Πορτρέτο της Eυρώπης σε φόντο άσπρο-μαύρο

Και ελληνικές στιγμές περιλαμβάνει η φωτογραφική έκθεση του Ανρί-Καρτιέ Μπρεσόν. Ξεχωρίζει εκείνη με τις ηλικιωμένες κυρίες, οι οποίες με τον ίδιο βηματισμό περνούν κάτω από δύο Καρυάτιδες αθηναϊκού νεοκλασικού κτιρίου που είναι έτοιμες να καταρρεύσουν…

Πόσα χωρίζουν και πόσα ενώνουν τους Ευρωπαίους; Οι «φωτογραφικές
σημειώσεις» του κορυφαίου εν ζωή φωτογράφου του 20ού αιώνα Ανρί-Καρτιέ Μπρεσόν
δίνουν μια ιδιαίτερη απάντηση, καθώς αποτύπωσαν στιγμές της μεταπολεμικής
Ευρώπης. Και παρουσιάζονται στην έκθεση «Οι Ευρωπαίοι», που περιλαμβάνει 110
φωτογραφίες (από τις 187 που αποτελούν τη συλλογή) και έχει ταξιδέψει από το
1997 μέχρι σήμερα σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Για την αθηναϊκή εκδοχή
της, που φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη, συνεργάστηκαν το φωτογραφικό αρχείο
του μουσείου, το πρακτορείο Apeiron και το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών.

Λεπτομέρειες της καθημερινότητας και όχι συγκλονιστικά γεγονότα
κατέγραψε σε φόντο άσπρο-μαύρο ο δημιουργός της σχολής της «φωτογραφίας του
δρόμου» δημιουργώντας ένα πανόραμα της Ευρώπης, αποκαλύπτοντας τα κοινά σημεία
των Ευρωπαίων και σεβόμενος τις διαφορές τους. Πρωταγωνιστές των έργων του η
σχέση του ανθρώπου με τον τόπο του, η γεωμετρία, η αρμονία, η τρυφερότητα, η
συγκίνηση και το χιούμορ, αφού «ο φωτογράφος πρέπει όπως ο τοξότης να φέρνει
στο οπτικό πεδίο το μάτι, το μυαλό και την καρδιά», όπως υποστηρίζει και ο
ίδιος.

Ένα σπάνιο ντοκουμέντο, μία φωτογραφία του ίδιου του καλλιτέχνη, η
οποία τον απεικονίζει περίπου να ζωγραφίζει και έχει τραβηχτεί από τη σύζυγό
του, συστήνει τον Ανρί-Καρτιέ Μπρεσόν στους επισκέπτες μαζί με ένα
κατατοπιστικό χρονολόγιο της ζωής και της καριέρας του. Την αξία της
φωτογραφίας, που αποκαλύπτει το πρόσωπο του καλλιτέχνη, μπορεί να εκτιμήσει
κανείς αν σκεφτεί πως ο Μπρεσόν τις ελάχιστες φορές που έχει δεχθεί να
συλληφθεί από τον φακό το έκανε με γυρισμένη πλάτη, διότι λέει «πως οι
φωτογράφοι του δρόμου, όπως και οι γυναίκες του δρόμου, δεν πρέπει να
αναγνωρίζονται».

Σε φόντο πράσινο μας υποδέχονται τα πρώτα καρέ από την πατρίδα του, τη
Γαλλία, που είναι και τα παλαιότερα, του 1932, ενώ η περιήγηση στις γειτονιές
της Ευρώπης συνεχίζεται με την Ιταλία, την Πορτογαλία, τις Κάτω Χώρες, την
Ελβετία, την Αγγλία, την Ισπανία (με σουρεαλιστικές πινελιές), τη Γερμανία,
την Ελλάδα, την Εσθονία, τη Ρωσία, την Ουγγαρία, τη Σουηδία, την Πολωνία, την
Τουρκία, τη Ρουμανία και τη Γιουγκοσλαβία, οπότε και φτάνουμε έως τα πρώτα
χρόνια της δεκαετίας του ’70.

Κορυφαίο έργο θεωρείται «H γέφυρα της Ευρώπης». Είναι το «κλειδί» των
«πιστεύω» του δημιουργού, μία φωτογραφία που απαθανατίζει τη στιγμή, παίζει με
τα σχήματα και αποδεικνύει πως είναι ο «μαέστρος της σύνθεσης».

Αξίζει να σταθείτε σε όλες με προσοχή. Αν δεν έχετε χρόνο, όμως, μην
παραλείψετε: τα παιδάκια στο Τείχος του Βερολίνου. Τον ανάπηρο από τον πόλεμο
άνδρα που συναντά έναν οπλισμένο στρατιώτη. Τη σκηνή από το καρναβάλι του
Ντύσελντορφ. Τη συνεργάτιδα της Γκεστάπο που αναγνωρίζεται από γυναίκα που
είχε καταδώσει στους Γερμανούς σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Νταχάου. Τον
αγρότη και τον αριστοκράτη ξαπλωμένους στο γρασίδι.

Δεν λείπουν και οι πινελιές από την Ελλάδα, αν και η έκθεση δεν έχει
ελληνοκεντρικό χαρακτήρα. Εικόνες από την Αθήνα, τη Σίφνο, την Ήπειρο και την
Πελοπόννησο της δεκαετίας του ’50.

Μη διστάσετε: Να διαθέσετε αρκετή ώρα για να απολαύσετε την έκθεση.
Μπορεί τα έργα να ξεγελούν ότι διαβάζονται εύκολα, αλλά απαιτούν προσεκτική
ανάγνωση. Όσο περισσότερη ώρα και με όσο μεγαλύτερη προσοχή σταθείτε απέναντι
στα έργα του κορυφαίου Γάλλου φωτογράφου τόσο περισσότερες «κρυμμένες» πτυχές
θα ανακαλύψετε.

Πού και πόσο: Στο Μουσείο Μπενάκη (Κουμπάρη 1, τηλ. 210-3671.000).
Είσοδος 3 ευρώ.

Πότε: Εγκαινιάζεται στις 7 Ιουλίου, στις 8 μ.μ. Έως τις 31 Αυγούστου.

Κατάλογος: Συνοπτικός, με επιλεγμένες φωτογραφίες του Ανρί-Καρτιέ
Μπρεσόν και κείμενα του διευθυντή του Μουσείου Πικάσο, Ζαν Κλερ, και του
διευθυντή του Μουσείου Μπενάκη, Άγγελου Δεληβορριά.

LINK

http: //www.benaki.gr