Έναρξη δίχως σταρ…

Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου καταθέτει μια διαφορετική πρόταση για τις τελετές έναρξης και λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων: δίχως ηχηρά ονόματα…

Τσιμουδιά δεν έβγαλαν. Για το περιεχόμενο των τελετών έναρξης και λήξης των
Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα. Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, που έχει
επωμιστεί το τεράστιο βάρος της σκηνοθεσία τους, ο μουσικός υπεύθυνος Γιώργος
Κουμεντάκης και ο διευθυντής τελετών του 2004 Αντώνης Ζαγκλακούτης. Στη
συνάντησή τους με τους δημοσιογράφους του πολιτιστικού ρεπορτάζ. Όσο κι αν
προσπαθήσαμε, ευθέως ή πονηρά, με νόμιμους ή «άνομους» τρόπους, να
εκμαιεύσουμε «χειροπιαστές» πληροφορίες.

Μίλησαν όμως, και κυρίως ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, για το πνεύμα που θέλουν να
τις διέπει – για τη «φιλοσοφία» τους. «H μυστικότητα της όλης διαδικασίας και
η έκπληξη για το τελικό αποτέλεσμα είναι μέσα στο παιχνίδι. Θέλουμε να είναι
“σορπράιζ πάρτι”», τόνισε.

Με ποιες όμως σκέψεις ξεκίνησε η ιδέα γι’ αυτά τα δύο γιγαντιαία «σορπράιζ
πάρτι», που, όπως υπολογίζεται, θα δουν σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση 4,5
δισ. άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη, στις 13 και στις 28 Αυγούστου του 2004;

«Αξίζει να τολμήσουμε “λίγο διαφορετικά” σε σχέση με τις τελετές των
προηγουμένων Ολυμπιάδων. Οι καλλιτεχνικές γιορτές των αθλητικών γεγονότων
χρησιμοποιούν αρκετά τα τελευταίας λέξης τεχνολογικά μέσα. Αλλά όχι αρκετά τα
τελευταίας λέξης καλλιτεχνικά μέσα. Φλερτάρουν – και δικαίως – με την πιο
διασκεδαστική, την πιο ψυχαγωγική πλευρά της τέχνης. Αλλά η παράδοση δείχνει
ότι οι περισσότερες δεν έχουν καταφέρει να πετύχουν ούτε σ’ αυτό.

Δεν μπορούμε να γεννήσουμε εμείς το χρυσό αυγό και να τα αλλάξουμε όλα. Επειδή
όμως από την τέχνη προερχόμαστε και επειδή η τέχνη προχωράει ραγδαία,
σκεφτόμαστε να δημιουργήσουμε μια γέφυρα ανάμεσα στη διασκέδαση και στην
τέχνη. Το δύσκολο είναι να τη φτιάξουμε καλά αυτήν τη γέφυρα. H διαδικασία ώς
τώρα έχει προχωρήσει πάρα πολύ θετικά. H τηλεοπτική και η αθλητική λογική δεν
μπορεί παρά να είναι αναγκαστικά τα πλαίσια μέσα στα οποία θα κινηθούμε. Δεν
μπορούμε να τα αποφύγουμε. Τα κλισέ όμως μπορούμε. H γλώσσα της τηλεόρασης
έχει νόμους. Αλλά το κλισέ, δεν το απαιτεί.

Στο πλαίσιο του “πρωτοκόλλου” που διέπει τις δύο τελετές η χώρα πρέπει να
δώσει τη σύγχρονη ματιά της πάνω στο παρελθόν της και να υπενθυμίσει σε όλο
τον κόσμο ότι η Ολυμπιακή Ιδέα από ‘δώ ξεκίνησε στην αρχαιότητα, από ‘δώ
ξεκίνησε το 1896, στους σύγχρονους καιρούς, και ότι εδώ ξαναγυρίζει τώρα. Μέσα
από δυο τελετές με κομμάτια που θα έχουν ατόφια την αύρα της τέχνης. Αλλά κι
αυτό που συχνά χαρακτηρίζουμε “κιτς” έχει τη μεγάλη του αξία μέσα σ’ αυτήν τη
γιορτή. Και μεταφέρει την αίσθηση του αυθόρμητου που δημιουργείται εκείνη τη
στιγμή.

Αντιμετωπίζουμε τις τελετές όχι σαν μια πολύτιμη παράσταση αλλά σαν ένα
πολύτιμο γεγονός, λίγο “έξω” – και χρειάζεται συχνά να το θυμίζουμε στον εαυτό
μας αυτό… – από τις δικές μας καλλιτεχνικές απόψεις. Τις οποίες, πάντως,
επιστρατεύουμε, μαζί με το όποιο γούστο και το όσο βάθος διαθέτουμε, για να τα
μεταγγίσουμε στα θεάματα αυτά.

Οι τελετές δεν βασίζονται σε πρωταγωνιστές. Δεν πρόκειται να έχουν τη
φόρμα του μιούζικ χολ. Αυτό μπορώ να σας το διαβεβαιώσω. Θα είναι θέαμα. Αλλά
θέλουμε να είναι θέαμα που να έχει, ως προς τη δομή και την ενέργειά του,
νόημα. Και το νόημα αυτό δεν μπορεί παρά να είναι ελληνικό. Και το ελληνικό
νόημα δεν μπορεί παρά να είναι ένα απόσταγμα των αιώνων που πέρασαν».

Την υλοποίηση των τελετών έχει αναλάβει η ειδικευμένη αγγλική εταιρεία
παραγωγής «Τζακ Μόρτον» και επαγγελματικά υπολογίζεται ότι για τα δύο θεάματα
θα δουλέψουν περίπου 600 άτομα. Απαιτούνται όμως και 10.000 εθελοντές.

«Και γι’ αυτό το θέμα είμαι πολύ αισιόδοξος», είπε ο Δημήτρης Παπαϊωάννου. «Να
επισημάνω ότι για τους καλλιτέχνες με υπόσταση η συμμετοχή τους θα αποτελέσει
τη μεγαλύτερη δημοσιότητα που θα έχουν ποτέ στη ζωή τους. Για τους άλλους,
προσφέρεται η ευκαιρία για μια μοναδική εμπειρία».

Ομάδα δημιουργίας

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Παπαϊωάννου.

Βοηθοί: Τίνα Παπανικολάου, Γιώργος Μάτσκαρης.

Μουσική: Γιώργος Κουμεντάκης. Βοηθός: Μαρία Μεταξάκη.

Σκηνικά: Λίλη Πεζανού.

Κοστούμια: Σοφία Κοκκοσαλάκη.

Χορογραφίες: Αγγελική Στελλάτου. Βοηθός: Φώτης Νικολάου.

Βίντεο: Αθηνά Τσαγγάρη.

Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ. Βοηθός: Θοδωρής Τσεβάς.

Λόγος – Ποίηση: Λίνα Νικολακοπούλου.