον Τζιοβάνι καταφέρνει να ξεφύγει,
πάντα τραγουδώντας.
Κοντά στο τέλος του «Δράκουλα» του Μπραμ Στόκερ υπάρχει μία εξίσου
«τραβηγμένη» σκηνή. Οι πέντε διώκτες του κόμη είναι αυτήν τη φορά όλοι
οπλισμένοι και τον παγιδεύουν σε ένα σπίτι στο Λονδίνο. Αυτός όμως δραπετεύει
πηδώντας από το παράθυρο. Είναι άραγε απλά σύμπτωση ή κάτι παραπάνω;
Δημοσίευμα της ιταλικής εφημερίδας «Λα Ρεπούμπλικα» επισημαίνει τις
εκπληκτικές ομοιότητες ανάμεσα στον γοτθικό κακό του Στόκερ και τον Λατίνο γόη
στο λιμπρέτο του Λορέντζο Ντα Πόντε, όπως παρουσιάζεται 100 χρόνια νωρίτερα. Ο
αρθρογράφος, ο κριτικός και συγγραφέας (γνωστός από τα βιβλία «Μετάξι» και
«Χιλιαεννιακόσια») Αλεσάντρο Μπαρίκο, δεν φτάνει βέβαια στο σημείο να πει ότι
ο περίφημος εραστής είναι το πρότυπο για τον Δράκουλα, είναι όμως μία εκδοχή
που εξετάζει. «Ίσως ο Στόκερ να είχε εμμονή με τον Ντον Τζιοβάνι. Ίσως σε
κάποιο σημείου στο μυαλό του η όπερα να δρούσε στο ασυνείδητό του
υπαγορεύοντας πρότυπα και σκηνές για το δημιούργημά του».
Και τα δύο έργα αφορούν δύο άντρες που αποπλανούν τις γυναίκες, με διαφορετικό
τρόπο ο καθένας. Πολλοί σκηνοθέτες και κριτικοί έχουν δώσει έμφαση στις
ερωτικές αναφορές στη συμπεριφορά του βρικόλακα. Ακούγοντας την όπερα, ο
Μπαρίκο βρήκε κι άλλες ομοιότητες ανάμεσα στα δύο έργα. Σκέφτηκε ότι ο Ντον
Τζιοβάνι, όπως κι ο κόμης Δράκουλας, τραβούν την προσοχή με την απουσία τους.
«Οι άλλοι χαρακτήρες είναι προσωπικότητες. Όλοι μιλούν για αυτόν ασταμάτητα,
όμως ο ίδιος σχεδόν δεν υπάρχει. Δεν έχει αντιληπτό ψυχολογικό προφίλ».
Πολλές ομοιότητες
Οι συγκρίσεις δεν σταματούν εκεί. Ο Ιταλός κριτικός συνεχίζει να βρίσκει
ομοιότητες:
* Και οι δύο «αντι-ήρωες» προκαλούν από τρία θύματα (η χωριατοπούλα
Ζερλίνα, η Ντόνα Ελβίρα και η Ντόνα Άννα στην περίπτωση του Ντον Τζιοβάνι, η
Λούσι Γουέστενρα και οι Τζόναθαν και Μίνα Χάρκερ στον Δράκουλα).
* Στους εχθρούς και των δύο συγκαταλέγονται δύο ζευγάρια εραστών και
ένας ηλικιωμένος άντρας.
* Και οι δύο έχουν παρόμοιες σχέσεις με τους υπηρέτες τους (τον
Λεπορέλο και τον Ρένφιλντ, οι οποίοι παραπονούνται ότι δεν απολαμβάνουν καμία
από τις απολαύσεις των κεντρικών χαρακτήρων).
* Εκτός από την αποπλάνηση της Ζερλίνα, όλες οι σημαντικές εξελίξεις
στην όπερα του Μότσαρτ και ιδίως οι σεξουαλικές επιθέσεις του Ντον Τζιοβάνι
γίνονται το βράδυ.
* Όταν αποπλανά την Ντόνα Άννα φορά μία μπέρτα που θυμίζει βρικόλακα. H
γυναίκα ξυπνά και νομίζει ότι ονειρευόταν, ακριβώς όπως η Λούσι όταν δέχεται
την επίθεση του Δράκουλα.
* Και τέλος, στην όπερα υπάρχει ένας χαρακτήρας που ανασταίνεται από
τους νεκρούς. Ο πατέρας της Ντόνα Άννα δολοφονείται από τον πρωταγωνιστή, αλλά
επιστρέφει στην ζωή και παρασέρνει μαζί του στην κόλαση τον Ντον Τζιοβάνι.
INFO
Μπραμ Στόκερ, «Δράκουλας», μτφ. Νίκος Μαστρακούλης, εκδ. Λιβάνη, σελ. 471,
τιμή 14 ευρώ
